Strona główna      Galeria zdjęć      Historia      Najciekawsze miejsca     



Czaru małych miasteczek ciąg dalszy, czyli zapraszam do Łęczycy. To małe miasteczko leżące w województwie łódzkim, jest jednym z najstarszych i najważniejszych kiedyś miast w Polsce. Dziś znane przede wszystkim ze starego, królewskiego zamku pamiętającego czasy króla Kazimierza Wielkiego. Warto także zajrzeć na uroczy rynek z przepięknym ratuszem pośrodku.
No i oczywiście trzeba koniecznie poszukać śladów związanych z jednym z najbardziej znanych mieszkańców tego regionu, ze słynnym na całą Polskę, diabłem Borutą ;-)





Łęczyca Historia


Pierwszy gród obronny w okolicach dzisiejszej Łęczycy powstał w oddalonym o kilka kilometrów Tumie i istniał w X-XIII wieku. W XI wieku ulokowano tam opactwo benedyktyńskie, prawdopodobnie z fundacji Kazimierza Odnowiciela. Na terenie obecnej dzielnicy Wieliszew powstała osada targowa z karczmą, młynem i kościołem św. Krzyża. W latach 1138-1148 gród był siedzibą księżnej Salomei, wdowy po Bolesławie Krzywoustym. W latach 1149-1161, na miejscu rozebranego opactwa benedyktynów, zbudowano w Tumie kolegiatę NMP i św. Aleksego, która stała się miejscem zjazdów książęcych i synodów kościelnych metropolii gnieźnieńskiej. Nadanie praw miejskich Łęczycy nastąpiło prawdopodobnie przed 1267 rokiem. Łęczyca była wówczas stolicą Księstwa Łęczyckiego.
W roku 1331 Łęczyca została spalona przez Krzyżaków. W 1352 roku, po śmierci ostatniego księcia łęczyckiego Władysława Dobrzańskiego, król Kazimierz Wielki włączył Księstwo Łęczyckie do Polski. W połowie XIV wieku z rozkazu Kazimierza Wielkiego wzniesiono w Łęczycy zamek oraz mury miejskie. Łęczyca odgrywała wówczas znaczącą rolę w dziejach Polski. Miasto było miejscem zjazdów koronnych, kościelnych, przebywali tu polscy królowie (m.in. Władysław Jagiełło i Kazimierz Jagiellończyk). Na zamku królewskim uchwalano prawa, przyjmowano zagraniczne poselstwa, wypowiadano wojny, więziono tu również komturów krzyżackich. Miasto stanowiło stolicę województwa łęczyckiego.
Podczas wojen szwedzkich miasto i zamek uległy zniszczeniu, a Łęczyca straciła na znaczeniu. W 1793 roku do miasta wkroczyli Prusacy, a województwo łęczyckie zostało zlikwidowane. W latach 1807-1815 miasto znajdowało się w Księstwie Warszawskim, a od roku 1815 pod panowaniem rosyjskim, w Królestwie Polskim.
Po odzyskaniu niepodległości, w latach 1919-1975 miasto było siedzibą powiatu w województwie łódzkim. We wrześniu 1939 roku w okolicach Łęczycy toczyły się walki wojsk polskich i niemieckich w ramach bitwy nad Bzurą. Podczas II wojny światowej miasto doznało dużych strat w ludziach, zwłaszcza wśród ludności żydowskiej.
W latach 1975-1999 miasto pozostawało w województwie płockim, a po roku 1999 znalazło się ponownie w województwie łódzkim jako siedziba powiatu.

Obecnie Łęczyca jest miastem powiatowym w województwie łódzkim. Miasto leży na pograniczu Niziny Mazowieckiej i Niziny Wielkopolskiej nad Bzurą. W 2013 roku miasto liczyło około 15000 mieszkańców.
Przez Łęczycę przebiega droga krajowa nr 91 (Gdańsk-Łęczyca-Łódź) oraz droga wojewódzka nr 703. W pobliżu miasta przebiegają również autostrady A1 i A2. Miasto leży w odległości około 38 km na południe od Łodzi.






