Strona główna     Galeria zdjęć     




Spacerując po olsztynieckim skansenie trudno oprzeć się wrażeniu, że przechadzamy się po prawdziwej, zamieszkanej wsi, której mieszkańcy wyszli gdzieś na chwilę. Wnętrza pieczołowicie utrzymanych chałup pełne są najprzeróżniejszych sprzętów gospodarstwa domowego, kuchnie, sypialnie i inne pomieszczenia wyglądają, tak jakby wciąż były używane. Jest kościół (w którym można nawet wziąść ślub), jest karczma, remiza strażacka, są budynki rzemieślników, są wiatraki. Między domami przechadzają się kury, indyki, kaczki, są konie ze źrebakami i sympatyczne owce.
Jednym słowem - piękna, zadbana wieś, a niespieszny spacer pomiędzy jej domami będzie na pewno prawdziwą przyjemnością. Mnie najbardziej spodobała się jedna rzecz - w jednej z chałup prezentowana była przepiękna szafa grająca na metalowe płyty, która mimo upływu tylu lat wciąż działała :-)  (fot.)
Zapraszam, warto odpocząć dwie godziny, bo tyle mniej więcej zajmuje zwiedzenie skansenu, wśród spokojnej, warmińsko-mazurskiej przyrody :-)



Olsztynek Muzeum Budownictwa Ludowego



Historia Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku rozpoczyna się w 1909 roku w... Królewcu (niem. Königsberg), w Prusach Wschodnich. Na wniosek Richarda Dethlefsena, generalnego konserwatora zabytków na terenie Prus Wschodnich, na terenie ogrodu zoologicznego utworzono wówczas muzeum architektury wiejskiej, gdzie miano zgromadzić obiekty charakterystyczne dla wszystkich regionów Prus Wschodnich. Ponieważ stan wielu budynków przeznaczonych do przeniesienia do Królewca pozostawiał wiele do życzenia, w latach 1910-1913 wybudowano około 20 kopii obiektów z XVIII i XIX wieku. W 1937 roku, ze względu na brak miejsca na terenie ZOO, zdecydowano o przeniesieniu muzeum do Olsztynka (niem. Hohenstein). O wyborze nowej lokalizacji zadecydował m.in. fakt, że w okolicy znajdowało się już mauzoleum prezydenta Rzeszy Niemieckiej, feldmarszałka Paula von Hindenburga. Muzealne obiekty (12 budynków) przeniesiono w latach 1938-1942.
Po II wojnie światowej skansen pozostawał pod nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie, pod koniec lat 50-tych rozpoczęto rozbudowę muzeum. od 1 września 1961 roku skansen funkcjonował pod nazwą Parku Etnograficznego, będącego oddziałem Muzeum Mazurskiego w Olsztynie. W 1969 roku Park uzyskał status samodzielnej jednostki pod nazwą Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku. W 1985 roku w skład Muzeum weszły dwa obiekty z Olsztynka - Salon Wystawowy w dawnym kościele ewangelickim  (fot.)  (fot.) oraz baszta z dawnych murów miejskich, w której mieści się muzeum poświęcone Krzysztofowi Celestynowi Mrongowiuszowi - ewngelickiemu duchownemu, działaczowi na rzecz polskiego języka i kultury w zaborze pruskim.
Od 1998 roku skansen jest instytucją kultury Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego. W grudniu 2008 roku Muzeum zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów prowadzonego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W roku 2009 Muzeum otrzymało nagrodę imienia Oskara Kolberga za popularyzację kultury ludowej.
Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku zajmuje obecnie powierzchnię 96 ha. W Muzeum zgromadzono 73 obiekty dużej i małej architektury wiejskiej z Warmii, Mazur, Powiśla i Małej Litwy. Są to budynki mieszkalne, sakralne, gospodarcze i przemysłowe.

