Pula to największe miasto półwyspu Istria, więc różni się od innych miasteczek tego regionu. Na starówce nie ma malutkich, wąskich, klimatycznych uliczek, jakie ma Rovinj czy Porec. Ma jednak coś innego, co koniecznie trzeba zobaczyć - wiele zabytków z czasów rzymskich, z przepięknym amfiteatrem na czele :-)

• Amfiteatr  (fot.)  (fot.)  (fot.)
Amfiteatr zbudowany jest z białego wapienia na podstawie elipsy o wymiarach 132X105 m. Od strony morza składa się z trzech kondygnacji o wysokości 32,45 m, a od strony lądu z dwóch. Dolna kondygnacja składa się z 32, a środkowa z 72 arkad. W najwyższej kondygnacji znajdują się 64 otwory w kształcie prostokątów. Wejście do amfiteatru umożliwia 15 bram. Amfiteatr mógł pomieścić 23 tys. widzów, czyli jest szóstym co do wielkości obiektem tego typu na świecie.
Budowa amfiteatru rozpoczęła się w 2 roku p.n.e. za panowania Oktawiana Augusta i trwała do 14 roku n.e. W 79 roku cesarz Wespazjan nakazał powiększyć amfiteatr do obecnych rozmiarów. W czasach starożytnych amfiteatr był areną walk gladiatorów. Od średniowiecza amfiteatr był źródłem kamienia dla lokalnej ludności. W XIII wieku dalszego rozbierania obiektu zakazał patriarcha Akwilei. W tym okresie organizowano tam targi i turnieje rycerskie. Weneccy dożowie planowali w 1583 roku rozebrać amfiteatr w celu pozyskania budulca na pałace lub w całości przenieść go do Wenecji, jednak ostatecznie zrezygnowano z tego pomysłu. Po raz ostatni posłużył jako źródło budulca w 1709 roku, kiedy to użyto go do budowy dzwonnicy przy katedrze w Puli. W XIX wieku gubernator Ilirii Auguste de Marmont rozpoczął restaurację obiektu.
Dzisiaj w amfiteatrze odbywają się koncerty i inne wydarzenia kulturalne. W podziemiach amfiteatru, niegdyś używanych przez gladiatorów, obecnie znajduje się wystawa poświęcona uprawie winorośli i oliwek na Istrii w czasach starożytnych. Wśród eksponatów znajdują się rekonstrukcje maszyn służących niegdyś do produkcji oliwy i wina oraz amfor służących do przechowywania i transportu oliwy i wina  (fot.).
Zwiedzanie amfiteatru jest płatne. W pobliżu amfiteatru znajdują się płatne parkingi, jednak są dość drogie (2-4 euro/godzinę). Najlepiej zaparkować około 300 m od amfiteatru na nabrzeżu, gdzie płaciliśmy 1,3 euro za cały dzień(!). Cena ta obowiązuje jednak tylko poza sezonem, w sezonie należy zapłacić 1,3 euro za godzinę.


• Łuk Sergiusza (Złota Brama)  (fot.)  (fot.)
Budowla została wzniesiona w latach 20-10 p.n.e. w stylu korynckim przez Salwię Postum z rodu rzymskich Sergiuszy, by upamiętnić zmarłych członków rodziny: męża Lucjusza Sergiusza, teścia o tym samym imieniu oraz wuja męża, Cnaeusa Sergiusza.
Łuk stanął wewnątrz południowej bramy miejskiej, jego tylna cześć połączona została z bramą, która została rozebrana na początku XIX wieku. Strona zachodnia łuku jest bogato zdobiona, m.in. kolumnami w stylu korynckim. Ściany przejścia pod łukiem zdobią reliefy przedstawiające winorośl oraz pnącza akantu zamieszkałe przez ptaki i różne małe stworzenia. Strop zdobi pośrodku przedstawienie orła z rozpostartymi skrzydłami, trzymającego w szponach węża, po bokach widnieją stworzenia morskie i sfinksy.
W attyce wyróżniają się trzy bazy, na których wcześniej stały posągi przedstawiające osoby, których upamiętnia budowla. Na bazach znajdują się wyryte imiona mężczyzn, a także wymienione są piastowane przez nich urzędy.
Tuż obok Łuku Sergiusza znajduje się kawiarnia, a przy niej niezwykły gość. To pomnik irlandzkiego pisarza Jamesa Joyca, który spędził w Puli kilka miesięcy na przełomie lat 1904-1905.


