Strona główna       Galeria      Szlakiem starych parowozów      Chabówka      Wenecja      Jaworzyna Śl.      Kościerzyna      Gryfice      Rudy     




Do Wolsztyna przyjeżdżają miłośnicy starych parowozów z całej Europy. Co ich tak przyciąga? Magnesem jest ostatnia czynna parowozownia. Wolsztyńskie parowozy wciąż codziennie ciągną rozkładowe pociągi do Poznania i z powrotem. Tylko tutaj możemy jeszcze zobaczyć, jak obsługuje się parowozy przed wyjazdem na trasę. Możemy podejść do samego parowozu, podejrzeć jak uzupełniana jest woda i ładowany do tendra węgiel  (fot.)  (fot.)  (fot.). Zobaczymy też proces obracania parowozu na obrotnicy  (fot.)  (fot.). A widok parowozu pod parą - bezcenny :-)  (fot.)
Na koniec parowóz pożegna się z widzami gwiżdżąc całą mocą i odjedzie na stację w Wolsztynie, by znów poprowadzić kolejny pociąg...





Wolsztyn Parowozownia


Historia wolsztyńskiej parowozowni zaczyna się w roku 1907, kiedy oddano do użytku czterostanowiskową halę, a także wieżę wodną, kanał oczystkowy oraz zasiek węglowy (magazyn węgla). W 1912 roku zbudowano natomiast obsługiwaną ręcznie obrotnicę o średnicy 16 m. Parowozownia obsługiwała linie do Zbąszynia, Nowej Soli, Sulechowa, Grodziska Wielkopolskiego i Leszna (do dziś czynne są trzy linie: do Poznania, Leszna i Zbąszynka). Stacjonowały tu 2 parowozy serii T3 (Tkh1), a później także serii T93 (TKi3). Od roku 1909 w parowozowni funkcjonuje powiększona hala postojowa 8-stanowiskowa.
Podczas II wojny światowej Niemcy rozbudowali parowozownię - zamontowano agregat prądotwórczy, większe dźwigi z napędem elektrycznym oraz kompresor powietrzny, zbudowano warsztat ślusarski. Zwiększył się stan parowozów do około 30 sztuk. Parowozownia szczęśliwie przetrwała wojnę i wkrótce została ponownie uruchomiona. W roku 1951 na terenie zakładu oddano do użytku budynek noclegowni. W 1976 roku parowozownię przemianowano na parowozownię I klasy. Do użytku trafiły wówczas parowozy serii 0l49, które aż do dziś stanowią podstawowy środek trakcyjny. Od roku 1981 do rozładunku wagonów z węglem zaczęto używać dźwigu EDK 80 produkcji NRD. W tym samym roku wykonano kapitalny remont hali oraz wykonano nowe ujęcie wody z jeziora Berzyńskiego. Okres największej świetności wolsztyńskiej parowozowni przypadał na lata 70-te i 80-te XX wieku. W parowozowni stacjonowało wówczas 35 parowozów, z czego ponad 20 było codziennie pod parą...
W roku 1982 lokomotywownia Wolsztyn została podporządkowana jednostce w Lesznie. W 2003 roku Parowozownię Wolsztyn oraz skanseny w Chabówce i Kościerzynie wraz z zabytkowym taborem przejęła spółka PKP Cargo SA. I mimo upływu lat wolsztyńskie parowozy wciąż dzień w dzień wyruszają na kolejowe szlaki...

Obecnie w parowozowni Wolsztyn możemy zobaczyć:
  • Parowozy czynne
  • Pm26-2 zwany "Piękną Heleną" - wybudowany w roku 1937 w fabryce w Chrzanowie. Prędkość konstrukcyjna parowozu wynosiła 140 km/h. Na PKP służył do 1970 roku. W 2003 roku na trasie z Poznania do Leszna parowóz ten osiągnął prędkość 130 km/h :-)  (fot.)  (fot.)
  • parowozy serii Ol49 o numerach 7 (rok produkcji 1951), 23 (rok prod. 1952), 59 (rok prod. 1953), 69 (rok prod. 1954), 111 (rok prod. 1954)- produkcji polskiej z lat 1951-1954, osiągające prędkość do 100 km/h. Parowozy tej serii obsługiwały niezelektryfikowane linie kolejowe w Polsce aż do początku lat 90-tych XX wieku.  (fot.)  (fot.)  (fot.)
  • Ok1-359 - zbudowany w zakładach Schwartzkopff w Berlinie w 1917 roku, jest najstarszym czynnym parowozem na PKP. Na PKP służył w latach 1945-2001. Parowóz ten występował w kilku filmach, m.in. w "Pianiście" Romana Polańskiego i w serialu "Pogranicze w ogniu"  (fot.)
  • Ok22-31 - pierwszy polski parowóz osobowy wybudowany w roku 1929 w Fabryce Lokomotyw Chrzanowie  (fot.)
  • parowozy serii Pt47 o numerach 65 i 112 - parowozy pospieszne wyprodukowane w roku 1949 w Chrzanowie i Poznaniu. Parowozy tej serii mogły osiągać prędkość 110 km/h i były przeznaczone do obsługi ciężkich pociągów pośpiesznych na liniach głównych
  • Tr5-65 - parowóz towarowy produkcji niemieckiej zbudowany w 1921 w fabryce Orenstein&Koppel, który jest jedynym czynnym parowozem tej serii w Europie. Na PKP pracował do 1972 roku. W roku 1994 zakłady ZNTK w Pile wyremontowały parowóz, który został przekazany do skansenu w Jaworzynie Śląskiej. Od 2002 roku stacjonuje w Wolsztynie. Parowóz Tr5-65 mógł osiągnąć prędkość 70 km/h
  • Ty3-2 - zbudowany w fabryce Schichau w Elblągu w 1944 roku