Zwiedzając skansen możemy obejrzeć m.in. następujące obiekty:
  • Brama wjazdowa z Borek, gm. Kętrzyn, XIX w. (kopia)
  • Karczma ze Skandawy, gm. Barciany, II połowa XVIII w. (kopia)
  • Młyn wodny z Kaborna, gm. Purda, II połowa XVIII w.  (fot.)
  • Zagroda biedniacka z Mazur
    • dom z Łutynowa, gm. Olsztynek, I połowa XIX w.  (fot.)
    • piwnica ziemna z Małszewa, gm. Jedwabno, II połowa XIX w.
  • Szkoła wiejska z Mazur
    • szkoła z Pawłowa, gm. Olsztynek, XIX w. (wewnątrz znajduje się ekspozycja gabinetu dentystycznego z I połowy XX w.)
    • wychodek wiejski z Cichogrądu, gm. Olsztynek, XIX w.
    • wychodek wiejski z Muchorowa, gm. Stawiguda, XIX w.
  • Kościół ewngelicki
    • kościół z Rychnowa, gm. Grunwald, XVII w. (w kościele możemy obejrzeć polichromie oraz ołtarz z połowy XVII w.) (kopia)  (fot.)  (fot.)
    • dzwonnica z Maniek, gm. Olsztynek, XVII w. (kopia)
  • Zagroda powiślańska osadników holenderskich
    • chałupa z Zielonki Pasłęckiej, gm. Pasłęk, XIX w.  (fot.)
    • olejarnia z Kronina, gm. Pasłęk, XIX-XX w.
    • stodoła z Bramki, XIX w. (kopia)
  • Zagroda powiślańska z Bartężka, gm. Morąg, I połowa XIX w. (kopia)
  • Dzwonnica ze wsi Kot, gm. Jedwabno, I połowa XIX w.
  • Zagroda powiślańska zamożnej rodziny gospodarskiej z izbą szkolną
    • chałupa z Burdajn, gm. Godkowo, I połowa XIX w. (wewnątrz ekspozycja prezentująca wnętrze izby szkolnej oraz mieszkanie nauczyciela z początku XX w.) (kopia)  (fot.)  (fot.)  (fot.)
    • budynek gospodarczy z Kwietniewa, gm. Pasłęk, XIX w.
  • Karczma z zajazdem z Małszewa, gm. Jedwabno, XVIII w. (kopia)
  • Zagroda powiślańska zamożnej rodziny gospodarskiej
    • chałupa z wystawką podcieniową z Chojnika, gm. Morąg, połowa XIX w.  (fot.)  (fot.)
    • budynek gospodarczy z Chojnika, gm. Morąg, połowa XIX w.
  • Zagroda mazurska stolarza i gołębiarza
    • chałupa z Gązwy, gm. Mrągowo, XVIII-XIX w. (w chałupie piec kaflowy z końca XVIII w., ekspozycja prezentująca mieszkanie średniozamożnej rodziny stolarza i gołębiarza z II połowy XIX w.)
    • stodoła z Jerutek, II połowa XIX w.
    • budynek gospodarczy z Jerutek, XIX w.
    • kurnik z gołębnikiem z Jerutek, II połowa XIX w.
    • piwnica kamienna z Jerutek, XIX w.
    • gołębnik, XX w. (kopia)
  • Zagroda mazurska średniozamożnej rodziny krawcowej
    • chałupa z Turznicy, gm. Ostróda, XIX w. (wewnątrz ekspozycja prezentująca pracownię krawiecką z lat 60-tych XX w.) (kopia)  (fot.)
    • piwnica z Pacółtowa, gm. Grunwald, XIX-XX w. (kopia)
  • Zespół folwarczny z Mazur
    • lamus z Drogosz, gm. Barciany, II połowa XVIII w. (służył do przechowywania zbędnego sprzętu w zespole pałacowo-folwarcznym) (kopia)
    • spichlerz dworski ze Skandawy, gm. Barciany, II połowa XVIII w. (kopia)
    • stodoła dworska ze Skandawy, gm. Barciany, XIX w. (kopia)
    • stajnia dworska z Prosny, gm. Korsze, II połowa XVIII w. (kopia)
  • Kapliczka przydrożna z Giedajt, gm. Jonkowo, XIX w. (kopia)  (fot.)
  • Kuźnia powiślańska z Bielicy, gm. Godkowo, I połowa XIX w.  (fot.)
  • Remiza strażacka z Giedajt, gm. Jonkowo, początek XX w. (obok drewniana wieża do suszenia węży strażackich)  (fot.)
  • Zagroda warmińska owczarza i wikliniarza
    • chałupa z Kaborna, gm. Purda, XVIII-XIX w. (wewnątrz ekspozycja prezentująca mieszkanie średniozamożnej rodziny owczarza oraz warsztat wikliniarski z I połowy XIX w.)  (fot.)
