Strona główna     Galeria zdjęć     


Zamek w Toszku nie jest ani największy, ani najpiękniejszy w Polsce. Jest jednak bardzo zadbany, więc wizyta w toszeckich murach, to prawdziwa przyjemność. Warto tam pojechać, również dlatego że w szacownych murach często organizowane są różne imprezy kulturalne.
A może uda się nam odnaleźć słynny toszecki skarb?




Toszek Zamek książąt śląskich



Murowany zamek w Toszku powstał prawdopodobnie w XV wieku, kiedy po najeździe husytów w 1429 roku, zniszczeniu uległ stojący w tym miejscu gród drewniany. Gród odbudował i uczynił swoją siedzibą książę oświęcimski Przemysław Toszecki. Po jego śmierci w 1484 roku, zamek był własnością książąt śląskich z linii opolskiej aż do śmierci w 1532 roku księcia Jana II Dobrego. Po tym wydarzeniu zamek, wraz z księstwem opolsko-raciborskim, jako lenno królów czeskich przeszedł w ręce Habsburgów.
W 1557 roku Habsburgowie wydali zamek w zastaw Fryderykowi von Redernowi, a następnie jego synowi Jerzemu Fryderykowi Redernowi, który w 1592 roku wykupił go wraz z Toszkiem i Pyskowicami. W 1570 roku na zamku wybuchł pożar, ale Redernowie odbudowali go w stylu renesansowym. Powstał wtedy dom mieszkalny sąsiadujący z wjazdem bramnym od południa oraz dwie cylindryczne baszty. W miejscu dawnego wjazdu wzniesiono nowy budynek z sienią wjazdową. Wjazd umocniono niewielkim podzamczem otoczonym murem z czterema bastejami: dwoma na narożach i dwoma przy nowej bramie wjazdowej. Redernowie byli właścicielami zamku do 1637 roku, do śmierci Jerzego II Rederna. Rok później siostra Jerzego, Małgorzata von Kolovrat, wydała swoją córkę za hrabiego Kaspra Colonnę i w ten sposób zamek przeszedł w ręce rodziny Colonnów. Ród Colonnów władał zamkiem w latach 1638-1707. Colonnowie dokonali w latach 1650-1666 przebudowy zamku, co do dnia dzisiejszego upamiętnia inskrypcja nad budynkiem bramnym o treści: "CASPAR COMES COLONNA 1666". W efekcie przebudowy zamek obronny przemienił się w przepiękną rezydencję magnacką. Colonnowie od zewnątrz od zachodu dostawili do murów zamkowych budynek mieszkalny, a od południa stajnie zamkowe. Nowy budynek na narożach od strony dziedzińca posiadał kwadratowe czterokondygnacyjne wieże, z których jedna przetrwała do dziś. Do budynku bramnego dostawiono dwie wieże. Do jednej z bastei przy wjeździe na podzamcze dobudowano niewielki budynek stanowiący siedzibę burgrabiego.
W 1707 roku Colonnowie sprzedali zamek baronowi Johannowi Dietrichowi von Petersweld, a ten z kolei odsprzedał go w 1718 roku hrabiemu Franciszkowi Karolowi Kotulińskiemu. Po Kotulińskich zamek był własnością rodu Posadowskich. W 1790 roku na zamku gościł niemiecki poeta Johann Wolfgang Goethe. W 1791 roku zamek kupił baron Adolf von Eichendorff, ojciec wielkiego poety romantycznego Josepha von Eichendorffa. W 1797 roku zamek nabył hrabia Franciszek Adam Gaschin. W 1811 roku na zamku wybuchł pożar, który doszczętnie strawił zabudowania mieszkalne. Od tej poru zamek pozostawał już ruiną, a Gaschinowie wybudowali w Toszku pałac z wykorzystaniem materiałów budowlanych ze zniszczonego zamku. W 1840 roku ruiny zamku kupił Abraham Guradz, którego rodzina była właścicielami zamku aż do II wojny światowej.
Po II wojnie światowej zamek pozostawał w ruinie. W latach 1957-1963 został częściowo odbudowany, stając się siedzibą toszeckich placówek kultury, ostatnio Centrum Kultury "Zamek w Toszku". Obecnie możemy zobaczyć zrekonstruowane: budynek bramny, basztę, dawne stajnie, dom burgrabiego i resztki murów obronnych.
Wstęp na dziedziniec zamku jest bezpłatny. Płatne jest zwiedzanie Centrum Ekspozycji Historycznych znajdujące się w baszcie.


