Strona główna     Galeria zdjęć     


Zamek w Siewierzu ma dość nietypową historię, bowiem był własnością biskupów krakowskich, którzy przyjęli tytuł książąt siewierskich. W ten sposób powstało autonomiczne Księstwo Siewierskie, które było niezależne od Polski i posiadało własne wojsko, monetę i sądy.
Księstwo przetrwało do 1790 roku, a biskupi zamek, choć dziś w ruinie, wciąż stanowi atrakcję turystyczną Siewierza.




Siewierz Zamek biskupów krakowskich



Początki murowanego zamku w Siewierzu to prawdopodobnie początek II połowy XIV wieku. Jako pierwszy element murowany powstał cylindryczny stołp o średnicy 9 metrów. W latach 1337-1358 książę cieszyński Kazimierz I polecił zbudować mur obwodowy i wznieść od wschodu murowaną kamienicę. W latach 1359-1368 zamek był własnością księcia Bolka II Świdnickiego. W 1443 roku zamek wraz miastem wykupił od księcia cieszyńskiego Wacława I biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki. Biskup nie zdążył go jednak przejąć, ponieważ zamek został zdobyty przez księcia raciborskiego Mikołaja, który liczył na spadek po bezdzietnym Wacławie I. Biskup Oleśnicki wysłał do Siewierza wojsko pod wodzą podkomorzego krakowskiego Piotra Szafrańca, ale ten nie zdołał odbić zamku. Rok później, w wyniku podpisanego w Głogowie porozumienia, biskup przejął w końcu zamek. Biskupi krakowscy na mocy dokumentu księcia cieszyńskiego Wacława I, przyjęli świecki tytuł książąt siewierskich. Powstałe w ten sposób Księstwo Siewierskie było częściowo autonomicznym tworem politycznym z własnym wojskiem, sejmem, monetą i sądem.
W latach 1471-1488 biskup Jan Rzeszowski polecił zbudować nową bramę od strony północnej. Przy dawnej, nieczynnej bramie południowej wzniesiono od wschodu nowy budynek. W XVI wieku biskupi rozbudowywali zamek nadając mu wystrój renesansowy. W 1518 roku biskup Jan Konarski wzniósł wieżę nad nową bramą, powstał też nowy budynek w północno-wschodniej części zamku. W latach 1524-1530 biskup Piotr Tomicki nakazał rozebrać gotycki stołp, a materiał z niego posłużył do budowy nowych mieszkalnych skrzydeł zamku w części zachodniej i reprezentacyjnego budynku południowego. Zamek stał się w ten sposób renesansową rezydencją z dziedzińcem otoczonym drewnianymi gankami. Biskup Andrzej Zebrzydowski lub biskup Filip Padniewski przeprowadzili kolejne prace polegające na przedłużeniu i nadbudowie budynku zachodniego. W 1575 roku biskup Franciszek Krasiński umocnił zamek, przystosowując go do wykorzystywania broni palnej. Dodano też dodatkowy mur zewnętrzny, a przestrzeń między nim a bryłą zamku wypełniono ziemią. Powstały w ten sposób taras artyleryjski otrzymał na wyposażenie 10 dział. Brama została umocniona barbakanem, a mury oblewała fosa i wody Czarnej Przemszy. W 1625 roku na zamku rozpoczął działalność Trybunał Siewierski. Siewierski sąd znany był ze swej surowości, co znalazło swoje odzwierciedlenie w słynnym ówcześnie powiedzeniu "Bij, kradnij, zabijaj, lecz Siewierz omijaj!".
W czasie potopu szwedzkiego Księstwo Siewierskie zachowało neutralność, jednak na zamku przebywały oddziały hetmana Stefana Czarnieckiego, w efekcie zamek zajęły oddziały szwedzkie. Szwedzi zniszczyli zamek, ale w latach 1681-1699 dokonano kolejnej przebudowy zamku z inicjatywy biskupa Jana Małachowskiego. Przebudowano wówczas skrzydło wschodnie z budową w nim kaplicy, od północy wybudowano arkadową loggię i kuchnię. Basztę przy bramie podwyższono i zwieńczono barokowym hełmem z cebulą i latarnią. W połowie XVIII wieku na zamku wybuchł pożar, po nim biskup Kajetan Sołtyk wyremontował wieżę. W tej formie, obecnie w stanie ruiny, zamek zachował się do dziś. W 1771 roku podczas Konfederacji Barskiej na zamku przebywał Kazimierz Pułaski.
W 1790 roku Sejm Wielki zlikwidował Księstwo Siewierskie wcielając je do Rzeczypospolitej. Od tej pory opuszczony zamek popadał w ruinę. Podczas wojen napoleońskich był jeszcze wykorzystywany militarnie, jednak od 1807 roku przez cały XIX wiek pozostał niezamieszkany.
W latach 50-tych i 70-tych XX wieku przeprowadzono prace mające na celu zabezpieczenie budowli. W 1997 roku powołano Fundację "Zamek Siewierski" im. Księstwa Siewierskiego. Kolejne prace rozpoczęto w 1999 roku i od tej pory zamek ma status tzw. trwałej ruiny. Na zamku zachowały się w pełni zewnętrzne mury skrzydeł mieszkalnych (z wyjątkiem ściany południowej)  (fot.)  (fot.)  (fot.), dwa pełne fragmenty ścian skrzydeł mieszkalnych od strony dziedzińca  (fot.)  (fot.), baszta nad bramą główną  (fot.)  (fot.), barbakan, fragmenty oryginalnej kamieniarki oraz pochodzące z XVI wieku mury obronne. W 2008 roku na wieży utworzono platformę widokową  (fot.). W ostatnich latach zrekonstruowano most zwodzony  (fot.).

Wstęp na zamek jest bezpłatny. Informacje o godzinach zwiedzania zamku w sezonie turystycznym (maj-wrzesień) można uzyskać za pośrednictwem Punktu Informacji Turystycznej w Siewierzu/Izby Tradycji i Kultury Dawnej w Siewierzu. Poza sezonem zamek może być udostępniany nieregularnie w zależności od warunków atmosferycznych.


Zamek znajduje się w Siewierzu (powiat będziński, województwo śląskie), w historycznej Małopolsce, nad rzeką Czarną Przemszą.
Według stanu z 2016 roku Siewierz liczył prawie 5500 mieszkańców. Miasto leży w odległości około 34 km na północny wschód od Katowic. Przez Siewierz przebiegają drogi krajowe nr 1 i 78, kilka kilometrów na południe od Siewierza biegnie droga ekspresowa S1.






12.2017


Na podstawie strony internetowej Zamek w Siewierzu w Wikipedii oraz przewodnika Jerzego Smoczyńskiego Zamki, Carta Blanca sp. z o.o. 2009.



Aktualizacja 15.12.2017






Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300




Zamek w Siewierzu w Wikipedii
Fundacja Dla Dziedzictwa - zamek w Siewierzu
zamki.res.pl - Siewierz
zamkipolskie.com - Siewierz
slaskie.travel - zamek w Siewierzu
gornyslask.net.pl - zamek w Siewierzu
Izba Tradycji i Kultury Dawnej w Siewierzu
Siewierz w Wikipedii
Oficjalna strona miasta i gminy Siewierz