Strona główna     Galeria zdjęć     




Ta niewielka miejcowość nazywana bywa "Częstochową Północy", a to względu na liczne rzesze pielgrzymów, którzy przybywają do bazyliki Nawiedzenia NMP przed oblicze Matki Bożej Świętolipskiej. Bazylika z kolei nazywana jest często "perłą baroku" i jest to nazwa w pełni zasłużona.
Dużą atrakcją są również przepiękne organy z ruchomymi elementami, a koncerty organowe w świętolipskiej bazylice na pewno zapamiętamy na długo.



Święta Lipka Sanktuarium Maryjne



Początek kultu Matki Bożej w Świętej Lipce sięga początków XIV wieku. Miejscowa legenda głosi, że skazany przez sąd w Kętrzynie wyrzeźbił w drewnie figurkę Matki Bożej z Dzieciątkiem na prośbę samej Matki Boskiej, która objawiła się skazańcowi. Po wykonaniu rzeźby, dzięki składanym do niej modlitwom, skazaniec został uwolniony, a figurkę zawiesił na lipie przy drodze z Kętrzyna do Reszla. Figurka Matki Bożej zasłynęła cudami i zaczęły przychodzić do niej pielgrzymki wiernych. Proboszcz z Kętrzyna kilkakrotnie przenosił w uroczystej procesji cudowną figurkę do kościoła w mieście. Jednak rzeźba znikała stamtąd i ponownie pojawiała się na drzewie, gdzie zostawił ją ocalony skazaniec. W końcu w II połowie XV wieku wybudowano tu kaplicę, która również stała się celem pielgrzymek. Jednym z pielgrzymów był w 1519 roku wielki mistrz krzyżacki Albrecht Hohenzollern. W 1525 roku, po sekularyzacji Prus, zakazano kultu, a kaplicę zniszczono. Odtąd ludność pielgrzymowała tutaj potajemnie.
W 1618 roku sekretarz króla Zygmunta III Wazy, Stefan Sadorski, kupił teren, na którym stała wcześniej kaplica i rok później ufundował nową świątynię, którą w 1624 roku przekazał jezuitom. Uroczystej konsekracji dokonał biskup warmiński Szymon Rudnicki w listopadzie 1619 roku. Na fasadzie kaplicy znalazły się trzy herby: Zygmunta III Wazy, księcia pruskiego Jana Zygmunta i biskupa Szymona Rudnickiego. Zaginioną cudowną figurkę zastąpił obraz Matki Bożej Świętolipskiej.
Sława nowego sanktuarium sięgała daleko, również do Warszawy, Wilna czy Lwowa. Wśród pielgrzymów byli m.in. król Jan Kazimierz czy kanclerz litewski Albert Stanisław Radziwił. Obecny barokowy kościół powstał z inicjatywy jezuitów w latach 1688-1693, a fasada została ukończona w 1730 roku. Budowę kościoła kontynuował do 1754 roku Jerzy Ertli z Wilna. Krużganki i kaplice narożne powstały w latach 1694-1708, a dom zakonny w latach 1695-1698. Po kasacie zakonu jezuitów i rozbiorach Polski ruch pielgrzymkowy zamarł, a jezuici porócili do Świętej Lipki dopiero w 1932 roku.
Podczas II wojny światowej, w styczniu 1945 roku, wnętrze kościoła zostało zdewastowane przez żołnierzy Armii Czerwonej. W 1947 roku bazylikę odwiedził kardynał August Hlond. W 1948 roku naprawiono organy. W sierpniu 1968 roku dokonano koronacji obrazu Matki Bożej Świętolipskiej. Obraz koronował prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński. W 1970 roku ponownie uruchomiono ruchome figurki na organach. W lutym 1983 roku, dekretem papieża Jana Pawła II, kościół w Świętej Lipce został podniesiony do godności bazyliki mniejszej.