Łęczyca Najciekawsze miejsca


  • Zamek królewski
  • Nie jest znana dokładna data budowy zamku w Łęczycy, prawdopodobnie była to połowa XIV wieku. Po ukończeniu budowy zamek stał się rezydencją króla Kazimierza Wielkiego, a następnie był siedzibą starosty łęczyckiego  (fot.)  (fot.)  (fot.)  (fot.).
    Zamek zbudowano na sztucznym wzgórzu otoczonym fosą zasilaną z rzeki Bzury. Zbudowany z czerwonej cegły na kamiennych fundamentach. Usytuowano go na planie czworokąta o wymiarach 61x46 m i otoczono murem o wysokości 10 m, z potężną ośmiokątną wieżą w południowo-zachodnim narożniku  (fot.). Na zachodniej ścianie znajdowała się czworoboczna wieża bramna, do której w połowie XVI wieku dobudowano piętrowy, renesansowy gmach, przystosowując zamek w latach 1563-65 na siedzibę starostów królewskich. Na dziedzińcu znajdował się budynek mieszkalny o dwóch kondygnacjach tzw. Dom Stary, przylegający do wschodniej i południowej części murów (obecnie w tym miejscu znajduje się wzniesiona w XIX wieku Prochownia  (fot.)). W dolnych kondygnacjach tego budynku odbywały się posiedzenia Rady Królewskiej i sądu grodzkiego. Na piętrze znajdował się spichlerz oraz zbrojownia. Na zamku przebywali wielokrotnie królowie Władysław Jagiełło i Kazimierz Jagiellończyk.
    W roku 1406 zamek został spalony przez Krzyżaków. W 1410 roku po bitwie pod Grunwaldem więziono na zamku jeńców krzyżackich. W latach 1420, 1448, 1454 i 1462 odbywały się tu sejmy. W II połowie XV wieku w zamku wybuchł pożar, który zrujnował całą warownię. W latach 1563-1565, podskarbi koronny i starosta łęczycki, Jan Lutomirski, dokonał generalnego remontu zamku. Postawiono wówczas tzw. Dom Nowy z trzema kondygnacjami, odnowiono wieżę bramną, ośmiokątną wieżę zwieńczono attyką.
    Podczas potopu szwedzkiego, w 1655 roku, zamek zdobyły wojska generała Douglasa. W czasie działań wojennych zamek kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk, ostatecznie 7 października 1656 roku zdobyły go wojska polskie pod wodzą króla Jana Kazimierza. W 1705 roku, podczas kolejnej wojny, zamek uległ prawie całkowitemu zniszczeniu.
    W XVIII i XIX wieku władze pruskie próbowały zabezpieczyć ruiny, niestety z marnym skutkiem - doszło do zawalenia wieży bramnej oraz częściowo drugiej wieży. W kolejnych latach pozostałości zamku służyły okolicznej ludności jako źródło materiałów budowlanych. W okresie międzywojennym na zamku prowadzono prace zabezpieczające i porządkowe.
    Po II wojnie światowej zamek stał się siedzibą hufca harcerskiego. W 1949 roku otwarto tu stałą ekspozycję muzealną, a w 1964 roku przystąpiono do jego odbudowy, zabezpieczając konstrukcję oraz wznosząc tzw. Dom Nowy (dzisiejszą siedzibę Muzeum Ziemi Łęczyckiej)  (fot.) i częściowo rekonstruując zniszczone fragmenty warowni.
    Obecnie na zamku ma siedzibę Muzeum Ziemi Łęczyckiej  (fot.)  (fot.)  (fot.), które prezentuje zbiory dotyczące regionu. Bardzo ciekawa jest wystawa poświęcona diabłu Borucie związanemu wieloma legendami z Ziemią Łęczycką  (fot.). "Diabelska" wystawa liczy ponad 400 eksponatów i jest najbogatsza w Polsce. Z udostępnionej dla turystów zamkowej wieży można podziwiać panoramę miasta i okolic  (fot.)  (fot.). W każdy ostatni weekend sierpnia na łęczyckim zamku odbywa się Międzynarodowy Turniej Rycerski.
    Wstęp na zamek jest płatny.

