Strona główna    Galeria zdjęć - Góra Biakło    Galeria zdjęć - Góra Zborów    Galeria zdjęć - Skały Rzędkowickie    Galeria zdjęć - Góry Towarne    Galeria zdjęć - Strażnica Przewodziszowice    Galeria zdjęć - Dolina Będkowska, Kobylańska    Galeria zdjęć - Dolina Bolechowicka   
Góra Biakło    Góra Zborów    Skały Rzędkowickie    Góry Towarne    Strażnica Przewodziszowice    Dolina Będkowska    Dolina Kobylańska    Dolina Bolechowicka   


           
           





Jura Krakowsko-Częstochowska podbiła nasze serca. Bywaliśmy tam już wcześniej odwiedzając liczne zamki, ale teraz przyszedł czas na dłuższy pobyt. Oprócz odwiedzin na kolejnych zamkach zrobiliśmy też kilka wycieczek na jurajskie skałki.
I zakochaliśmy się bez pamięci w fantastycznych formach skalnych, cudnych dolinach i przepięknych widokach. Okazuje się, że wcale nie trzeba wyjeżdżać w wysokie góry, żeby popatrzeć na nasz piękny kraj z góry :-)



Jura Krakowsko-Częstochowska Góra Biakło


Wzgórze ostańcowe znajdujące się we wsi Olsztyn koło Częstochowy w województwie śląskim. Ma wysokość 340 m n.p.m  (fot.)  (fot.)  (fot.). Góra ma formę bezleśnego, skalnego grzebienia. Od północnej strony sąsiaduje ze skalistymi Lipówkami, od południowej opada na płaskie i porośnięte lasem obniżenie oddzielające go od Sokolich Gór. Wzgórze zbudowane jest z wapieni pochodzących z okresu jurajskiego. Na południowym krańcu grzebienia znajduje się okno skalne, natomiast na wschód od szczytu iglica wapienna. Występują tu licznie formy krasowe: jamy, żłobki i żebra. Zbocza porastają wielobarwne kwietne murawy kserotermiczne z udziałem kolorowo kwitnących bylin, takich jak: goździk kartuzek, pajęcznica gałęzista, oleśnik górski, czosnek skalny i zawilec wielkokwiatowy. Wierzchołki, ściany i półki wychodni skalnych oraz drobny gruz i piarg wapienny zajmują płaty muraw naskalnych, których składnikiem są m.in. rojownik pospolity, pięciornik wiosenny i kostrzewa blada Festuca pallens. Największą osobliwością muraw naskalnych wzgórza Biakło jest przytulia krakowska, gatunek endemiczny dla Polski, który na skałkach w okolicach Olsztyna ma swoje jedyne w Polsce i na świecie miejsce występowania.
Ze względu na swój charakterystyczny kształt przypominający tatrzański Giewont nazywane jest często małym Giewontem. Podobnie jak na Giewoncie, na Górze Biakło również znajduje się żelazny, ażurowy krzyż, pozostawiony na początku lat 90-tych XX wieku przez pielgrzymkę pracowników przemysłu metalowego z Zawiercia  (fot.). Biakło jest popularne wśród wspinaczy, którzy poprowadzili tu wiele dróg wspinaczkowych.
Ze wzgórza można oglądać jedną z najpiękniejszych panoram na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Roztacza się stąd widok na Częstochowę, rezerwat Sokole Góry, zamek w Olsztynie oraz inne okoliczne wzgórza  (fot.)  (fot.)  (fot.).
Góra Biakło wchodzi w skład obszaru Natura 2000 Ostoja Olsztyńsko-Mirowska, znajduje się także na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd.



