| Strona główna Galeria zdjęć Historia Najciekawsze miejsca |
|
Pierwsza wzmianka o Bieruniu pojawia się w 1376 roku, wiadomo że osada leżała na szlaku handlowym łączącym Kraków z Opawą.
Prawa miejskie otrzymał Bieruń w 1387 roku od księcia opawsko-raciborskiego
Jana II Żelaznego.
Do 1551 roku Bieruń stanowił własność Piastów śląskich, od 1327 roku jako lenno Czech, od 1526 roku w monarchii Habsburgów.
Rozkwit gospodarczy Bierunia przypada na połowę XVI wieku, kiedy miasto otrzymało przywileje targowe. Rozwinęło się rzemiosło, kowalstwo, włókiennictw i szewstwo. W 1517 roku Bieruń stał się częścią Wolnego Pszczyńskiego Państwa Stanowego, którego istnienie zatwierdził król czeski Ferdynand, przyznając tytuł Wolnego Pana magnatom węgierskim z rodziny Turzonów. Od 1743 roku Bieruń znalazł się w państwie pruskim i utracił prawa miejskie, które odzyskał w 1865 roku zmieniając nazwę na Bieruń Stary. W 1824 roku, po wybudowaniu pierwszej na Górnym Śląsku szosy międzypaństwowej, która biegła z Wrocławia do Krakowa przez Bieruń, na skrzyżowaniu tej szosy ze starą drogą z Bytomia do Oświęcimia, powstała nowa kolonia, którą zaczęto nazywać Nowym Bieruniem. W Nowym Bieruniu wybudowano m.in. gmach królewsko-pruskiego Głównego Urzędu Celnego, Główny Urząd Pocztowy oraz delegaturę Sądu Powiatowego. Budowa obiektów administracyjnych spowodowała napływ urzędników celnych, funkcjonariuszy granicznych, urzędników pocztowych, nauczycieli, sędziów, różnego rodzaju rzemieślników oraz robotników. W 1853 roku wybudowano biegnącą przez Nowy Bieruń linię kolejową łączącą Śląsk pruski z autriackim. W 1922 roku miasto znalazło się ponownie w granicach Polski. W czasie II wojny światowej Bieruń został włączony do Rzeszy. W latach 1975-1991 Bieruń stanowił dzielnicę Tychów. Od 1991 roku ponownie stał się samodzielnym miastem wraz z Bieruniem Nowym, Bijasowicami, Czarnuchowicami i Jajostami. Obecnie Bieruń jest miastem powiatowym, siedzibą władz powiatu bieruńsko-lędzińskiego w województwie śląskim. Miasto leży na pograniczu Pagórów Jaworznickich, Doliny Górnej Wisły i Równiny Pszczyńskiej, historycznie na Górnym Śląsku. W 2016 roku miasto liczyło około 19500 mieszkańców. Przez Bieruń przebiega droga krajowa nr 44 (Gliwice-Kraków). Miasto graniczy z Tychami i leży w odległości około 40 km na południowy wschód od Gliwic.
Data powstania kościoła nie jest do końca pewna. Pierwsza wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1628 roku w dokumencie superintendenta
pszczyńskiego, pastora Johanesa Hoffmana. W latach 1677-1680 zastępował kościół parafialny św. Bartłomieja, który spłonął w czasie
pożaru Bierunia. W 1725 roku kościół przeszedł gruntowny remont. W I połowie XVIII wieku przeprowadzono kolejne remonty. Zmieniono
wygląd zewnętrzny kościoła, a wnętrze wyposażono w nowy ołtarz i obraz świętego Walentego, który ukazuje go jako biskupa wśród chorych.
W 1845 roku, po kolejnym wielkim pożarze Bierunia, który strawił kościół parafialny, po raz kolejny życie religijne przeniosło się do
świątyni św. Walentego, popularnie zwanego w mieście "Walencikiem". Na początku XX wieku kościół otrzymał kolejny obraz świętego ukazującego go jako kapłana. W 1929 roku wojewódzki konserwator zabytków wydał decyzję uznającą kościół za zabytek. W 1942 roku przeprowadzono gruntowną renowację wnętrza kościoła. W maju 1971 roku miał miejsce pożar kościoła, który wybuchł z powodu wadliwej instalacji elektrycznej. Pożar ugaszono i rozpoczęto odbudowę kościoła zakończoną już w listopadzie. Kolejny pożar miał miejsce w 1972 roku, tym razem powodem było umyślne podpalenie. Spłonął wówczas cały dach i sufit, ogień zajął także górne partie ścian bocznych. Na szczęście kościół ponownie szybko odbudowano. W 1991 roku odnowiono pokrycie gontowe dachu, zainstalowano zabezpieczenia przeciwpożarowe i przeciwwłamaniowe, a kościół wraz z cmentarzem otoczono nowym, murowanym ogrodzeniem. W kościele znajdują się relikwie św. Walentego, których autentyczność potwierdzona została dokumentem z 28 lutego 1961 roku. W 2015 roku świątynia została podniesiona do godności Sanktuarium Diecezjalnego. Sanktuarium znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. W grudniu 2003 roku św. Walenty został ustanowiony patronem Bierunia.