  • Ratusz
  • Ratusz w Łęczycy został wybudowany w latach 1788-1790 w stylu klasycystycznym według projektu architekta królewskiego Jakuba Kubickiego. Jest budowlą piętrową, zbudowaną na planie zbliżonym do kwadratu, krytą płaskim, czterospadowym dachem zwieńczonym niewielką wieżyczką z tarasem  (fot.)  (fot.)  (fot.). Na wieżyczce umieszczono dwa zegary - po południowej i północnej stronie ratusza. Na początku XX wieku ratusz został przebudowany tracąc częściowo oryginalny styl klasycystyczny. W roku 2008 zakończył się remont ratusza, dzięki czemu odzyskał on w dużej części swój pierwotny kształt. Obecnie mieści się w nim Urząd Stanu Cywilnego, biuro PTTK, Informacja Turystyczna, Lokalna Organizacja Turystyczna, Referat Spraw Obywatelskich oraz biura Muzeum w Łęczycy.

  • Kościół farny św. Andrzeja Apostoła
  • Historia kościoła farnego sięga prawdopodobnie czasów Władysława Hermana, który ufundował w Łęczycy kościół św. Idziego, jako wotum dziękczynne za narodzenie syna. Niestety, do dnia dzisiejszego nie zachowały się żadne dokumenty potwierdzające ten fakt. Najstarsza wzmianka na piśmie znajduje się w aktach procesu polsko-krzyżackiego z 1338 roku. Kościół był dwukrotnie spalony przez Krzyżaków (1331, 1406). W latach 1331-39 odbudowany jako murowany z fundacji Kazimierza Wielkiego. Konsekracji obecnie istniejącej świątyni św. Andrzeja Apostoła dokonano 27 maja 1425 roku przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Jastrzębca. W XVII wieku obradowały tutaj sejmiki szlacheckie, przeniesione później do kościoła Bernardynów.
    Początkowo była to trzynawowa bazylika gotycka, jednak po kilkukrotnych przebudowach częściowo straciła swój gotycki charakter. W XVII i XVIII wieku wnętrze zbarokizowano. Do dzisiaj kościół zachował bryłę gotycką z wielobocznie z zamkniętym prezbiterium, stromym dachem, trójkondygnacyjną sygnaturką, szkarpami oraz ostrołukowymi płycinami i oknami  (fot.).

  • Zespół klasztorny oo. Bernardynów
  • W 1632 roku Dorota Piwowska, wdowa po cześniku płockim, zaprosiła Bernardynów na grunt przy ówczesnej Bramie Poznańskiej. Dzięki licznym fundatorom, w latach 1636-1643 ukończono budowę jednonawowego kościoła, którego poświęcenia dokonano w 1652 roku  (fot.). Obecny wystrój wnętrza pochodzi z przełomu XVII-XVIII wieku. Twórcą polichromii był brat Walenty Żebrowski.
    W zespole klasztornym Bernardynów odbywały się sejmiki szlacheckie. Podczas powstania styczniowego zakonnicy byli zaangażowani w pomoc partyzantom, co spowodowało w odwecie kasatę klasztoru w 1864 roku. Kościół i klasztor przeszły wówczas pod kuratelę miejscowej parafii. Po odzyskaniu niepodległości Bernardyni z powodu braku zakonników nie przejęli dawnego klasztoru i do 1946 roku przebywali tu jezuici. W tym roku klasztor ponownie przejęli Bernardyni. W 1981 roku przy klasztorze została utworzona parafia.

