Strona g堯wna     Galeria zdj耩     




W kopalni z這ta w Z這tym Stoku ju kilkadziesi徠 lat nie wydobywa si z這tego kruszczu, ale pewnie ka盥y turysta przechadzaj帷y si kr皻ymi chodnikami kopalni, w skryto軼i ducha ma nadziej, 瞠 gdzie tam, w tajemniczych chodnikach znajdzie cho ma造, malutki samorodek z這ta...
Ani ja, ani Asia nie mieli鄉y takiego szcz窷cia, ale mo瞠 Wam si uda. Trzymamy kciuki i zapraszamy do odwiedzenia starej kopalni, a je瞠li, mimo opieki przewodnika, zab陰dzicie w czelu軼iach jej korytarzy, to mo瞠 spotkacie dobrego ducha Gertrudy, kt鏎a podobnie jak niegdy zaginionych g鏎nik闚, wyprowadzi Was na powierzchni ;-))


Z這ty Stok Kopalnia z這ta



Pierwsze prace w kopalniach w okolicach Z這tego Stoku prowadzono prawdopodobnie oko這 2000 lat p.n.e., a mo瞠 nawet wcze郾iej, a pierwszy udokumentowany zapis pochodzi z roku 1273 (przywilej na poszukiwania g鏎nicze nadany klasztorowi Cysters闚 w Kamie鎍u Z帳kowickim przez ksi璚ia Henryka IV Probusa). Przez lata wydr捫ono ponad 300 km sztolni, szyb闚 i chodnik闚 rozmieszczonych na 21 poziomach. W XV wieku z這tostockie kopalnie by造 najbardziej wydajne na 奸御ku. W 1484 roku w Z這tym Stoku ustanowiono Urz康 G鏎niczy, a w roku 1491 nadano miastu herb, sztandar i prawo wolno軼i g鏎niczej.
Najwi瘯szy rozkwit g鏎nictwa przypad na pocz徠ek XVI wieku. Z Z帳kowic 奸御kich przeniesiono tu mennic ksi捫璚 i zacz皻o bi z這te dukaty. W drugiej dekadzie XVI wieku zacz窸y tu inwestowa znane europejskie sp馧ki g鏎nicze, a 200 kopalni dostarcza這 oko這 8% europejskiej produkcji z這ta. W 1612 roku przeprowadzono tu pierwszy na 鈍iecie odstrza ska przy pomocy czarnego prochu strzelniczego. Niestety, liczne katastrofy g鏎nicze, po瘸ry i zarazy przynios造 stopniowy upadek miejscowo軼i. Po wojnie trzydziestoletniej miasto chyli這 si ku upadkowi. Miasto podnios這 si z upadku po osiedleniu si w Z這tym Stoku Hansa Sch酺ffenberga (1679), aptekarza i alchemika, kt鏎emu uda這 si opracowa proces odzyskiwania arszeniku z rud arsenowych. W roku 1723 produkcja arszeniku trzykrotnie przekroczy豉 warto嗆 wydobytego z這ta (podobno z這tostockim arszenikiem podtruwano samego cesarza Napoleona). Z這ty Stok na ponad 100 lat sta si g堯wnym 鈍iatowym dostawc arszeniku, jednak po wyczerpaniu si zapas闚 rudy kopalnie oraz huty upad造.
G鏎nictwo z這ta reaktywowano po wojnach prusko-austriackich. W 1848 roku opracowano ta雟z metod produkcji z這ta, kt鏎a polega豉 na chlorowaniu wypra穎nej rudy i wy逝gowywaniu czystego metalu ze zwi您k闚 chlorkowych. Metod t zastosowa Wilhelm Gttler, kt鏎y po przerobieniu ca貫go surowca, w 1883 roku wykupi wszystkie tereny g鏎nicze. Jego spadkobiercy pozostali w posiadaniu tych teren闚 a do 1945 roku.
Podczas II wojny 鈍iatowej kopalnia ocala豉, a po jej zako鎍zeniu sprowadzeni z G鏎nego 奸御ka g鏎nicy ponownie rozpocz瘭i wydobycie. Roczny urobek kopalni kszta速owa si na poziomie 20-30 kg z這ta. W 1962 roku, z niewyja郾ionych do dzi przyczyn, zako鎍zono dzia豉lno嗆 g鏎niczo-hutnicz w Z這tym Stoku, a kopalnia zosta豉 ca趾owicie zalana.
Po 35 latach, z inicjatywy 闚czesnego burmistrza Z這tego Stoku Wiktora Lubienieckiego, postanowiono udro積i niekt鏎e korytarze i udost瘼ni dla ruchu turystycznego. Po 5 latach prac, 28 maja 1996 roku uruchomiono Podziemn Tras Turystyczn "Kopalnia Z這ta". Do tej pory udost瘼niono do zwiedzania Sztolni Gertuda i Sztolni Czarn G鏎n z jedynym w Polsce podziemnym wodospadem o wysoko軼i 8 m.


