Strona główna     Galeria zdjęć 1      Galeria zdjęć 2      Galeria zdjęć 3      Galeria zdjęć 4      Galeria zdjęć 5      Galeria zdjęć 6     
Galeria zdjęć 7      Galeria zdjęć 8      Historia     Najciekawsze miejsca    



"A może byśmy tak kochanie wpadli na dzień do Kazimierza...". Tak moglibyśmy zaśpiewać, trawestując słowa piosenki Ewy Demarczyk, bo to rozsławione od wieków przez artystów, malutkie nadwiślańskie miasteczko rzeczywiście można zwiedzić w ciągu jednego dnia.
Jeden dzień wystarczy, aby poprzechadzać się po jego urokliwych uliczkach, zajrzeć w ruiny zamku Kazimierza Wielkiego, wspiąć się na Górę Trzech Krzyży, pospacerować nad Wisłą lub popłynąć jednym ze stateczków, no i oczywiście zjeść pysznego drożdżowego koguta :-)

A tak w ogóle, to wiecie skąd się wzięły kazimierskie koguty? Dawno, dawno temu w okolicach Kazimierza pojawił się diabeł, który postanowił tu osiąść. Mieszkał w lasach i lessowych wąwozach, a kiedy wybudowano tu klasztor, opuścił wąwozy i zamieszkał na dnie klasztornej fosy. Pewnego dnia zobaczył w mieście dorodnego koguta, złapał go i zjadł ze smakiem. Kogut tak mu smakował, że od tego dnia nie jadł już nic innego. Po pewnym czasie w okolicach Kazimierza został już tylko jeden kogut - czarny, stary i bardzo mądry. Postanowił przechytrzyć biesa i i schował się w towarzystwie młodej kury we wcześniej upatrzonej kryjówce. Diabeł, mimo długich poszukiwań nie był w stanie go odnaleźć. Sprytnemu kogutowi pośpieszyli z pomocą ojcowie reformaci z klasztoru. Poświęcili diablą norę i wszystko wokół niej. Kiedy diabeł powrócił po bezskutecznych poszukiwaniach nie mógł znieść zapachu święconej wody i szybko uciekł. Ocalony, ostatni kazimierski kogut mógł wreszcie wyjść z ukrycia. Na pamiątkę tego wydarzenia zaczęto w Kazimierzu wypiekać koguty z drożdżowego ciasta.




Kazimierz Dolny Historia


Położony w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, nad Wisłą w zachodniej części Płaskowyżu Nałęczowskiego. Siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej. Zajmuje powierzchnię 30 km2 i liczy 3584 mieszkańców (2006).

Historia pierwszej osady sięga XI wieku, kiedy to na jednym ze wzgórz istniała osada zwana Wietrzną Górą, należąca do benedyktynów (Jan Długosz podaje, że chodziło o benedyktynów z Łysej Góry). Kazimierz Sprawiedliwy przekazał osadę norbertankom ze Zwierzyńca, które zmieniły nazwę na Kazimierz. Przymiotnik Dolny dodano później dla odróżnienia od Kazimierza pod Krakowem. W roku 1325 Władysław Łokietek ufundował kościół parafialny, czyli dzisiejszą farę.
Założenie miasta legenda przypisuje Kazimierzowi Wielkiemu, a prawa miejskie Kazimierz uzyskał w pierwszej połowie XIV wieku, w tym wieku powstał również zamek (około 1340 roku). Podobno w zamku przebywała kochanka króla Esterka ;-) W roku 1406 Władysław Jagiełło dokonał lokacji miasta na prawach magdeburskich. Wtedy to wytyczono rynek, ulice i wyznaczono działki pod budowę. W 1501 roku Kazimierz stał się siedzibą starostwa. Do roku 1644 miasto pozostawało we władaniu rodu Firlejów, którzy dbali o przywileje miasta w handlu zbożem spławianym do Gdańska, co przyczyniło się do rozwoju miejscowości. Wtedy to powstało wzdłuż Wisły około 60 spichrzów, do dzisiaj zachowało się 14 z nich. Bogaci kupcy wznosili piękne kamienice, które do dziś są ozdobą Kazmierza. W 1628 roku na Wietrznej Górze pojawili się reformaci, którzy zbudowali klasztor i powiększyli istniejący tam już kościół.
Podczas potopu szwedzkiego miasto i zamek zostały spalone przez wojska Karola Gustawa. Kolejne przemarsze wojsk i zaraza doprowadziły do upadku miasta. Również spadek zapotrzebowanie na polskie zboże pogłębił degradację Kazimierza, mimo prób rozwijania handlu drewnem. W roku 1831 pod Kazimierzem rozegrała się jedna z najkrwawszych bitew Powstania Listopadowego.
Od końca XIX wieku Kazimierz stał się miejscowością wypoczynkową, dodatkowo rozsławianą przez artystów, którzy zafascynowani urokiem miasta i okolic, przybywali tu już od końca XVII wieku. Bywali tu m.in.: Aleksander Gierymski, Ferdynand Ruszczyc, Leon Wyczółkowski, Józef Pankiewicz.
I tak pozostało do dziś...