  • Ponadto w parowozowni lub na stacji w Wolsztynie znajdują się parowozy nieczynne. Są to m.in.: parowozy serii Ol49 o numerach 60, 85, 99; Pt47-106  (fot.); Ok1-322  (fot.)  (fot.); z serii TKt48 o numerach 143 i 147  (fot.)  (fot.); Ty1-76  (fot.); z serii Ty2 o numerach 406 i 1298; z serii Ty43 o numerach 92 i 123  (fot.)  (fot.); Ty42-148; Ty45-379; Ty5-10 oraz parowozy z serii Ty51 o numerach 183 i 223.
  • Wagony
  • wagony osobowe z serii Ci o numerach 024 450, 025 794, 026 711. Są to wagony z otwartymi pomostami z obu stron, produkcji niemieckiej z lat 1928 i 1929  (fot.)
  • wagony osobowe typu "boczniak" z serii C i Cy o numerach 025 238, 026 221 i 028 160. Wagony te w dwudziestoleciu międzywojennym i do lat 60-tych XX wieku były podstawowym rodzajem wagonów osobowych w ruchu lokalnym na PKP. Przydomek "boczniak" zawdzięczają dużej ilości drzwi wejściowych umiejscowionych z boku wagonu. Wagony znajdujące się w Wolsztynie zbudowano w latach 1909, 1922 i 1924  (fot.)  (fot.)
  • wagon z serii Brx o numerze 020 466 produkcji niemieckiejz roku 1938
  • wagon z serii Bci produkcji niemieckiej o numerze 09 005 z roku 1930
  • wagon z serii Bi produkcji niemieckiej o numerze 026 469 z roku 1929
  • wagon ogrzewczy z serii Oy produkcji niemieckiej o numerze 050 060 z roku 1915
  • Tabor specjalny
  • pług odśnieżny, zbudowany z tendra pruskiego parowozu typu P2. Pług pochodzi z roku 1883, jest więc najstarszym pojazdem znajdującym się w parowozowni Wolsztyn  (fot.)
  • parowóz bezpaleniskowy serii Tkb-b4 wyprodukowany w firmie Borsig z Berlina w roku 1912. Parowozy tej serii służyły do obsługi bocznic
  • węglowy dźwig obrotowy produkcji polskiej o udźwigu 1200 ton
  • drezyna ręczna inspekcyjna używana przez służbę drogową do inspekcji linii kolejowych. Załogę drezyny stanowiły 4 osoby
  • drezyna transportowa używana do transportu materiałów do naprawy torów  (fot.)
  • wózek transportowy typu WM-5 używany do przewozu materiałów i sprzętu, a także pracowników na miejsce robót. Ładowność wózka wynosiła 5 ton  (fot.)
  • Zaplecze techniczne
  • hala 8-stanowiskowa z roku 1907, początkowo posiadała tylko 4 stanowiska, pozostałe dobudowano w roku 1909  (fot.)  (fot.)
  • obrotnica zbudowana w roku 1908, początkowo z napędem ręcznym, obecnie jako napęd służy silnik elektryczny. Po dwukrotnym wydłużaniu obrotnica ma obecnie 20,5 m długości. Tory dojazdowe z obrotnicy do hali postojowej pochodzą z lat 1881-1908  (fot.)  (fot.)  (fot.)
  • stacja wodna zbudowana w roku 1907 służy do zaopatrywania parowozów w wodę. W jej skład wchodzi ujęcie wody lub studnia, wieża ciśnień, żurawie wodne  (fot.). Obecnie źródłem wody w Wolsztynie jest pobliskie jezioro. Wysokość wieży wynosi 16,3 m, a pojemność zbiornika stalowego 100 m3

Na terenie parowozowni znajduje się również małe muzeum. Gromadzi eksponaty m.in. służby ruchowo-handlowej (wyposażenie kas biletowych), służby trakcji (elementy wyposażenia parowozów, dokumenty, stemple biur), urządzenia łączności, urządzenia zabezpieczenia ruchu kolejowego. W muzeum możemy również obejrzeć makietę fragmentu stacji Wolsztyn wraz z parowozownią o długości 2,7 m wykonaną w skali 1:87. Makieta przedstawia plan stacji z roku 1920. Na makiecie poruszają się 3 parowozy oraz wagony towarowe i osobowe z lat międzywojennych.
Co roku, na przełomie kwietnia i maja, na terenie parowozowni odbywa się wielka Parada Parowozów, w której oprócz wolsztyńskich, uczestniczą również parowozy z innych krajów.
Wstęp na teren parowozowni jest płatny, po wejściu możemy poruszać się po terenie całego zakładu praktycznie przez całą dobę. Istnieje również możliwość noclegu na terenie parowozowni w byłej noclegowni maszynistów.







10.2012


Na podstawie strony internetowej Parowozownia Wolsztyn oraz przewodnika Koleje, Carta Blanca 2008 i książki Dariusza Jędrzejewskiego Stare parowozy w Polsce, Sport i Turystyka - MUZA SA 2013




Aktualizacja 20.08.2014






Ok1-322

Ok1-322

Ol49-69

Ol49-69

Hala postojowa

Hala postojowa

Ty1-76

Ty1-76

Pług odśnieżny

Pług odśnieżny

Ol49-59

Ol49-59

Ol49-59 i Ty1-76

Ol49-59 i Ty1-76

Ty51-183

Ty51-183

TKt48-143

TKt48-143

Ty43-92

Ty43-92

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Parowozownia Wolsztyn
Parowozownia w Wikipedii
Wciąż pod parą. Parowozy w Polsce
Parowozy z Wolsztyna
Towarzystwo Przyjaciół Wolsztyńskiej Parowozowni