• Świątynia Augusta  (fot.)  (fot.)
Świątynia znajduje się przy Trg Forum, czyli dawnym centralnym placu miasta za panowania Rzymian. Z trzech świątyń istniejących kiedyś na placu zachowała się tylko Świątynia Augusta. Świątynia ma około 8 metrów wysokości, 17,3 m długości i 8,4 m szerokości.
Została zbudowana pomiędzy 2 rokiem p.n.e a 14 rokiem n.e. jako wyraz wdzięczności mieszkańców miasta za zwycięstwa Oktawiana Augusta w walkach morskich przeciwko flocie Ilirii. Świątynia poświęcona jest Augustowi oraz bogini Romie. W VI wieku n.e. przekształcono ją w kościół chrześcijański, a w średniowieczu pełniła funkcję magazynu oraz składu soli. W XIX wieku budynek odrestaurowano i przekształcono w muzeum. W 1944 roku podczas bombardowań miasta świątynia została bardzo poważnie zniszczona.
Budynek składa się z wewnętrznej komory oraz dwóch bocznych pomieszczeń. Komora główna ma formę prostokąta. Ściany są z piaskowca, a dach pokryto cegłą. Na przedniej ścianie świątyni znajduje się trójkątny szczyt, który jest ozdobiony reliefami ze scenami z mitologii rzymskiej. Uwagę zwraca bardzo dobrze zachowana imponująca kolumnada.
Wstęp do wnętrza świątyni jest płatny.


• Katedra Wniebowzięcia NMP  (fot.)  (fot.)
Została zbudowana w XV wieku na miejscu dawnej świątyni poświęconej Jowiszowi. We wnętrzu katedry znajdują się antyczne kolumny, a ołtarz główny stanowi rzymski sarkofag z III wieku. W II połowie XVII wieku wzniesiono dzwonnicę, do budowy której użyto bloków pochodzących z amfiteatru  (fot.).


• Twierdza  (fot.)  (fot.)
Została zbudowana w 1630 roku na wzgórzu o wysokości 32 m w XVII wieku jako część systemu obronnego miasta. Ma kształt gwiazdy z czterema bastionami. Obecnie znajduje się tu Muzeum Historyczne i Morskie Istrii, więc wstęp do twierdzy jest płatny. Można jednak obejść całą twierdzę dookoła wąską ścieżką, z której będziemy mogli podziwiać widoki na miasto  (fot.).


• Podwójna Brama  (fot.)
Zbudowana między II a III wiekiem w ciągu murów miejskich.


• Brama Herkulesa  (fot.)
Brama Herkulesa to jedna z najlepiej zachowanych bram miejskich, która była dawniej częścią fortyfikacji obronnych miasta. Bardzo ciekawe jest sklepienie łuku, które wykonane jest z gładkich bloków kamiennych. Na bramie znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca samego Herkulesa, a także imiona dwóch, średniowiecznych rzymskich urzędników.
Brama stoi pomiędzy dwoma, prawdopodobnie średniowiecznymi wieżami.


