Dariusz Domagała - Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji

Kiedyś były ich w Polsce setki kilometrów, ciężko pracowały przewożąc ludzi i towary. Później podupadały, zaniedbywane, likwidowane i w końcu zapominane, porastały chwastami i niszczały.
Ostatnimi laty, często dzięki grupkom zapalonych entuzjastów, powoli remontowane, znów zaczęły się pojawiać w polskim krajobrazie. Najczęściej nie przewożą już towarów tylko ludzi, stając się lokalnymi atrakcjami turystycznymi. Kolejki wąskotorowe...
Trawestując poetę, można powiedzieć: kochajcie kolejki wąskotorowe dziewczęta, kochajcie do jasnej cholery ;-) I panowie oczywiście też...
Zapraszam do Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji koło Żnina :-)

Wenecja Muzeum Kolei Wąskotorowej

Muzeum znajduje się we wsi Wenecja nieopodal Żnina w województwie kujawsko-pomorskim. Muzeum jest oddziałem Muzeum Ziemi Pałuckiej w Żninie, a otwarto je w roku 1972. Prezentuje parowozy, wagony i inne pojazdy szynowe dostosowane do jazdy po torach o szerokości 600 mm. Jest to największa tego typu kolekcja w Europie: 17 parowozów (najstarszy z roku 1899), 60 innych pojazdów (lokomotywy spalinowe, wagony towarowe i osobowe (fot.), drezyny).
W wagonie osobowym mieści się ekspozycja mundurów kolejowych, lamp, przedmiotów należących do dyżurnych ruchu i konduktorów, a także wyposażenie wagonów osobowych i pocztowych. W wagonie towarowym pokazane są również narzędzia drogowe i różne elementy techniczne pociągów wąskotorowych.
Ciekawostką jest pochodzący z końca XIX wieku wagon pocztowy, gdzie można kupić widokówki z okolicznościowym stemplem.
Oprócz pojazdów możemy zobaczyć m.in.: obrotnicę (fot.), domek dróżnika, żuraw wodny, a także budynek zabytkowej poczekalni, gdzie można kupić różnego rodzaju pamiątki.

Najciekawsze eksponaty:

Parowóz T1 009 zakupiony w zakładach Orenstein&Koppel w roku 1935. Pracował do 1983 roku w żwirowni w Miłosławiu Ujskim koło Piły (fot.).
Parowóz oznaczony numerem 531, najstarszy w skansenie. Zamówiony w zakładach Orenstein&Koppel w roku 1899 dla cukrowni w Nakle, gdzie pracował przez 75 lat (fot.).
Parowóz Tx26-422, pierwsza zaprojektowana w polskich zakładach lokomotywa z przeznaczeniem na wąskie tory (1925 rok) (fot.).
Parowóz Px27-775, rok produkcji 1927 w zakładach w Chrzanowie. Przez 50 lat pracował w lokomotywowni w Białośliwiu (fot.).
Parowóz Tyb5-471 wyprodukowany w 1913 roku przez zakłady Borsig w Berlinie dla Jarocińskiej Kolei Powiatowej (fot.).
Parowóz Tx 10660 wyprodukowany w 1940 roku przez fabrykę w Chrzanowie dla zakładów Solvay w Krakowie.
Parowóz CK 4 o numerze 13580 z 1915 roku.
Parowóz CK 2 o numerze 10323 wyprodukowany w 1918 roku.
Parowóz Tx 1116 z 1918 roku z kolei leśnej w Czarnej Białostockiej (fot.).
Parowóz Tx4-564 wyprodukowany w zakładach Hanomag w 1923 roku (fot.).
Parowóz T2-71 wyprodukowany w zakładach Henschel&Son w Kassel.
Parowóz T49-114 wyprodukowany w 1949 roku w fabryce w Chrzanowie, związany z lokomotywownią w Białośliwiu.
Parowóz nr 2179 Pacyfic wyprodukowany w belgijskich zakładach Tubize w 1935 roku. Był jednym z sześciu miniaturowych parowozów zbudowanych na Wystawę Kolonialną w Brukseli do obsługi kolei wystawowych.

Wenecja Kolejka wąskotorowa

Obok muzeum znajduje się stacja na linii kolejki wąskotorowej biegnącej od Żnina przez Wenecję, Biskupin do Gąsawy o długości 12 km. Linia została zbudowana już w roku 1894 i miała wówczas długość 79 km. Przewozy na linii zlikwidowano w roku 1968, ale po otwarciu Muzeum Kolei Wąskotorowej PKP przywróciło w sezonie letnim kursowanie kilku par pociągów. W 2002 roku powiat żniński przejął od PKP mienie kolejki i wraz z gminą Gąsawa utworzył spółkę Żnińska Kolej Powiatowa. Obecnie kolejka stanowi sporą atrakcję turystyczną Ziemi Pałuckiej i całego województwa kujawsko-pomorskiego.
W sezonie letnim (od maja do końca sierpnia oraz w czasie wrześniowego Festynu Archeologicznego w Biskupinie) kursuje kilka par pociągów. Pełny rozkład jazdy można znaleźć na stronie Muzeum Ziemi Pałuckiej tutaj.
Cała podróż trwa około godziny, a kolejka pędzi po wąskich torach z niesamowitą prędkością nie przekraczającą raczej 15 km/h ;-))

Więcej o kolejce na mojej stronie: Żnińska Kolej Powiatowa

Wenecja O Wenecji

Wieś Wenecja położona jest obok Żnina na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Nieopodal znajdują się trzy jeziora: Weneckie, Biskupińskie i Skrzynka, stąd też wzięła się jej nazwa. Liczy około 300 mieszkańców.
Niegdyś należała do rodu Nałęczów. To z polecenia sędziego kaliskiego Mikołaja Nałęcza, zwanego też "Krwawym diabłem", w połowie wieku XIV wybudowano w Wenecji zamek, pełniący funkcje obronne. Po śmierci Nałęcza zamek przeszedł w ręce rodu Pomianów, a następnie arcybiskupów gnieźnieńskich.
W wieku XVI został częściowo rozebrany, a wieku XIX wysadzony w powietrze. Do dziś zachowały się fragmenty murów i dziedziniec, które stoją nieopodal stacji kolejki wąskotorowej i stanowią jeszcze jedną z atrakcji turystycznych Wenecji. Podobno straszy tam "Diabeł Wenecki", czyli duch Mikołaja Nałęcza ;-)
Na weneckim cmentarzu znajduję się też grób Walentego Szwajcera, odkrywcy grodu w Biskupinie.
Galeria zdjęć z zamku znajduje się tutaj.

08.2008

Na podstawie strony internetowej: Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji oraz książki Dariusza Jędrzejewskiego Stare parowozy w Polsce, Sport i Turystyka - MUZA SA, 2013.

Aktualizacja 02.09.2014