Strona główna     Galeria zdjęć   




Największa górska twierdza Europy robi wrażenie. Wiadomo, Prusacy jak już coś budowali, to robili to porządnie. Twierdza nigdy nie została zdobyta, choć trzeba uczciwie przyznać, że nie było ku temu zbyt wiele okazji ;-)
Turyści mogą zwiedzać trzy spośród sześciu fortów twierdzy, w tym największy i najważniejszy Fort Donżon. Warto jednak zboczyć trochę z utartych ścieżek zwiedzania i zajrzeć również do fortu Wysoka Skała i Ostróg. Nowi dzierżawcy starają się o coraz to nowe atrakcje również w tych fortach.



Srebrna Góra Twierdza



Twierdzę zbudowano w trzech etapach w latach 1765-1777 według projektu pruskiego inżyniera Ludwika Wilhelma Reglera, zmodyfikowanego przez samego króla Prus Fryderyka Wielkiego. Zadaniem twierdzy było zabezpieczenie Śląska, który został zdobyty przez Prusy w 1740 roku. Twierdzę wzniesiono na dwóch górujących nad Przełęczą Srebrną (586 m n.p.m.) wzniesieniach: Forteczną Górą (686 m n.p.m.) oraz Ostrogiem (627 m n.p.m.). Twierdza składała się z sześciu fortów: Donżon, Wysoka Skała, Ostróg, Rogowy, Chochoł Mały oraz Chochoł Wielki.
Pierwszym, i jak dotąd jedynym, sprawdzianem możliwości obronnych twierdzy było oblężenie przez wojska napoleońskie podczas wojny Prus z Francją (1806-1807). W czerwcu 1807 roku Bawarczycy i Wirtemberczycy próbowali szturmem zdobyć Srebrną Górę. Twierdza nie została zdobyta, a wkrótce, w lipcu 1807 roku podpisano pokój w Tylży. W latach 1830-1848 twierdzę wykorzystywano jako więzienie dla działaczy ruchu "Młodych Niemców". W styczniu 1860 roku wydano rozkaz likwidacji przestarzałej już twierdzy. Ostatni żołnierze opuścili ją w 1867 roku. Przez kilka następnych lat fortyfikacje służyły jako poligon doświadczalny do prób artylerii i materiałów wybuchowych.
W II połowie XIX wieku władze pruskie nakazały zaprzestać niszczenia twierdzy i uczyniły z niej atrakcję dla turystów. Na początku XX wieku uruchomiono zębatą Kolej Sowiogórską, która umożliwiła dojazd do Przełęczy Srebrnej. W 1913 roku otwarto na Forcie Ostróg Schronisko Młodzieżowe. Po I wojnie światowej główny fort odremontowano i urządzono w jego wnętrzu restaurację "Donjon". W latach 1926-1928 przeprowadzono remont Fortu Wysoka Skała, który został przekształcony w ośrodek sportowy dla szkoły policyjnej w Ząbkowicach Śląskich. W 1930 roku odnowiony Fort Rogowy stał się ośrodkiem wypoczynkowym dla policji wrocławskiej. W 1931 roku na terenie Donżonu utworzono Muzeum Starej Broni.
Podczas II wojny światowej w fortach Ostróg (Spitzberg) i Wysoka Skała (Hohenstein) utworzono obóz jeniecki, Oflag VIII B, przeznaczony dla polskich oficerów. Więziono tu m.in. dowódcę Obrony Wybrzeża z 1939 roku, kontradmirała Józefa Unruga oraz komandora Stefana Frankowskiego.
Lata powojenne to dewastacja twierdzy, która wcześniej została złupiona przez wojska radzieckie. W 1961 roku Twierdza Srebrnogórska zostało wpisana do rejestru zabytków. W 1965 roku PTTK i Komenda Dolnośląskiej Chorągwi ZHP podpisała porozumienie, na mocy którego uprzątnięto II Fort Rogowy i nadano mu nazwę "Harcerz". Fort Ostróg uprzątnięto w 1969 roku przy pomocy ówczesnego Ministerstwa Górnictwa i przemianowano na Fort "Górnik". W czerwcu 1974 w Forcie Donżon otwarto Muzeum Broni Ciężkiej. W czerwcu 2002 roku, w ramach ochrony dziedzictwa kulturowego, teren Twierdzy Srebrnogórskiej oraz pozostałości po nieczynnej kolei zębatej zostały włączone do pierwszego utworzonego w Polsce Fortecznego Parku Kulturowego. W kwietniu 2004 roku, rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, twierdza zyskała status pomnika historii.