Zamek znajduje się w miejscowości Toszek (powiat gliwicki, województwo śląskie). Toszek leży Wyżynie Katowickiej nad rzeką Potok Toszecki, historycznie na Górnym Śląsku.
Według stanu z 2016 roku Toszek liczył około 3500 mieszkańców. Miasto leży w odległości około 24 km na północny zachód od Gliwic. Przez Toszek przebiega droga krajowa nr 94 oraz droga wojewódzka nr 907.


-----------------------------------------------
Od lat wśród murów toszeckiego zamku pojawia się zjawa, zwana Białą Damą. Wiadomo nawet kim jest owa zjawa - to Gizela von Gaschin, żona hrabiego Ludwika. Gizela w prezencie od kochającego męża otrzymała pięknie wyrzeźbioną złotą kaczkę, wysiadującą na gnieździe złote jajka. Kiedy w marcu 1811 roku na zamku wybuchł wielki pożar, hrabina chciała uratować pamiątkę rodzinną i uciekając tajemnym przejściem, ukryła tam swój skarb. Niestety, Gizela zatruła się tlenkiem węgla i wkrótce zmarła zabierając ze sobą do grobu tajemnicę o miejscu ukrycia skarbu.
Od tej pory zjawa hrabiny pojawia się murach zamku w Toszku wciąż strzegąc tak drogiego jej prezentu... Kiedy w 1840 roku hrabia Leopold Gaschin sprzedawał zamek, w umowie zastrzegł, że złota kaczka wciąż pozostaje własnością rodziny von Gaschin.

Zamek w Toszku ma ponoć jeszcze jednego ducha. Jak głosi legenda na zamku mieszkał niegdyś okrutny graf, którego sługa miał bardzo urodziwą córkę. Pewnego razu przed Wielkanocą graf wysłał swojego sługę do Gliwic, a sam korzystając z jego nieobecności, wywlókł piękną dziewczynę na dziedziniec i udusił. Ciało dziewczyny wrzucił później do studni.
Gdy nieszczęsny sługa wrócił na zamek z rozpaczy postradał zmysły, a na łożu śmierci rzucił przekleństwo na zamek i jego pana. Graf rzeczywiście zmarł w męczarniach, a zamek zniszczył wielki pożar.
Od tamtej pory w pierwszy dzień Wielkanocy, z wybiciem północy, kiedy na bezchmurnym niebie pojawi się księżyc i swoimi promieniami oświetli zamek, z podziemi wyłania się zjawa kobiety ubrana w białe, zwiewne szaty. Zjawa powoli porusza się po dziedzińcu zamku, zagląda do okien, pochyla nad starą studnią, a następnie znika w ciemnościach za basztą. Ponoć to zamordowana dziewczyna, która wciąż poszukuje swojego ukochanego ojca...




09.2017


Na podstawie stron internetowych: Zamek w Toszku w Wikipedii i Centrum Kultury "Zamek w Toszku" oraz książki Jerzego Sobczaka Duchy w polskich zabytkach, Sport i Turystyka - Muza SA 2011.



Aktualizacja 28.09.2017






Zamek w Toszku

Zamek w Toszku

Zamek w Toszku

Zamek w Toszku

Zamek w Toszku

Zamek w Toszku

Zamek w Toszku

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300





Zamek w Toszku w Wikipedii
Centrum Kultury "Zamek w Toszku"
zamki.pl - Toszek
Strona Urzędu Miejskiego w Toszku