Wybudowany w 1776 roku. W 1833 roku została zbudowana zakrystia i kaplica św. Barbary. W 1845 roku świątynia spłonęła w wielkim pożarze
miasta. Prace przy odbudowie rozpoczęły się w 1851 roku. Budowa trwała aż do 1859 roku. Podczas II wojny światowej pocisk artyleryjski
częściowo uszkodził kościół. W 1948 roku zostały dobudowane dwie zakrystie. W prezbiterium umieszczony jest ołtarz główny poświęcony św. Bartłomiejowi, patronowi budowli (fot.). W nawie głównej, z obu stron, mieszczą się dwa ołtarze boczne. Pierwszy, poświęcony Najświętszej Maryi Pannie, został wykonany w 1859 roku na podstawie rysunków Jana Gajdy, znanego śląskiego malarza, rzeźbiarza i pisarza. Na ołtarzu umieszczony jest obraz Matki Bożej Bieruńskiej z XVI wieku (fot.). Drugi z ołtarzy bocznych poświęcony jest św. Józefowi (fot.). W południowej nawie świątyni umieszczony jest ołtarz św. Krzyża, który zaprojektował w 1949 roku ksiądz Jerzy Schneider z Oświęcimia. Na ścianie nad ołtarzem wisi wielki drewniany rzeźbiony krzyż. Postać Jezusa, wykonana w 1872 roku pochodzi z bawarskiej miejscowości Amerang. Z lewej i prawej strony krzyża na konsolach umieszczone są figury św. Jana Ewangelisty i Matki Bożej Bolesnej. W prezbiterium znajduje się wykonana w 1730 roku chrzcielnica z kamienną podstawą i drewnianą pokrywą z 1929 roku. Na tylnych ścianach transeptu wiszą dwa obrazy z XVIII wieku namalowane na wzór dzieł Rubensa "Pokłon pasterzy" i "Pokłon trzech króli".
Układ urbanistyczny Starego Miasta w Bieruniu stanowi typowy przykład miasta średniowiecznego. Tworzy go prawie kwadratowy rynek z
narożników którego wychodzą pod kątem prostym po dwie ulice i sąsiadujący od strony wschodniej kościół parafialny. Obecnie zabudowę
rynku tworzy zespół jednopiętrowych kamienic o zróżnicowanych elewacjach. W latach 2004-2005 rynek został całkowicie zrewitalizowany. W ramach renowacji usytuowano na nim zegar słoneczny, centralnie umieszczony pomnik Powstańców Śląskich (fot.), zarys historycznej wagi miejskiej oraz studnię z postaciami "Utopców" - tajemniczych duchów, będących tematem wielu ludowych podań i legend (fot.).
Wybudowany w 1910 roku jako kościół ewangelicki. W 1922 roku odkupiony od protestantów i konsekrowany na świątynię katolicką.
W latach 1925-1939 rozbudowany. W 1925 roku utworzono samodzielną parafię. W 1948 roku dobudowano drugą zakrystię i został
powiększony chór. W ołtarzu głównym umieszczona jest figura Najświętszego Serca Pana Jezusa, wykonana przez krakowskiego artystę Józefa Rapałę. Na bocznych ścianach świątyni zawieszone są obrazy Drogi Krzyżowej namalowane w 1949 roku przez Jana Nygę z Bierunia Starego, które są kopią "Drogi Krzyżowej" niemieckiego malarza Fuggla. Na prawo od prezbiterium ołtarz Matki Boskiej Częstochowskiej oraz obraz przedstawiający św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus. Po lewej stronie obrazy Jezusa Miłosiernego oraz Chrztu Chrystusa.
Założony w 1778 roku nad rzeką Mleczną. Zajmuje powierzchnię około 0,95 ha. Otaczający cmentarz kamienny mur powstał w XIX wieku.
Frontowy mur został wyremontowany w latach 90-tych XX wieku. W całości zachowało się 40 płyt nagrobnych. Najstarsze macewy pochodzą z
końca XVIII wieku.
Najstarszy zabytek miasta z 1295 roku. Usypany za czasów komesa Urbana położony na południowy zachód od Starego Miasta,
w dolinie rzeki Mlecznej. Kopiec u podstawy zbliżony jest kształtem do czworoboku o wymiarach 34x32 m, o zaokrąglonych narożnikach i ściętym wierzchołku. Jego wysokość wynosi od 5 do 5,5 m. Na szczycie kopca znajduje się murowana kapliczka św. Jana Nepomucena. Według legend kopiec był miejscem sprawowania sądów i straceń lub służył za miejsce sprawowania ofiar przez pogańskich kapłanów.
Rzeźby "Utopców" umiejscowione są na studni na bieruńskim rynku. Rzeźby przedstawiają "Utopca" w różnych postaciach: "Starego Utopca",
"Młodego Utopca" i "Kaczki". Utopce są bohaterami wielu legend i podań związanych z Bieruniem. Podobno są to duchy zrzucone z nieba, zamieszkujące tereny podmokłe. Utopce potrafiły przyjmować różne postacie zwierząt, ludzi, półludzi czy elementów przyrody nieożywionej. Swoje umiejętności Utopce często wykorzystywały do robienia ludziom różnych żartów.
06.2017 Na podstawie stron internetowych:
Oficjalny serwis Urzędu Miejskiego w Bieruniu oraz
Bieruń w Wikipedii. Aktualizacja 24.06.2017 |
 Sanktuarium św. Walentego
 Ratusz
 Pomnik Powstańców Śląskich
 Rzeźby Utopców
 Kościół św. Bartłomieja Apostoła
 Rynek
 Sanktuarium św. Walentego
Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300
|
