Strona główna     Galeria zdjęć     




Trudno wyobrazić sobie, jak wygląda praca w kopalni, dopóki samemu nie zobaczy się kopalnianych korytarzy. A przecież to, co udostępnia się turystom, to zaledwie malutka część kopalni położona na małej głębokości.
Zapraszam do odwiedzenia Podziemnej Trasy Turystycznej w nieczynnej od połowy lat 90-tych XX wieku kopalni węgla kamiennego "Nowa Ruda".
Gwarantuję, że po spacerze podziemnymi korytarzami inaczej spojrzymy na pracę górników...



Nowa Ruda Kopalnia Węgla Kamiennego



Początki górnictwa węgla kamiennego w okolicach Nowej Rudy sięgają XV wieku. Pierwsza udokumentowana informacja mówi o kopalni węgla "Pod Bukiem" koło Nowej Rudy i pochodzi z 1478 roku. Są to najstarsze informacje dotyczące wydobycia węgla kamiennego na obecnych terenach Polski.
Początkowo węgiel był uznawany za przynależny do gruntu, co oznaczało, że właściciele ziemscy, na których terenie znajdowały się złoża, eksploatowali go sami bądź dzierżawili prawo eksploatacji innym. Po przejściu Śląska pod panowanie pruskie węgiel włączono do regaliów, czyli jego wydobywanie było możliwe po uzyskaniu prawa do eksploatacji złóż. Powstały wówczas pierwsze spisy kopalń i rozpoczęto obliczanie wielkości wydobycia. Na przełomie wieków XVIII i XIX nastąpił silny rozwój górnictwa węgla w rejonie Nowej Rudy, co związane było z wprowadzeniem paliwa węglowego zarówno w zakładach przemysłowych, jak i gospodarstwach domowych. Wzrosła wówczas liczba kopalń, ilość zatrudnionych górników oraz wydobycie. Od czerwca 1769 roku na terenie noworudzkiego zagłębia węglowego zaczęło obowiązywać nowe prawo górnicze dla Śląska i hrabstwa kłodzkiego wydane przez króla Fryderyka II. Wprowadzenie nowego prawa spowodowało rozwój techniki wydobycia - wprowadzono regularną eksploatację podziemną, zbudowano kilka długich sztolni odwadniających i transportowych, zaczęto stosować odwadniające pompy parowe i parowe maszyny wyciągowe. W wyniku prowadzonych prac poszukiwawczych nastąpił również wzrost liczby pól górniczych. Począwszy od XVIII wieku, kiedy zaczęły wyczerpywać się płytko zalegające pokłady węgla, rozpoczął się proces łączenia małych, niezbyt wydajnych kopalń, w większe i nowocześniejsze kopalnie głębinowe. W 1815 roku połączono kopalnie w Drogosławiu, Zaciszu, Przygórzu i Dzikowcu w jeden zakład z siedzibą w Bożkowie. W 1898 roku hrabiowie von Magnis i von Pilati połączyli swoje kopalnie w jedną firmę z siedzibą zarządu w Bożkowie, a w roku 1901 zarząd nowego przedsiębiorstwa przeniósł się z Bożkowa do Nowej Rudy. W 1922 roku kopalnie noworudzkie połączyły się w gwarectwo należące do koncernu Linke-Hofman-Lauchamer.
Rozwój noworudzkiego górnictwa węgla kamiennego związany jest przede wszystkim z powstałą w roku 1742 kopalnią Ruben (Nowa Ruda). Pierwszą zarejestrowaną eksploatację węgla rozpoczęto w 1781 roku w okolicach obecnego szybu Lech. Do roku 1868 wydobycie w kopalni Ruben odbywało się przy pomocy sztolni, w tym właśnie roku rozpoczęto eksploatację w szybie Lech, który został wyposażony w parową maszynę wyciągową o mocy 18 KM oraz w urządzenia do pompowania wody. W roku 1879 w kopalni rozpoczęto wydobywanie łupków ogniotrwałych, które po procesach oczyszczania i prażenia, stanowiły surowiec do produkcji materiałów ogniotrwałych. W 1891 roku licząca 554 osoby załoga kopalni Ruben wydobyła ponad 80 tys. ton węgla i 35 tys. ton łupków ogniotrwałych. Po zalaniu wyrobisk w latach 1839 i 1876 w kopalni zainstalowano wydajniejsze urządzenia odwadniające. Mimo to 7 września 1910 roku w szybie Piast powódź spowodowała zalanie poziomu III. Kopalnię nawiedzały również częste wyrzuty skał i gazów z wydzielającym się wówczas w ogromnych ilościach dwutlenkiem węgla. Pierwszy udokumentowany wyrzut skał i gazów zdarzył się w 1908 roku. Do roku 1945 zanotowano 596 wyrzutów gazowo-skalnych o łącznej masie wyrzuconego węgla wynoszącej ponad 114 tys. ton. Najtragiczniejszy wyrzut zdarzył się 10 maja 1940 roku, w jego wyniku zginęło 187 górników.
Po II wojnie światowej Dolnośląskie Zagłębie Węglowe weszło w skład Polski. W lipcu 1945 roku polskie władze górnicze przejęły 3 kopalnie w rejonie noworudzkim: Ruben (Piast), Rudolf (Przygórze), Johann Baptista (Słupiec). Kopalnie weszły w skład Dolnośląskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego z siedzibą w Wałbrzychu, które funkcjonowało do lat 70-tych XX wieku. Przekształcono je wówczas w Dolnośląskie Gwarectwo Węglowe, a w roku 1990 ostatecznie rozwiązano.
W 1948 roku noworudzkie kopalnie połączono w jedną pod nazwą Nowa Ruda. W roku 1954 roku wydzielono pole Jan i utworzono samodzielną kopalnię Słupiec. W 1971 roku ponownie połączono kopalnię Nowa Ruda z kopalnią Słupiec w jeden zakład pod nazwą Kopalnia Węgla Kamiennego Nowa Ruda. Była to największa kopalnia w Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym z łączną długością wyrobisk górniczych około 65 km na polu Słupiec i 35 km na polu Piast. Kopalnia zatrudniała wówczas około 6000 osób, a wydobycie wynosiło około 1 mln ton węgla i 100 tys. ton łupku ogniotrwałego. Kopalnia wydobywała węgiel koksujący o małej zawartości siarki, jednak ze względu na skomplikowaną budowę geologiczną i geometrię złóż niemożliwa była mechanizacja prac. Z czasem wydobycie stawało się coraz kosztowniejsze, a w końcu nieopłacalne. W roku 1994 (15 września) wywieziono ostatni węgiel z pola Piast  (fot.), a kopalnię postanowiono zlikwidować. W 1995 roku zlikwidowano część podziemną, ocalała tylko część wyrobisk długości około 750 m przy sztolni Lech, gdzie uczniowie Zespołu Szkól Górniczych odbywali praktyki.
W 1996 roku na polu Piast kopalni Nowa Ruda powstało Muzeum Górnictwa, które obecnie funkcjonuje pod nazwą Podziemna Trasa Turystyczna "Kopalnia Węgla Kamiennego w Nowej Rudzie".


