Strona główna     Galeria zdjęć     




W pięknych okolicznościach przyrody w Przelewicach warto przespacerować się zwłaszcza w słoneczny, ciepły dzień. Stary park zalany słonecznymi promieniami wygląda wprost jak z bajki. Woda ze stawów i cień niezliczonych drzew i krzewów niesie ze sobą przyjemny chłód, a na koniec obok pałacu piękne pawie zaprezentują nam chętnie swoje wspaniałe ogony :-)



Przelewice Ogród Dendrologiczny



Za początek historii parku w Przelewicach można uznać rok 1799, kiedy to ostatni właściciel majątku przelewickiego z rodu von Schack, Otto Friedrich Ludwig von Schack sprzedał przelewickie dobra Augustowi Heinrichowi von Borgstedenowi. Za czasów von Borgstedena nastąpiła przebudowa i modernizacja majątku, budowa pałacu oraz założenie parku.
Pierwszy park przy pałacu w Przelewicach powstał około 1814 roku po zbudowaniu pałacu. Prawdopodobnie część drzew przy obecnej Alei Drzew Polskich oraz niektóre drzewa i zarośla bukszpanów przy dzisiejszej Alei Źródliskowej pochodzą właśnie z tego okresu. W latach 1821-1879 właścicielem Przelewic był książę August Pruski i jego spadkobiercy, którzy w 1879 roku sprzedali majątek Casparowi Lachmannowi. Na początku tego okresu w parku wprowadzono gwiaździsty układ dróg obsadzanych drzewami, a utworzone w ten sposób kwatery były prawdopodobnie wykorzystywane pod uprawę roślin ozdobnych. Po śmierci Augusty von Prillwitz w parku wybudowano mauzoleum, które w stanie ruiny zachowało się do dziś  (fot.). W 1922 roku majątek w Przelewicach kupił Conrad von Borsig, członek Niemieckiego Towarzystwa Dendrologicznego. Borsig, zachowując niezmieniony układ części południowej, całkowicie przebudował około 20 ha parku nadając mu charakter naturalistycznego ogrodu eksperymentalnego. Ogród Dendrologiczny powstał w 1933 roku, a w kolejnych latach (1933-38) Conrad von Borsig przekształcił park w kolekcję dendrologiczną. Borsig opiekował się ogrodem do 1945 roku, w którym został rozstrzelany przez żołnierzy sowieckich.
W czasie parcelacji majątku po II wojnie światowej od arboretum oddzielono 10 ha sadów, szkółek i warzywników. Później dołączono jednak teren o podobnej powierzchni. W latach 1945-1992 Przelewice pozostając własnością państwową administrowane były przez różne instytucje: początkowo Wojewódzką Radę Narodową, a później przez PGR. Po 1975 roku rozpoczęto rewaloryzację parku. Zasadzono wiele nowych roślin, usunięto samosiejki, ponownie uruchomiono sieć wodociągową oraz odtworzono układ alejek. W 1976 roku ogród został wpisany do rejestru zabytków. W 1992 roku, po likwidacji PGR, Ogród Dendrologiczny znalazł się w zasobach Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, od której w 1993 roku przejęła go Gmina Przelewice tworząc w 1996 roku Zakład Budżetowy. W 2000 roku powołano do życia Centrum Edukacji Przyrodniczej, a w 2006 roku w odbudowanym pałacu otwarto Botaniczne Centrum Badawczo-Wdrożeniowe.

Obecnie powierzchnia ogrodu to około 45 ha. Na powierzchni 30 ha znajduje się część ogrodu wraz z pałacem przeznaczona dla zwiedzających. Około 22 ha tej części stanowi przedwojenna, pozostałe tereny dołączono po II wojnie światowej. W 2006 roku 15 ha dawnych gruntów ornych zostało przyłączone do ogrodu w celu powiększenia kolekcji, te tereny są jednak niedostępne dla zwiedzających. W tym samym roku odbudowano także pałac  (fot.).
W pałacu na terenie ogrodu znajduje się hotel oraz sale konferencyjne, szkoleniowe, laboratoria i kawiarnia. Przy pałacu możemy spotkać pawie, które chętnie prezentują swoje piękne ogony  (fot.)  (fot.). Obok ogrodu znajdują się dawne zabudowania folwarczne, częściowo odrestaurowane i zagospodarowane. Są to: mleczarnia z 1820 roku, oficyna (1880)  (fot.), stajnia z wozownią (1910), stodoła (1910) w której znajduje się obecnie oranżeria  (fot.)  (fot.), gorzelnia (1912), kuźnia i stelmacharnia (1912), obecnie Schronisko Ogrodowe, obora (1912) i spichlerz (1912).

W Ogrodzie Dendrologicznym w Przelewicach rośnie około 1200 gatunków drzew, krzewów i roślin zielnych, m.in.: dawidia chińska, świerk tygrysi, świerk Brewera, świerk Wilsona, klon kosmaty, sosna drobnokwiatowa, cedr atlaski, mamutowiec olbrzymi, tulejnik amerykański, lepiężnik japoński, rannik zimowy. Największym drzewem w ogrodzie jest wiąz szypułkowy o obwodzie 607 cm i wysokości 31 m.

Ogród Dendrologiczny składa się z kilku części. Są to:
  • Ogród japoński  (fot.)  (fot.)
  • Z głazami, pawilonem herbacianym i sadzawką z drewnianym mostkiem, obsadzony roślinami ze wschodniej Azji i z Ameryki Północnej (klony japońskie i palmowe, wiśnieozdobne, magnolie, krzewy stewartii, pierisów, azalii).