Kazimierz Dolny Najciekawsze miejsca


Najciekawsze miejsca i zabytki Kazimierza Dolnego:

  • Kościół farny
  • Pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja Apostoła, zbudowany w latach 1586-1589 z fundacji Kazimierza Wielkiego, pierwotnie gotycki, dzisiaj budowla renesansowa. Wystrój późnorenesansowy i barokowy, posiada jedne z najstarszych w Polsce organów w modrzewiowej oprawie z 1620 roku. (fot.) (fot.) (fot.)

  • Kościół św. Anny
  • Powstał w latach 1649-1670 jako świątynia przy szpitalu dla ubogich, w którym obecnie znajduje się Dom Kultury. Wnętrze w wystroju renesansowo-manierystycznym. (fot.)

  • Kościół Zwiastowania NMP i klasztor Reformatów
  • Zbudowany w XVI wieku, rozbudowany przez reformatów w XVII wieku, którzy powiększyli sam kościół, a w latach 1638-1668 wybudowali klasztor połączony z kościołem krytymi schodami. Odbudowany po pożarze z roku 1827, zachował wewnątrz wystrój późnobarokowy, na zewnątrz uzyskując cechy klasycyzmu. Ołtarz powstał w roku 1770, a jego ozdobą jest obraz Zwiastowania NMP z roku 1600, który w roku 1986 ozdobiono koroną papieską. Kute drzwi (1589) pochodzą ze starego kościoła. W klasztorze znajduje się dziś Muzeum Klasztorne. (fot.)

  • Zamek
  • Wzniesiony około roku 1340 w stylu gotyckim, posiadał basztę, budynki mieszkalne i wieżę. Później przekształcony przez Firlejów w rezydencję w stylu renesansowym. Zniszczony przez Szwedów, a w roku 1809 Austriacy wysadzili wieżę. Podobno w zamku przebywała kochanka króla Kazimierza Wielkiego, Esterka, choć inna legenda głosi, że zamieszkiwała w zamku w leżącej nieopodal Bochotnicy i że oba zamki łączył zbudowany na polecenie króla, podziemny korytarz. (fot.) (fot.)

  • Baszta obronna
  • Zbudowana w XIII wieku przez Władysława Łokietka dla obserwacji i obrony okolicy, to najstarszy zabytek miasta. Podobno była również siedzibą straży celnej, a w nocy służyła jako latarnia rzeczna. Wysokość wieży to prawie 20 metrów, średnica 10 metrów, a grubość murów 4 metry. Z tarasu widokowego rozciąga się ładna panorama doliny Wisły, widać zamek w Janowcu, Puławy, a czasem nawet Góry Świętokrzyskie. (fot.) (fot.)

  • Kamienica Celejowska
  • Przy ulicy Senatorskiej 14. Wzniesiona przez kupca Bartłomieja Celeja z bogatą dekoracją z roku 1635. Ornamenty roślinne i goemetryczne, a także głowy lwów, aniołków, delfinów, a w niszach górnej kondygnacji figury św. Jana Chrzciciela, Chrystusa, Marii Panny i św. Bartłomieja. Obecnie mieści się tu Muzeum Nadwiślańskie. (fot.)