• Klasztor i kościół franciszkanów  (fot.)  (fot.)
Budowa kościoła rozpoczełą się w 1314 roku na miejscu wcześniejszej budowli. Prace ukończono w latach 70-tych XIV wieku. Budowla powstał w stylu późnoromańskim, ale z gotyckimi elementami dekoracyjnymi. Obok został zbudowany klasztor z krużgankowym wirydażem  (fot.).
We wnętrzu, w ołtarzu głównym znajduje się pozłacany poliptyk z połowy XV wieku, będący jednym z najcenniejszych dzieł sztuki na całej Istrii  (fot.).


• Prawosławna cerkiew św. Mikołaja  (fot.)
Zbudowana w II połowie VI wieku, z typową dla Rawenny wieloboczną absydą. Pierwotnie kościół poświęcony Najświętszej Marii Pannie. Po przebudowie około 1200 roku, w 1583 roku przeszedł w ręce greckokatolickiej wspólnoty prawosławnej w Puli. Dziś należy do serbskiej cerkwi prawosławnej. We wnętrzu znajduje się ikonostas greckiego mistrza Tomiosa Batosa z XVIII wieku.


• Ratusz  (fot.)  (fot.)
Znajduje się obok Świątyni Augusta na Trg Forum i wciąż pełni rolę siedziby władz miasta. Inskrypcja wbudowana w fasadę, która została odrestaurowana w XVI wieku, datuje budowę ratusza na 1296 rok. Prawdopodobnie jednak był to rok pierwszej większej przebudowy, bo już wcześniej była to siedziba władz miejskich.
Jedna ze ścian pałacu to jedyna zachowana ściana po dawnej świątyni poświęconej Dianie.


• Kaplica św. Marii Formozy  (fot.)
To jedna z dwóch kaplic zbudowanych w VI wieku jako część dużego opactwa benedyktyńskiego zburzonego w XVI wieku. Podłogę i ściany ozdobiono mozaikami, z których część znajduje się obecnie w Muzeum Archeologicznym Istrii.


• Rzymskie mozaiki  (fot.)
Mozaiki przedstawiają Ukaranie Dirke i zostały odkryte odkryte dopiero w XX wieku. Nie jest łatwo je znaleźć, znajdują się bowiem na uboczu przy ulicy ulicy Sergijevaca 18, niedaleko kaplicy św. Marii Formozy.


• Akwarium  (fot.)  (fot.)  (fot.)
Akwarium znajduje się w starym forcie Verudela  (fot.) oraz w leżącej w pobliżu baterii San Giovanni. Powstało w 2000 roku. Na kilku piętrach znajdują się liczne akwaria, a ekspozycja podzielona jest na dwie części - pierwsza to wystawa egzotyczna, część druga poświęcona jest regionowi Adriatyku.
W budynku znajduje się także wystawa wojskowa poświęcona cesarskiej i królewskiej Marynarce Wojennej monarchii austro-węgierskiej. Jest to druga co do wielkości kolekcja na świecie po Muzeum Wojskowym w Wiedniu i pierwsza na Adriatyku, obejmująca ponad 30 dużych i 300 mniejszych modeli starych żaglowców, krążowników, ciężkich pancerników, łodzi podwodnych, jachtów i wodnosamolotów  (fot.).
Na szczycie fortu jest punkt widokowy, jednak widok jest ograniczony przez drzewa  (fot.).
Wstęp do akwarium jest płatny, ale naprawdę warto wydać pieniądze, bo ekspozycja jest bardzo ciekawa.


• Zerostrasse
To część dawnego podziemnego systemu tunelowego wybudowanego przed pierwszą wojną światową przez ówczesne władze austro-węgierskie. Tunele służyły jako schrony, magazyny, jak również jako więzienie dla jeńców wojennych.
Do zwiedzania udostępniony jest niewielki fragment tuneli, wstęp płatny.

07.2024

Na podstawie stron internetowych: www.visitpula.hr, pulainfo.hr oraz Pula w Wikipedii po chorwacku i przewodnika Beaty i Pawła Pomykalskich Chorwacja. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza Rewasz 2017.

Aktualizacja 20.07.2024