  • Wrzosowisko - Ścieżka Borsiga, Ścieżka Marii Augusty, Aleja Róż
  • Kolekcja wrzosów i wrzośców razem z różanecznikami i azaliami w pobliżu dawnego szałasu pasterskiego. Przy szałasie kamień symbolizujący miejsce ostatniego spoczynku rozstrzelanego w 1945 roku właściciela parku Borsiga. Ponadto róże, jarzęby, obiele, pięciorniki i grusze, a także ogniki i irgi. Alejka przechodząca tamtędy nazywana jest Aleją Róż. W lewo odchodzi od niej ścieżka z kolekcją magnolii, tulipanowcami i dwuskrzydlakiem chińskim. W prawo od Alei Róż odchodzą dwie ścieżki. Przy krótszej znajdują się różne gatunki głogów. Druga ścieżka równoległa do stawu nosi imię Marii Augusty von Prillwitz, przy której rosną świerki odmiany "Conica", wawrzynki, paprocie, kaliny, hortensje i inne.

  • Kolekcja oczarów - polana śródleśna, mauzoleum
  • Polana otoczona starodrzewem lasu mieszanego, porośnięta krzewami, wśród których pomnikowe drzewa: jawor, wiąz i dwie sosny wejmutki.

  • Wąwóz drzew iglastych - Aleja Świerków, Ścieżka Różaneczników, Ścieżka Wrzosowa
  • W Alei Świerków przedwojenne karłowe iglaki, które obecnie wyrosły w spore drzewa. Schodząc w dół alei można zobaczyć różaneczniki i azalie. W prawo odchodzi Ścieżka Różaneczników z kolekcją różaneczników i azali. Dalej w lewo odchodzi Ścieżka Wrzosowa przy której rosną sosny: giętka, chińska i oścista oraz dwa młode mamutowce. Za karłowymi świerkami odmiany barwne i pokrojowe żywotników, jałowców i cyprysików, a między nimi parzydło leśne i przywrotnik o miękko owłosionych liściach.

  • Źródlisko
  • Skarpy przy źródle porośnięte przez łany przebiśniegów z trzema klonami palmowymi. Zachował się piękny okaz cypryśnika błotnego z korzeniami powietrznymi. Rośnie tu również bylina błotna pochodząca z Ameryki Północnej, czyli kwitnący na żółto tulejnik o ogromnych liściach z rodziny obrazkowatych.

  • Łąka centralna - zespół roślin zimozielonych  (fot.)
  • Łąka centralna jest główną osią widokową parku. Przy Alei Drzew Polskich przetrwały liczne drzewa rodzime, większość bukszpanów, jabłoni ozdobnych, cyprysików, lipy srebrzyste i kilkanaście różaneczników. Z przedwojennego nasadzenia przetrwała kolekcja jaśminowców przy wejściu na Aleję Przez Łąkę. Przy Alei Lilaków grupa brzóz żółtych, a za nimi pomnik upamiętniający architekta i ogrodników, którzy zakładali park.

  • Staw Centralny  (fot.)  (fot.)  (fot.)
  • Wykopany po wojnie jako staw hodowlany zasilany wodą ze strumienia. Południowy brzeg stawu ze Ścieżką Irysową poświęcono na kolekcję wierzb, róż oraz bylin i traw ozdobnych. Po drugiej stronie stawu rosną m.in. kłokoczki, pęcherznica kalinolistna i ambrowce. Ujście wody ze stawu w postaci niewielkiego wodospadu.

  • Ogród Skalny i Wzgórze  (fot.)  (fot.)  (fot.)
  • Posadzono tu liczne odmiany karłowych świerków, sosen i jodeł oraz kolekcję odmian jałowców. Rosną tu również liściaste krzewy, którym towarzyszą trawy ozdobne, paprocie i byliny.

  • Trzy Stawy i Aleja Kalinowa  (fot.)  (fot.)  (fot.)
  • Trzy Stawy połączone są z Ogrodem Skalnym Aleją Kalinową. Przy Alei Kalinowej oprócz różnych gatunków i odmian kalin rosną również laurowiśnie, odmiany ostrokrzewów, bzu czarnego, hortensje oraz brzozy. Przy Trzech Stawach znajdują się kładki umożliwiające obserwację życia w wodzie. Na brzegach stawów rosną m.in. wierzby różnych gatunków, derenie, miłorzęby, skrzydłorzech, olsze, jodły, brzozy, tulipanowiec i kaliny. W pobliżu pierwszego, najmniejszego stawu, rośnie stary platan pamiętający prawdopodobnie czasy budowy pałacu.
Na terenie ogrodu wyznaczono specjalną ścieżkę "Tysiąca Barw" o długości 3,7 km. Kierunek marszu wyznaczony jest znakami na kamieniach. Plan ścieżki jest tutaj.
Wstęp do Ogrodu Dendrologicznego jest płatny, w cenie biletu jest również zwiedzanie oranżerii usytuowanej w zabudowaniach folwarcznych poza ogrodem..


Ogród Dendrologiczny znajduje się w miejscowości Przelewice (gmina Przelewice, powiat pyrzycki, województwo zachodniopomorskie). Przelewice leżą w odległości około 61 km na południowy wschód od Szczecina.






08.2018


Na podstawie stron internetowych: Ogród Dendrologiczny w Przelewicach w Wikipedii i Oficjalna strona Ogrodu Dendrologicznego.




Aktualizacja 05.08.2018






Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300




Ogród Dendrologiczny w Przelewicach w Wikipedii
Oficjalna strona Ogrodu Dendrologicznego
Pomorze Zachodnie - Przelewice
zabytek.pl - ogród w Przelewicach