    • owczarnia z Purdki, gm. Purda, II połowa XIX w.
    • stodoła z Marcinkowa, gm. Purda, XIX w.
    • spichlerz z Purdki, gm. Purda, II połowa XIX w.
  • Krzyż przydrożny z Rzecka, gm. Biskupiec, XVIII w.  (fot.)
  • Dzwonniczka słupowa z Kaplityn, gm. Barczewo, XIX w. (kopia)  (fot.)
  • Zagroda warmińska pszczelarza i garncarza
    • chałupa z podcieniem narożnym z Nowego Kawkowa, gm. Jonkowo, XIX w. (wewnątrz ekspozycja prezentująca mieszkanie z lat 30-tych XX wieku rodziny zamożnego pszczelarza oraz pracownia garncarska)
    • stodoła ze Stękin, gm. Jonkowo, II połowa XIX w.
    • obórka z Kaborna, gm. Purda, XIX w.
    • wozownia z piecem do wypalania ceramiki z Tomaszkowa, gm. Stawiguda, XIX w.
    • żuraw studzienny z Nowego Kawkowa, gm. Jonkowo, XX w.  (fot.)
  • Chałupa z Kaborna, gm. Purda, XIX w. (wewnątrz wystawa malowanych mebli ludowych)  (fot.)  (fot.)
  • Wiatrak holender z Dobrocina, gm. Małdyty, II połowa XIX w. (korpus wiatraka jest nieruchomy, w kierunku wiatru obracano tę część, na której osadzone są skrzydła)  (fot.)  (fot.)  (fot.)
  • Zagroda litewska
    • chałupa z Pempen, Litwa, XVIII-XIX w. (kopia)  (fot.)
    • spichlerz z Lankuppen, Litwa, XVIII w. (kopia)
    • budynek gospodarczy rybaka z Gilge, Rosja, XIX w. (kopia)
    • suszarnia z Pempen, Litwa, II połowa XIX w. (kopia)
    • wędzarnia rybacka z Gilge, Rosja, XIX w. (kopia)
  • Chałupa z Nowej Różanki, gm. Kętrzyn, I połowa XIX w. (wewnątrz ekspozycja prezentująca mieszkanie średniozamożnej rodziny tkaczki z połowy XIX w.)
  • Wiatrak koźlak z Wodzian, gm. Małdyty, II połowa XVIII w. ( w wiatraku w kierunku wiatru obracał się cały korpus)  (fot.)
  • Wiatrak paltrak z Ruskiej Wsi, gm. Mrągowo, II połowa XIX w. (skrzydła w kierunku wiatru ustawiano obracając korpus wiatraka, przesuwając go na żeliwnych rolkach po szynach ustawionych na murowanym cokole)  (fot.)
  • Wiatrak paltrak z Schönfliess, Rosja, XVIII-XIX w. (kopia)
Spacerując po skansenie warto także zwrócić uwagę na przepiękny, kolorowy wóz cygański z początku XX w. (który nawet zagrał w filmie)  (fot.) oraz na kolekcję uli kłodowych  (fot.).
Na terenie skansenu możemy również spotkać hodowane tam zwierzęta. Są to m.in. koniki polskie  (fot.), owce rasy skuddy  (fot.), kozy, króliki, bydło oraz drób (gęś kubańska, kaczka piżmowa, indyk, perlica zwyczajna, kura zielononóżka kuropatwiana, kura gołoszyjka polska, kura liliput polski, kura czubatka staropolska)  (fot.). W karczmie ze Skandawy, tuż obok głównego wejścia do skansenu, możemy zjeść smaczne dania kuchni regionalnej Warmii i Mazur. Zwiedzanie skansenu jest płatne.


Miasto Olsztynek położone jest w powiecie olsztyńskim, w odległości około 28 km na południe od Olsztyna. Leży na skrzyżowaniu dróg krajowych nr: 7, 51, 58. Według danych z roku 2012 liczyło około 7,7 tys. mieszkańców.  (fot.)  (fot.)  (fot.)  (fot.)  (fot.)






06.2013


Na podstawie stron internetowych: Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku oraz Skansen w Olsztynku w Wikipedii.




Aktualizacja 30.06.2013






Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Muzeum Budownictwa Ludowego

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Muzeum Budownictwa Ludowego
Muzeum Budownictwa Ludowego w Wikipedii
Mojemazury.pl - skansen w Olsztynku
Miasto Olsztynek