  • Miejskie mury obronne
  • Mury obronne wzniesiono wraz z zamkiem w czasach Kazimierza Wielkiego. Obejmowały one teren o powierzchni około 9 ha, a długość murów wynosiła 1150 m. Wysokość murów dochodziła do 7 metrów. Do miasta wiodły od północy i południa dwie bramy: poznańska i krakowska. Co 50-60 metrów rozmieszczone były baszty. Do dzisiaj zachowała się jedna wieża obronna, przebudowana w XVIII wieku na dzwonnicę kościoła św. Andrzeja  (fot.). W latach 1793-1795 władze pruskie włączyły zachowane średniowieczne obwarowania miejskie w bastionowy system fortyfikacji. W latach 20-tych XIX wieku mury obronne zostały rozebrane, zasypano także fosy otaczające miasto. Relikty murów obronnych można dostrzec w północnej i wschodniej ścianie dawnego klasztoru dominikanów oraz w podwórzach niektórych posesji przy ulicy Kilińskiego.

  • Park miejski
  • Założony w XVIII wieku, jeden z najstarszych parków w Polsce.

  • Dawny klasztor oo. Dominikanów
  • Czas budowy klasztoru i kościoła oo. Dominikanów nie jest dokładnie znany, prawdopodobnie był to wiek trzynasty. Jednonawowy kościół przylegał od wschodu do muru obronnego miasta. Budynek klasztoru spłonął w 1616 roku, nowy, wzniesiony od strony północnej, wykorzystywał jako ścianę wschodnią miejskie fortyfikacje. Pod koniec XVIII wieku Prusacy przejęli zespół klasztorny i umieścili tu więzienie. Funkcje penitencjarne obiekt pełni do chwili obecnej.



-----------------------------------------------
Po zwiedzeniu Łęczycy warto pojechać do oddalonego o kilka kilometrów Tumu, aby zobaczyć przepiękną romańską kolegiatę Najświętszej Marii Panny i św. Aleksego. Kolegiatę konsekrowano w 1161 roku i do połowy XVI wieku była ona miejscem wielu zjazdów książęcych i kościelnych. Na początku XIX wieku obniżono nadany w XVI wieku status archikolegiaty do rangi kościoła parafialnego. Tytuł archikolegiaty przywrócono świątyni w 1993 roku. W roku 2000 sprowadzono do Tumu relikwie św. Wojciecha. Kolegiata została poważnie zniszczona podczas II wojny światowej. Obecny kształt zawdzięcza odbudowie z połowy XX wieku.
Na jednej z bocznych ścian wieży kolegiaty możemy dojrzeć dziwne ślady. Jest to ponoć odcisk łapy słynnego diabła Boruty. Ślady pazurów Boruty powstały podobno wówczas, gdy Boruta próbował przewrócić wieżę kolegiaty. Bezwzględnie należy dotknąć diabelskiego odcisku i pomyśleć życzenie, które na pewno się spełni ;-) Legendy związane z Borutą można przeczytać tutaj.
Galerię zdjęć z archikolegiaty możecie zobaczyć tutaj.







09.2014


Na podstawie stron internetowych: Oficjalna strona Urzędu Miejskiego w Łęczycy i Łęczyca w Wikipedii oraz przewodnika Zamki, Carta Blanca 2009.




Aktualizacja 23.09.2014






Panorama z zamkowej wieży

Panorama z zamkowej wieży

Zamek królewski

Zamek królewski

Zamek królewski

Zamek królewski

Zamek królewski

Zamek królewski

Ratusz

Ratusz

Ratusz

Ratusz

Rynek

Rynek

Pomnik bohaterów bitwy nad Bzurą

Pomnik bohaterów bitwy nad Bzurą

Starostwo Powiatowe

Starostwo Powiatowe

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Oficjalna strona Urzędu Miejskiego w Łęczycy
Łęczyca w Wikipedii
Starostwo Powiatowe w Łęczycy
Muzeum na zamku w Łęczycy
Klasztor i kościół oo. Bernardynów w Łęczycy
Zamki.res.pl - zamek w Łęczycy
Zamki i pałace województwa łódzkiego - Łęczyca
Zamkipolskie.com - zamek w Łęczycy
Archikolegiata w Tumie w Wikipedii