Podziemna Trasa Turystyczna w kopalni z這ta w Z這tym Stoku otwarta jest dla turyst闚 przez ca造 rok. Kopalni zwiedza si w grupach z przewodnikiem, a czas zwiedzania wynosi oko這 1,5 godziny. Poniewa temperatura w chodnikach wynosi oko這 7 stopni Celcjusza nale篡 zabra ze sob ciep貫 ubiory niezale積ie od panuj帷ej pogody.
W sk豉d Podziemnej Trasy Turystycznej wchodzi zwiedzanie Sztolni Gertruda, Chodnika 妃ierci, jedynego w Polsce podziemnego wodospadu w Sztolni Czarnej G鏎nej oraz przeja盥磬a pomara鎍zowym, podziemnym poci庵iem.

  • Sztolnia Gertrudy
  • Zwiedzanie rozpoczynamy od Sztolni Gertrudy (500 metrowy odcinek)  (fot.), z kt鏎 zwi您ana jest stara legenda: dawno temu w kopalni nast徙i pot篹ny zawa, pod kt鏎ym zgin窸o 4 g鏎nik闚. W豉軼iciel kopalni zdecydowa o nieprzeprowadzaniu akcji ratowniczej. Wtedy to Gertruda, 穎na jednego z zasypanych g鏎nik闚, postanowi豉 sama dotrze do miejsca katastrofy i uratowa ukochanego m篹a. Z pochodni i odrobin jedzenia, wesz豉 do kopalni. Niestety, dni mija造, a Gertruda nie wychodzi豉. Prawdopodobnie zab陰dzi豉 w kopalnianych chodnikach i zosta豉 tam ju na zawsze. G鏎nicy opowiadali p騧niej, 瞠 gdy kt鏎y z nich zab陰dzi, w kopalni s造cha by這 dziwne odg這sy krok闚. Kiedy zab陰kany g鏎nik bieg w stron odg這s闚, trafia do wyj軼ia. Nikomu nie uda這 si zobaczy tej tajemniczej osoby, kt鏎a pomaga豉 g鏎nikom. Podobno to w豉郾ie dobry duch Gertrudy przychodzi z pomoc i ratuje g鏎nik闚, a i dzisiaj niejednemu zb陰kanemu tury軼ie Gertruda wskaza豉 drog do wyj軼ia ;-)
    Do zwiedzania udost瘼niony zosta 500-metrowy odcinek Sztolni Gertrudy. Mo瞠my tam zobaczy m.in.: ekspozycj map i plan闚 kopalni z okresu od XVIII do XX wieku, dawne narz璠zia g鏎nicze i hutnicze  (fot.), wystaw lamp g鏎niczych, laboratoryjny piec muflowy  (fot.), w kt鏎ym wytapiano z這to oraz XVIII-wieczny w霩ek do transportu rudy.
    W bocznych chodnikach, pe軟i帷ych dawniej funkcj magazyn闚 materia堯w wybuchowych, urz康zono laboratorium Hansa Sch酺fenberga  (fot.). Du膨 atrakcj jest skarbiec, gdzie mo積a zobaczy 1066 "z這tych" sztabek odpowiadaj帷ych 16 tonom z這ta uzyskanym w ci庵u ca貫go czasu pracy kopalni  (fot.).

