Strona główna     Galeria zdjęć     




Na wysokim brzegu Jeziora Czorsztyńskiego wznosi się dumnie jeden z najładniejszych polskich zamków - Zamek Dunajec. Jak każdy zamek ma poplątaną historię, a jego związki z Polską są raczej krótkie. Zbudowany przez Węgrów (ale w końcu Polak, Węgier itd.) znalazł się na naszej ziemi w wyniku zawartych porozumień po I wojnie światowej. Dzięki temu możemy dziś bez problemów odwiedzać ten przepiękny zamek :-)
A widok ośnieżonych Tatr z tarasu na zamku górnym - bezcenny :-))





Niedzica Zamek Dunajec



Pierwszy, drewniany, zamek w Niedzicy powstał prawdopodobnie na początku XIV wieku. Jego budowniczym był Węgier Kokosz Berzeviczy. Położony na wapiennej górze na wysokości 556 m npm, 80 m ponad poziomem Dunajca, strzegł szlaku wiodącego z Węgier do Polski  (fot.)  (fot.)  (fot.). Po raz pierwszy nazwa zamek Dunajec pojawia się w dokumentach w 1325 roku. Około roku 1327 zamek przeszedł w ręce palatyna węgierskiego Wilhelma Drugetha, który w roku 1330 rozpoczął wznoszenie murowanej budowli. Zamek składał się wówczas z wieży mieszkalnej otoczonej murem i niewielkiego przedzamcza. W roku 1342, po śmierci Wilhelma Drugetha, zamek ponownie trafił do rodziny Berzeviczych, którzy znacznie go rozbudowali. Powstał wówczas m.in. mur otaczający przedzamcze z małą basztą bramną, południowe skrzydło mieszkalne z kaplicą, a na dziedzińcu głęboka na 70 m studnia  (fot.).
W roku 1412 polska delegacja przekazała na zamku królowi węgierskiemu Zygmuntowi Luksemburskiemu kwotę pożyczki 37 tysięcy kop groszy praskich w zamian za miasta i zamki spiskie. W roku 1470, po śmierci Jana Schwarza Berzeviczy, ostatniego przedstawiciela rodu Berzeviczych, zamek przeszedł we władanie żupana spiskiego Emeryka Zapolyi, który był dziadkiem Barbary, polskiej królowej, pierwszej żony Zygmunta Starego. Rozbudował on warownię, wznosząc zamki średni i dolny oraz umocnił mury zamku górnego. Powstał wówczas nowy budynek mieszkalny, baszta bramna z przedbramiem, a na zamku górnym okrągła, trójkondygnacyjna wieża. W roku 1507 szwagierka Emeryka, matka późniejszego króla Węgier Jana, sprzedała zamek Janowi Horvathowi. W roku 1526, po klęsce wojsk węgierskich w bitwie z wojskami tureckimi, doszło do bratobójczych walk o koronę węgierską, których świadkiem stał się zamek w Niedzicy. Warownię zdobyli zwolennicy Ferdynarda Habsburga, a następnie w 1528 roku, stronnicy króla Jana Zapolyi, bratanka Emeryka. W roku 1529 król węgierski podarował zamek polskiemu magnatowi Hieronimowi Łaskiemu w zamian za pomoc podczas wojny domowej. Łaski otrzymał urząd żupana spiskiego oraz część Spisza z Kieżmarkiem i Niedzicą. Zamek pozostawał w rękach Łaskich przez 60 lat, kiedy to syn Hieronima, Olbracht Łaski, sprzedaje zamek Jerzemu Horvathowi. Horvath dokonał w latach 1601-1641 znaczącej przebudowy warowni w stylu renesansowym - przystosował ją do użycia ciężkiej broni palnej, południową basztę bramną zastąpił basteją z bramą wjazdową w narożniku północno-zachodnim, dobudował basztę przy narożniku południowo-zachodnim oraz podwyższył mury, wieńcząc je attykami. Przedłużono także zachodnie skrzydło mieszkalne, a dziedziniec zamku dolnego otoczono arkadowymi podcieniami. Tak przebudowany zamek przybrał prawdopodobnie postać najbardziej zbliżoną do obecnej.
Około roku 1670 zamek przejęła rodzina Giovanellich, a już w roku 1683 zamek zdobyły wojska węgierskich powstańców, tzw. Kuruców. Baron Sylwester Giovanelli zbiegł do Krakowa, jednak już po roku wojska cesarskie odbiły zamek i rodzina Giovanellich powróciła do Niedzicy i władała zamkiem do 1776 roku. Po śmierci Jana Giovanelliego zamek powrócił do rodziny Horvathów. Przebudowali oni zamek w stylu wiejskiej rezydencji magnackiej. Po śmierci Andrzeja Horvatha zamek przejął jego brat Ferdynand. Jego syn był już ostatnim męskim przedstawicielem rodu Horvathów i w roku 1843 budowlę przejęli spokrewnieni z Horvathami Salamonowie po ślubie Kornelii Horvath z Aleksem Salamonem.
W wyniku I wojny światowej zamek znalazł się w granicach państwa polskiego, a Salamonowie mieszkali w Niedzicy aż do zakończenia II wojny światowej, kiedy to w wyniku reformy rolnej, zamek przeszedł na własność Skarbu Państwa.
W 1945 roku zamek, podobnie jak wiele innych na terenie Polski, został złupiony przez oddziały armii sowieckiej. W roku 1949 został przekazany w użytkowanie Stowarzyszeniu Historyków Sztuki. Po przeprowadzeniu prac konserwatorskich został udostępniony turystom. Obecnie możemy zwiedzać najstarszą część zamku, czyli zamek górny z wieżą  (fot.) oraz zamek średni, gdzie mieści się muzeum i tarasy widokowe  (fot.)  (fot.). W zamku dolnym funkcjonuje natomiast kawiarnia oraz pokoje gościnne  (fot.).