Twierdza składa się z kilku wysuniętych dzieł artyleryjskich i rdzenia. Jej trzon składa się z wieńca bastionów i kleszczy z donżonem w środku. W obiekcie jest łącznie 299 kazamat i 54 izby strzeleckie, rozmieszczonych na trzech kondygnacjach. We wnętrzu twierdzy mieściło się 3756 żołnierzy (w razie potrzeby nawet 5000), a do obrony służyły 264 działa i moździerze. W twierdzy wydrążono 9 studni. Każdy fort posiadał swoją studnię, istniała również piekarnia, browar, hodowano zwierzęta, a w magazynach można było przechować żywność i opał na co najmniej trzymiesięczne oblężenie. Donżon, największy fort w Europie, składa się z 4 połączonych kurtynami wież o średnicy 60 m i murach o grubości 12 m każdy  (fot.)  (fot.)  (fot.). Z korony Donżonu rozciąga się piękny widok na okolice  (fot.)  (fot.)  (fot.).

Twierdza udostępniona jest do zwiedzania, wstęp płatny. Główny fort Donżon zwiedza się w grupach z przewodnikiem ubranym w historyczny XVIII-wieczny mundur  (fot.)  (fot.)  (fot.). Po zakończeniu trasy wewnątrz twierdzy możliwe jest zwiedzanie indywidualne.
Można również odwiedzić dwa inne forty - Wysoka Skała i Ostróg, jednak wejście do każdego z nich wymaga osobnego biletu, bowiem forty mają innych dzierżawców. Po tych fortach również oprowadzają przewodnicy.
Dzierżawcą Fortu Wysoka Skała jest spółka cywilna "Fort Wysoka Skała". W planach jest utworzenie stałych ekspozycji: Wojska Polskiego XX wieku, wystawy nawiązującej do ucieczki jeńców wojennych podczas II wojny światowej, wystawy opowiadającej o powojennej odbudowie i historii opieki nad fortem Wysoka Skała przez harcerzy z wałbrzyskiej chorągwi ZHP. Ma być również otwarte pole namiotowe, czynne w sezonie letnim, strzelnica z systemem automatycznych tarczociągów, mają być organizowane wystawy broni i inscenizacje militarne.  (fot.)  (fot.)  (fot.)
Dzierżawcą Fortu Ostróg jest obecnie Muzeum Obrony Wybrzeża w Świnoujściu. W planach dzierżawcy jest m.in. opowiadanie o Tajemnicach Dolnego Śląska, w tym oflagu VIIIB, o pozostałościach po doświadczeniach z eksperymentalną amunicją w XIX wieku, o pochodzeniu i historii militariów wraz z ekspozycją.  (fot.)  (fot.)  (fot.)

W okresie letnim z przełęczy Srebrnogórskiej na teren Twierdzy kursuje kolejka Fort Fan Express. Do Twierdzy prowadzi malownicza, kręta droga, wyłączona z ruchu pojazdów. Czas przejścia z parkingu na przełęczy do Fortu Donżon to około 15 minut. Niedaleko wejścia do fortu odbija w prawo droga prowadząca do Fortu Wysoka Skała. Fort Ostróg leży po drugiej stronie drogi i można dojść do niego wyboistą drogą z parkingu w czasie około 10 minut.
Na terenie Twierdzy organizowane są liczne imprezy, w tym m.in. coroczne Święto Twierdzy zakończone rekonstrukcją bitwy o Twierdzę z 1807 roku.

Twierdza Srebrna Góra położona jest na wzniesieniach nad Przełęczą Srebrną oddzielającą Góry Sowie i Góry Bardzkie (jeden z fortów twierdzy, Fort Ostróg leży już w Górach Bardzkich). Nazwę zawdzięcza leżącemu nieopodal miasteczku Srebrna Góra (gmina Stoszowice, powiat ząbkowicki, województwo dolnośląskie).
Przez przełęcz przebiega droga wojewódzka nr 385 łącząca Nową Rudę z Ząbkowicami. Przełęcz leży w odległości około 12 km na zachód od Ząbkowic Śląskich i w odległości około 18 km na wschód od Nowej Rudy.






09.2018


Na podstawie stron internetowych: Twierdza Srebrna Góra w Wikipedii, Twierdza Srebrna Góra.




Aktualizacja 23.09.2018






Twierdza Srebrna Góra - Fort Donżon

Twierdza Srebrna Góra - Fort Donżon

Twierdza Srebrna Góra - Fort Donżon

Twierdza Srebrna Góra - Fort Donżon

Twierdza Srebrna Góra - Fort Donżon

Twierdza Srebrna Góra - Fort Donżon

Twierdza Srebrna Góra - widok z Fortu Donżon

Twierdza Srebrna Góra - widok z Fortu Donżon

Twierdza Srebrna Góra - widok z Fortu Donżon

Twierdza Srebrna Góra - widok z Fortu Donżon

Twierdza Srebrna Góra - Fort Wysoka Skała

Twierdza Srebrna Góra - Fort Wysoka Skała

Twierdza Srebrna Góra - Fort Ostróg

Twierdza Srebrna Góra - Fort Ostróg

Twierdza Srebrna Góra - Fort Ostróg

Twierdza Srebrna Góra - Fort Ostróg

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300




Twierdza Srebrna Góra
Twierdza Srebrna Góra w Wikipedii
Oficjalny Portal Gór Sowich - Twierdza Srebrna Góra