Kościół Nawiedzenia NMP w Świętej Lipce ma formę trójnawowej bazyliki z dwuprzęsłowym prezbiterium, czteroprzęsłowym korpusem nawy głównej i emporami nad nawami bocznymi  (fot.)  (fot.). Otoczony jest przez czworoboczny krużganek odpustowy z czterema narożnymi kaplicami  (fot.)  (fot.). W niszach kaplic i balustradzie krużganka znajdują się 44 rzeźby przedstawiające przodków Jezusa Chrystusa. Rzeźby wykonał w latach 1744-1748 Krzysztof Perwanger z Tolkmicka. Wejście na dziedziniec prowadzi przez bramę z kratą z 1734 roku o ornamentach roślinnych. Autorem bramy jest kowal Jan Schwartz z Reszla.
Na fasadzie, przednich kaplicach oraz frontowym ramieniu krużganka ustawiono rzeźby przedstawiające św. Piotra i Pawła, których autorem był Krzysztof Perwanger. Fasadę flankują dwie wieże ze strzelistymi hełmami z latarniami z umieszczonymi na nich zegarami z 1740 roku  (fot.). Na osi środkowej kondygnacji fasady znajduje się nisza, w której umieszczono rzeźbę "Matka Boska na lipie" autorstwa rzeźbiarza Jan Christiana Schmidta z Reszla. W niszach znajdujących się w wieżach znajdują się rzeźby przedstawiające świętych jezuickich: Ignacego Loyolę, Franciszka Ksawerego, Stanisława Kostkę i Alojzego Gonzagę.
Wnętrze kościoła jest bogato dekorowane polichromią. Na sklepieniu znajdują się malowidła z lat 1722-1727 autorstwa Macieja Jana Meyera z fundacji biskupa T. Potockiego. Sklepienie prezbiterium i nawy głównej ozdobione jest ilustracjami do zawołań litanii loretańskiej: od Królowej Aniołów do Królowej Wyznawców  (fot.).
Oprócz tego we wnętrzu znajduje się m.in. 19-metrowy ołtarz główny z lat 1712-1714 autorstwa Krzysztofa Peuckera i Jana Dobla  (fot.). W ołtarzu głównym znajduje się słynny obraz Matki Bożej Świętolipskiej namalowany w 1640 roku przez Bartłomieja Pensa. Obraz wzorowany jest na ikonie Matki Bożej Śnieżnej z rzymskiej bazyliki większej Santa Maria Maggiore. Osłonięty jest srebrną sukienką wykonaną w 1720 roku przez złotnika z Królewca Samuela Grew  (fot.). Dziełem tego samego złotnika jest również wykute ze srebra zdobienie tabernakulum ozdobione przedstawieniem "Ostatniej Wieczerzy" i "Chrystusa z uczniami w Emaus". Środkowy obraz w ołtarzu głównym Nawiedzenia NMP i górny Wniebowzięcia NMP pochodzą z 1725 roku i zostały namalowane przez Piotra Kolberga  (fot.). Po bokach znajdują się rzeźby: św. św. Jana Chrzciciela, Józefa, Joachima i króla Dawida na kondygnacji dolnej, św. św. Andrzeja, Piotra, Pawła i Jana Ewangelisty na kondygnacji środkowej oraz św. św. Wojciecha, Szczepana, Kazimierza i Zygmunta na kondygnacji górnej. Na pozostałych ośmiu ołtarzach bocznych znajdują się obrazy malowane przez kilku autorów.
Organy z lat 1719-1721 wykonane zostały przez Jana Josua Mosengla z Królewca. Organy posiadają 40 głosów i ruchome figurki, a prospekt organowy wykonał snycerz z Reszla Krzysztof Peucker  (fot.)  (fot.). Kilka razy dziennie odbywają się przepiękne 15 minutowe koncerty organowe.
Ambona została wykonana w 1700 roku przez Krzysztofa Peuckera. Ozdobiona jest płaskorzeźbami ze scenami biblijnymi  (fot.), naprzeciw na pniu drzewa lipowego z metalowymi liśćmi ustawionym w 1728 roku umieszczona jest rzeźba Matki Boskiej w sukience srebrnej z 1652 roku  (fot.).
W skład kompleksu klasztornego w Świętej Lipce, oprócz bazyliki, wchodzą krużganki i dom zakonny ojców jezuitów. Między Świetą Lipką a Reszlem biegnie Trakt pielgrzymkowy z zabytkowym zespołem kapliczek kalwaryjnych i wiekowymi lipami.


Sanktuarium znajduje się w miejscowości Święta Lipka (gmina Reszel, powiat kętrzyński, województwo warmińsko-mazurskie). Wieś położona jest w odległości około 14 km na południowy zachód od Kętrzyna.





04.2018


Na podstawie stron internetowych: Bazylika w Świętej Lipce w Wikipedii oraz Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce.




Aktualizacja 13.04.2018






Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce

Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce

Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce

Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce

Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce

Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Bazylika w Świętej Lipce w Wikipedii
Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce
mazury.info.pl - Święta Lipka
szlak-pielgrzymkowy.pl - Święta Lipka
zabytki.mazury.pl Święta Lipka
Święta Lipka