Wstęp na zamek jest płatny, w cenie biletu możemy także odwiedzić pobliską wozownię, gdzie prezentowana jest wystawa powozów konnych z lat 1900-1939  (fot.). W pobliżu zamku znajduje się także przystań statków wycieczkowych i gondol pływających po Jeziorze Czorsztyńskim i do zamku Czorsztyn leżącego po drugiej stronie jeziora.
Zamek był wielokrotnie miejscem kręcenia filmów - w roku 1955 kręcono tutaj zdjęcia do filmu "Zemsta" na podstawie komedii Aleksandra Fredry, w 1975 roku powstał na zamku film "Mazepa", zrealizowany na podstawie dramatu Juliusza Słowackiego, kręcono tu również sceny do seriali "Janosik" oraz "Wakacje z duchami".

Zamek leży w miejscowości Niedzica-Zamek w gminie Łapsze Niżne, powiecie nowotarskim, województwie małopolskim w odległości około 21 km na południowy-zachód od Szczawnicy i 25 km na południowy-wschód od Nowego Targu.


-----------------------------------------------
Z zamkiem w Niedzicy związana jest niesamowita i tajemnicza historia odnalezienia inkaskiego dokumentu pisanego w kipu, czyli inkaskim pismem węzełkowym. Dokument został wydobyty spod progu bramy prowadzącej na zamek średni przez Andrzeja Benesza, potomka byłych właścicieli. Ta zagadkowa historia rozpoczyna się w połowie XVIII wieku, kiedy to Sebastian Berzeviczy wyjechał do Ameryki Południowej, gdzie poślubił indiańską księżniczkę, z którą miał córkę imieniem Umina. Umina wyszła za mąż za Tupaca Amaru, bratanka przywódcy powstania indiańskiego przeciwko Hiszpanom w 1781 roku. Po stłumieniu powstania przez Hiszpanów, Sebastian Berzeviczy z córką, wnukiem i zięciem uciekł do Europy i zamieszkał w Wenecji. Legenda głosi, że zabrał ze sobą część wielkiego skarbu Inków. Wkrótce mąż Uminy został zasztyletowany w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach. Sebastian Berzeviczy z córką i wnukiem wrócił wówczas do niedzickiego zamku, a ówczesni właściciele zamku, rodzina Horvathów, wyraziła zgodę na jego zamieszkanie. Niedługo po tym nieznani sprawcy zamordowali Uminę. Po śmierci córki Berzeviczy, chcąc ratować wnuka, oddał go krewnym do adopcji. Pod przybranym nazwiskiem Antoniego Wacława Benesza wychowywał się on na zamku na Morawach. Przed śmiercią Antoni Benesz przekazał swoją tajemnicę synowi, Ernestowi, zabraniając mu jednak w obawie przed rzuconą klątwą, podejmowania jakichkolwiek działań. To właśnie wnuk Ernesta, Andrzej Benesz, odnalazł inkaskie kipu. Niestety, podjęta próba odczytania dokumentu nie powiodła się, a sam Andrzej Benesz zginął w roku 1975 w wypadku samochodowym. Według legendy tekst zapisany w kipu informuje o miejscu ukrycia inkaskiego skarbu. Czy tak jest w rzeczywistości nie dowiemy się chyba nigdy...
Z tą niesamowitą historią związany jest duch Białej Damy pojawiący się na zamku w Niedzicy. W letnie noce, o północy, na zamkowym dziedzińcu pojawia się olbrzymia postać młodej dziewczyny, która wychodzi na wysoko położony taras i smutnym wzrokiem spogląda w dal, tak jakby kogoś wypatrywała... Podobno Biała Dama to właśnie Umina, inkaska księżniczka pochowana w zamkowej kaplicy...







06.2014


Na podstawie stron internetowych: Zamkiobronne.pl - Niedzica, Zamek w Niedzicy, Zamek w Niedzicy w Wikipedii oraz przewodnika Zamki, Carta Blanca 2009 i książki Duchy w polskich zabytkach, Sport i Turystyka - Muza SA 2011.



Aktualizacja 07.06.2014





Wincenty Pol

Jak cudowna modra żmija
Hen! Dunajec się przewija.
Jak odwieczne grają dumy,
Tak tam szumią jego szumy.
Jak dwa mury, w pion dwie skały,
W górze niebo, w dole woda,
Łódka szybka jak myśl młoda,
A na łódce sternik śmiały.
Stara orłów to dziedzina:
Tutaj Czorsztyn - tam Niedzica...



Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38


Więcej moich zdjęć na Picasa Web Albums





Zamkiobronne.pl - Niedzica
Zamek w Niedzicy w Wikipedii
Zamek w Niedzicy
Zamki.res.pl - Niedzica