  • Kamienice Przybyłów w Rynku
  • Pod numerami Rynek 9 i 11, zwane kamienicami pod św. Mikołajem i pod św. Krzysztofem. Zbudowane pod koniec XVI wieku przez braci Mikołaja i Krzysztofa Przybyłów. Manierystyczne fasady ozdobione obficie ornamentem roślinnym, kartuszowym i figuralnym z postaciami świętych. Dachy zamaskowane wysokiki attykami składającymi się z dwóch kondygnacji oddzielonych gzymsem. (fot.)

  • Kamienica Biała
  • Wzorowana była na kamienicy Celejowskiej, wieńczy ją potrójna sterczyna attyki. (fot.)

  • Kamienice Rynek nr 15, 16, 17
  • Powstały prawdopodobnie w XIX wieku jako kramy handlowe dla kupców. Przykryte stromymi dachami gontowymi. (fot.)

  • Kamienica Rynek nr 18, Kamienica Gdańska
  • Barokowa kamienica powstała pod koniec XVIII wieku, która nawiązuje do barokowej zabudowy rynku w Gdańsku, co podkreśla silne więzy handlowe łączące dawniej te dwa miasta. (fot.)

  • Kamienica Rynek nr 23
  • Powstała na miejscu zburzonego podczas I wojny światowej ratusza miejskiego.

  • Dawna synagoga
  • Powstała w połowie XVIII wieku. Obecnie pełni funkcje muzealne. (fot.)

  • Studnia miejska
  • Zajmuje centralne miejsce w Rynku, powstała w XIX wieku. W 1915 roku została zmodernizowana przez architekta Jana Koszczyca Witkiewicza. (fot.)

  • Spichlerze
  • Wybudowane nad Wisłą w złotych latach Kazimierza dla obsługi handlu polskim zbożem. Do dzisiaj pozostało zaledwie 14, w jednym z nich, spichrzu Mikołaja Przybyły, mieści się Muzeum Przyrodnicze. (fot.)

  • Stara Chata
  • Parterowy drewniany budynek z przełomu XVII i XVIII wieku. Zachowała sie dzięki rodzinie Kobiałków i Niezabitowskich. (fot.)

  • Góra Trzech Krzyży
  • Lessowe wzgórze z 3 krzyżami postawionymi tu po epidemii cholery z roku 1708. Ślady XIII-wiecznego kurhanu z pochówkami. Wspaniały widok na całe miasto.
    Wejście na Górę Trzech Krzyży jest płatne. (fot.) (fot.)

  • Wąwóz Korzeniowy Dół
  • Najbardziej znany i najczęściej odwiedzany wąwóz w Kazimierzu Dolnym. Nie jest to jednak naturalny wąwóz, ale tzw. głębocznica powstała w wyniku działalności człowieka. Największą atrakcją są korzenie drzew, które przyjmują tu różne fantastyczne formy. (fot.) (fot.)

  • Kirkut
  • Cmentarz powstał w 1851 roku na przedmieściach miasta na zboczu wąwozu na Czerniawach. Podczas II wojny światowej nekropolia została niemal doszczętnie zdewastowana. Na cmentarzu dokonywano egzekucji ludności żydowskiej i chrześcijańskiej. Macewy były wykorzystywane przez Niemców m.in. do utwardzenia dziedzińca klasztoru franciszkanów, gdzie mieściła się siedziba gestapo.
    Na cmentarzu zachowało się kilkadziesiąt macew, z których najstarsza pochodzi z połowy XIX wieku. W 1975 roku zorganizowano akcję poszukiwania miejsc, z których odzyskano macewy. W 1985 roku w miejscu cmentarza powstał monumentalny pomnik zaprojektowany przez Tadeusza Augustynka. Lapidarium, wyłożone fragmentami zabytkowych macew, nawiązuje do Jerozolimskiej Ściany Płaczu. Pęknięcie pośrodku kamiennej ściany symbolizuje tragiczny los polskich i kazimierskich Żydów. Pod drugiej stronie "Ściany Płaczu", w bukowym lesie, znajduje się kilkanaście pokrytych mchem nagrobków z kunsztownie zdobionymi macewami. (fot.)