Zwiedzanie kopalni odbywa się podziemnymi wyrobiskami o długości ponad 700 m na polu Piast dawnej kopalni "Nowa Ruda"  (fot.)  (fot.). Po wejściu do kopalni idziemy chodnikami z metalowymi, półkolistymi obudowami  (fot.)  (fot.)  (fot.), by w końcu dojść do przodka, czyli końca chodnika, gdzie wydobywano węgiel  (fot.). Urobek z przodka ładowarka przenosiła do wagoników  (fot.). Wagoniki do przewozu skał i węgla nazywane były przez górników wozami, natomiast wagoniki służące do przewozu drewna to drzewiarki. W podziemnych korytarzach możemy też obejrzeć obudowy zmechanizowane, czyli stojaki łączone górą i dołem, działające na płyny hydrauliczne tłoczone z agregatu. Obudowy używano na ścianie, czyli w miejscu w którym wydobywano węgiel. Spacerując korytarzami dochodzimy również do szybu, którym górnicy zjeżdżali do korytarzy położonych na głębszych poziomach  (fot.). Dziś szyb jest całkowicie zasypany.
Zwiedzając kopalnię możemy również zobaczyć dawne maszyny górnicze  (fot.)  (fot.) oraz wagoniki podziemnej kolejki służącej kiedyś do przewozu górników. Dziś jest ona jedną z atrakcji kopalni służąc turystom i jest pierwszą tego typu atrakcją w Polsce i czwartą w Europie. Pociąg składa się z lokomotywy i trzech wagoników, w których jednocześnie może być przewożonych 36 osób  (fot.)  (fot.). Długość trasy wynosi około 200 metrów.
Każda kopalnia węgla, według legend, musiała mieć swojego ducha - Skarbnika, który strzegł tajemnic kopalni i opiekował się górnikami. Również kopalnia w Nowej Rudzie miała swojego ducha, który ponoć do dziś mieszka w podziemnych korytarzach, a jego głównym zajęciem jest teraz straszenie turystów. O, to chyba właśnie jest noworudzki Skarbnik  (fot.) ;-)
Zwiedzanie podziemnych korytarzy trwa około półtorej godziny i odbywa się w grupach z przewodnikiem. Przed wejściem do kopalni każdy turysta otrzymuje gustowny kask. Kaski są różnokolorowe i według przewodnika kolor kasku odzwierciedlał rangę górnika w kopalnianej hierarchii. W podziemiach panuje dość niska temperatura, więc zalecane jest zabranie cieplejszych ubrań. Po wyjściu z kopalni możemy odwiedzić jeszcze naziemną część kopalni, gdzie w 4 salach wystawowych wystawione są eksponaty dotyczące górnictwa m.in. modele maszyn, sprzęt zabezpieczający i aparaty ucieczkowe, górnicze mundury i sztandary  (fot.). Do zwiedzania udostępniono także dyspozytornię, stanowiąca centrum z którego kierowano kopalnią  (fot.). Zwiedzanie kopalni jest płatne.


Miasto Nowa Ruda położone jest u podnóża Gór Sowich w powiecie kłodzkim, województwie dolnośląskim, 4 kilometry od granicy z Czechami. Według danych z roku 2011 liczyło około 23 tys. mieszkańców.






12.2012


Na podstawie strony internetowej: Kopalnia Węgla w Nowej Rudzie.




Aktualizacja 07.12.2012






Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Kopalnia Węgla Nowa Ruda

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Kopalnia Węgla Nowa Ruda
Strona miasta Nowa Ruda