Jura Krakowsko-Częstochowska Góra Zborów


Góra Zborów to skaliste wzgórze w obrębie wsi Podlesice w gminie Kroczyce, powiecie zawierciańskim, województwie śląskim  (fot.)  (fot.)  (fot.). Wzgórze stanowi obszar objęty Rezerwatem Przyrody "Góra Zborów". Góra Zborów sąsiaduje z położonym bardziej na północ Kołaczykiem. Obydwa te wzgórza wchodzą w skład długiego na ponad 3 km pasma Skał Kroczyckich. Nazwa Góra Zborów pochodzi od tego, że według legendy zbierały się na niej okoliczne czarownice przed odleceniem na miotłach na sabat czarownic, na Łysą Górę w Górach Świętokrzyskich ;-)
Bezleśny wierzchołek wzgórza (467 m n.p.m.), na którym podczas okupacji hitlerowskiej zbudowano wieżyczką triangulacyjną, jest świetnym punktem widokowym  (fot.)  (fot.)  (fot.). Widać stąd m.in. zamki w Ogrodzieńcu, Morsku, Bobolicach czy Mirowie. Procesy krasowe ukształtowały tu liczne wapienne ostańce, jaskinie i leje krasowe. Na terenie rezerwatu znajduje się także zamknięty kamieniołom, w którym pracowali przymusowi robotnicy III Rzeszy. Góra Zborów jest jednym z ważniejszych rejonów wspinaczkowych.
Formy skalne na Górze Zborów przypominają niektórym sylwetki zwierząt i ludzi, w związku z tym nadano im takie nazwy jak: Młynarz, Kruk, Wielbłąd  (fot.), Sowa  (fot.), Zakonnica, Baba  (fot.), Samotna Dziewica, Mama, Tata, Lalka, Mały Dziad, Wielki Dziad czy Napoleon. W zachodniej części rezerwatu, u podnóża wzgórza znajduje się Jaskinia Głęboka, jedyna w północnej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jaskinia udostępniona do zwiedzania  (fot.)  (fot.)  (fot.). Jej długość wynosi 190 m, a różnica wysokości między skrajnie położonymi punktami jaskini wynosi 16,5 m. Oprócz niej w skałach Góry Zborów jest jeszcze wiele innych jaskiń i schronisk: Fazowa Dziura, Jaskinia Niska w Berkowej Górze, Kozi Dół, Lej Szpatowców, Schronisko Kazamar w Cyrku, Schronisko pod Białą Basztą, Schroniska pod Ryglem, Schronisko Podszczytowe, Schronisko Sadek, Schronisko Skośne, Schronisko w Lewych Kaskadach, Schronisko w Skale Gąsieckiego, Schronisko za Kciukiem, Szczelina w Ryglu, Wielki Kanion.
Roślinność Góry Zbórów to charakterystyczne dla tego regionu murawy kserotermiczne oraz murawy naskalne, porastające szczytowe partie wapiennych ostańców. Najcenniejszym elementem flory jest goździk siny, który tworzy niewielkie skupiska w szczelinach trudno dostępnych ostańców skalnych. Góra Zborów to jedyne miejsce występowania tego gatunku w województwie śląskim. Inne gatunki naskalne to: rojownik pospolity, lebiodka pospolita, pajęcznica gałęzista, goździk kartuzek, goździcznik wycięty, szałwia okręgowa czy pięciornik pagórkowy.
Wzgórze wykorzystywane jest także jako miejsca lęgowe ptaków: kopciuszków, pustułek, a także jerzyków. W ciepłolubnych zaroślach południowych stoków Góry Zborów gniazduje makolągwa. W dobrze nasłonecznionych miejscach można spotkać gady: jaszczurkę zwinkę oraz gniewosza plamistego. Skały oraz zadrzewienia Góry Zborów sprzyjają również występowaniu nietoperzy: podkowca małego, nocka dużego i nocka Natterera, gacka brunatnego, mroczka późnego i borowca wielkiego.
Ze względu na walory przyrodnicze Góra Zborów objęta została ochroną prawną, utworzono na jej obszarze Rezerwat Przyrody "Góra Zborów". Ponadto obszar ten leży na terenie Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000 Ostoja Kroczycka oraz na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd.
Wstęp na teren rezerwatu jest płatny, opłat można dokonać w budynku Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury znajdującym się na parkingu przy drodze wojewódzkiej nr 792 w Podlesicach.