  • Chodnik 鄉ierci
  • Chodnik 鄉ierci, wykuty na wy窺zej kondygnacji, to miejsce gdzie skazywano na 鄉ier g鏎nik闚 podejrzewanych o kradzie z這ta. R璚e skazanego wk豉dano po 這kcie w specjalnie wykute dziury, a nast瘼nie otwory te wype軟iano zapraw. Przytwierdzony w ten spos鏏 g鏎nik kona w m璚zarniach...
    Cz窷 trasy prowadzi po specjalnie przygotowanej o鄉iometrowej zje盥瘸lni  (fot.). A na zako鎍zenie zwiedzania mo瞠my obejrze jedyne w kraju Muzeum Przestr鏬, Uwag i Apeli  (fot.)  (fot.), czyli kolekcj tabliczek z najr騜niejszymi has豉mi, ostrze瞠niami i informacjami ;-))

  • Sztolnia Czarna G鏎na
  • Wej軼ie do Sztolni Czarnej G鏎nej znajduje si w g鏎nej cz窷ci Z這tego Jaru, u podn騜a wielkiego kamienio這mu, w G鏎ze So速ysiej  (fot.). G鏎 eksploatowano dwukrotnie poszukuj帷 z這ta i rudy arsenowej. Dzi瘯i temu mo積a, na podstawie kszta速u i przekroju chodnik闚 oraz rodzaj闚 obud闚, zapozna si z r騜nymi technikami g鏎niczymi stosowanymi na przestrzeni wiek闚. Tutaj te znajduje si podziemny chodnik prowadz帷y podobno do Czech  (fot.), r璚znie kute 鈔edniowieczne wyrobiska ze 郵adami poci庵ni璚ia rylca oraz pot篹ne komory po wybraniu rud z這ta. W g喚bi sztolni znajduje si XVII-wieczny szyb, kt鏎ym trasa turystyczna prowadzi 8 pi皻er w d馧. Schody ko鎍z si na g喚boko軼i 23 metr闚, sk康 kr皻ym chodnikiem przechodzimy do wysokiej podziemnej komory, kt鏎ej najwi瘯sz atrakcj jest jedyny w Polsce i unikalny w skali ca貫j Europy podziemny wodospad o wysoko軼i o鄉iu metr闚  (fot.).

  • Podziemny poci庵
  • Na zako鎍zenie zwiedzania kopalni, od roku 2008, na zewn徠rz wyje盥瘸 si pomara鎍zowym, podziemnym poci庵iem o wdzi璚znej nazwie Gacek, kt鏎y ko鎍zy bieg przy peronie stacji Kopalnia Z這ta G堯wna :-)  (fot.)  (fot.).


Miasto Z這ty Stok po這穎ne jest w powiecie z帳kowickim, wojew鏚ztwie dolno郵御kim tu przy granicy z Czechami. Wed逝g danych z roku 2016 liczy這 nieca貫 3 tys. mieszka鎍闚.







03.2012


Na podstawie stron internetowych: Kopalnia Z這ta w Z這tym Stoku, www.zlotystok.net.




Aktualizacja 25.03.2012






Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Kopalnia z這ta w Z這tym Stoku

Wszystkie zdj璚ia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Kopalnia Z這ta w Z這tym Stoku
Zlotystok.net/kopalnia
Klub Mi這郾ik闚 Karkonoszy
Strona miasta i gminy Z這ty Stok