  • Rzeźba psa Werniksa
  • Jeden z symboli miasta. Werniks przewodził wszystkim kazimierskim psom. Został przygarnięty przez malarza Zbigniewa Szczepanka. Malarz wkrótce wraz z psem wyjechał na stałe do Gdańska. Werniks jeszcze do Kazimierza powrócił, aby pozować rzeźbiarzowi Bogdanowi Markowskiemu przy tworzeniu posągu. Według autora rzeźby Werniks spogląda na restaurację "Rynkową", skąd często obserwowali go różni artyści.
    Werniks ma bardzo jasny nos, ponieważ prawie każdy, kto przebywał w Kazimierzu pociera jego nos, wierząc że przyniesie to szczęście ;-) (fot.)

  • Park Miliona Róż i Zabytków Kresowych
  • To nowe miejsce na turystycznej mapie Kazimierza, które wciąż się rozwija. W przepięknym otoczeniu tysięcy róż w ponad 600 odmianach znajdują się precyzyjnie wykonane makiety wielu zabytkowych obiektów z dawnych Kresów Rzyczypospolitej. Zobaczymy tam zamki, pałace, obiekty sakralne, o których ciekawe opowiedzą nam właściciele Parku. (fot.) (fot.) (fot.)

  • Mięćmierz
  • Mięćmierz to stara osada flisacka położona przy wapiennych zboczach schodzących stromo do Wisły. Malownicza stara zabudowa powoduje, że czujemy się tu jak w skansenie. W centrum Mięćmierza stoi stara studnia (fot.). Najbardziej znanym zabytkiem jest wiatrak typu koźlak przywieziony tu z Bałtowa koło Puław. Wiatrak ma cztery mieszkalne kondygnacje i poddasze i jest wciąż zamieszkały (fot.). Z tarasu za wiatrakiem roztacza się panorama Wisły (fot.).
    W pobliżu znajduję się jeszcze lepszy punkt widokowy usytuowany na wzgórzu Albrechtówka, z którego możemy podziwiać nie tylko przełom Wisły, ale również zamek w Janowcu położony po drugiej stronie rzeki. (fot.) (fot.)

------------------------------------------
Po zwiedzeniu Kazimierza, jeżeli będziemy mieli jeszcze czas i ochotę, możemy pojechać do odległego o około 20 kilometrów Nałęczowa. Tam czeka już na nas przepiękny Park Zdrojowy. Oprócz spaceru po parku możemy wstąpić do pijalni, gdzie między egzotycznymi roślinami, szemrzą sobie cichutko źródełka Miłości i Nadziei. Podobno ich woda działa kojąco zarówno na ciało, jak i na duszę ;-) A tuż obok możemy się skusić na gorącą czekoladę serwowaną w Pijalni Wedla. Pycha... :-)
Kilka zdjęć z parku jest tutaj i tutaj.

06.2009






Na podstawie książki Elżbiety Dzikowskiej Groch i kapusta, czyli podróżuj po Polsce, tom 3, wyd. Rosikon Press 2006, przewodnika Kazimierz Dolny i okolice, wyd. Plan 2021 oraz stron internetowych: Wikipedia, kazimierski portal internetowy.



Aktualizacja 16.07.2022





Leszek Długosz

Na Rynku usiąść w Kazimierzu
Ze szczęściem jak się wiosna mierzy
Popatrzeć znów
- Jak się przechadza miesiąc maj...
I w takie jasne przedpołudnie
Gdzieś na tym Rynku, przy tej studni
Zasłuchać się
Mieć za plecami cały świat...




Kamieniczki w Rynku

Kamieniczki w Rynku

Kamieniczki Przybyłów w Rynku

Kamieniczki Przybyłów w Rynku

Rynek

Rynek

Ruiny zamku

Ruiny zamku

Wisła w Kazimierzu

Wisła w Kazimierzu

Kazimierz z Góry Trzech Krzyży

Kazimierz z Góry Trzech Krzyży

Kościół św. Anny

Kościół św. Anny

Kazimierz z Góry Trzech Krzyży

Kazimierz z Góry Trzech Krzyży

Kościół farny

Kościół farny

Kamienica Celejowska

Kamienica Celejowska

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatami Canon PowerShot A85 oraz Panasonic Lumix DMC-FZ38 i Panasonic Lumix DMC-FZ300



















Kazimierski portal internetowy
Muzeum Nadwiślańskie
Kazimierz Dolny w Wikipedii
Park Miliona Róż i Zabytków Kresowych