Jura Krakowsko-Częstochowska Skały Rzędkowickie


Grupa skał w miejscowości Rzędkowice (gmina Włodowice, powiat zawierciański, województwo śląskie). Skały zbudowane są z wapieni i mają formę przebiegającego z północnego zachodu na południowy wschód wału o długości nieco ponad 1 km  (fot.)  (fot.)  (fot.). Najbardziej charakterystyczną skałą grupy jest "Okiennik Rzędkowicki", czyli skała ze skalnym oknem, rozgałęziającym się na kilka odnóg  (fot.). Odnaleziono w niej datowane na około 600 rok p.n.e. grociki strzał scytyjskich. Również wiele innych skał posiada swoje oryginalne nazwy, takie jak: Turnia Szefa, Mnich, Flaszka Polna Turniczka, Mała Grań czy Baszta.
Od 2009 roku zespół Skał Rzędkowickich wraz ze zbiorowiskami muraw kserotermicznych oraz stanowiskami roślin rzadkich i chronionych podlega ochronie jako pomnik przyrody o powierzchni 44,5 hektara. Skały znajdują się na obszarze Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i włączone zostały do specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja Kroczycka.
Skały Rzędkowickie są bardzo popularne wśród wspinaczy, którzy mają tu do dyspozycji wiele dróg wspinaczkowych.



Jura Krakowsko-Częstochowska Góry Towarne


Góry Towarne to grupa malowniczych wzniesień pokrytych wapiennymi skałkami leżąca w pobliżu wsi Kusięta (gmina Olsztyn, powiat częstochowski, województwo śląskie). Wzgórza rozdzielone są na dwa masywy poprzez szeroką przełęcz. Pierwszy masyw to Góry Towarne Duże z najwyższym wzniesieniem 348,7 m n.p.m.  (fot.), drugi to Góry Towarne Małe osiągające wysokość 334,1 m n.p.m  (fot.). Wzgórza Gór Towarnych są świadectwem działalności lodowca. Z Gór Towarnych rozciąga się malownicza panorama na okolice Olsztyna z zamkiem w roli głównej  (fot.).
W Górach Towarnych znajduje się kilka jaskiń powstałych prawdopodobnie kilka milionów lat temu, kiedy poziom wód podziemnych był co najmniej kilkadziesiąt metrów wyżej niż współczesny wierzchołek skał. Jedną z najbardziej znanych jaskiń jest Jaskinia Towarna (zwana Niedźwiedzią) i jaskinia Dzwonnica, które razem stanowią jeden poziomy system o długości 170 m, połączony niskim korytarzem przekopanym przez grotołazów  (fot.)  (fot.). W Jaskini Towarnej znaleziono liczne kości niedźwiedzia jaskiniowego, a także ślady bytowania ludzi z czasów paleolitu. W Jaskini Dzwonnica występują rzadko spotykane nacieki tzw. mleka wapiennego. W Jaskini Cabanowej o długości 47 znajdują się dobrze zachowane nacieki - stalaktyty i stalagmity. Czwartą z jaskiń jest Jaskinia Kopana. Jaskinie Gór Towarnych są miejscem zimowania różnych zwierząt: nietoperzy (gacka brunatnego, nocka Bechsteina, nocka dużego, nocka Natterera, nocka rudego), a także owadów (komary i inne muchówki, motyle), pająków i ślimaków.
Roślinność Gór Towarnych to głównie murawy naskalne, kwietne murawy kserotermiczne oraz ciepłolubne zarośla. Szczególnie cennym zbiorowiskiem naskalnym jest zespół kostrzewy bladej. Siedliska naskalne to także miejsce występowania przytulii krakowskiej, która jest gatunkiem endemicznym dla Polski. W Polsce gatunek ten występuje tylko w województwie śląskim na nielicznych skałkach w okolicach Olsztyna koło Częstochowy, w tym także w Górach Towarnych. W Górach Towarnych występują także inne cenne gatunki roślin - rojownik pospolity, kocanki piaskowe oraz rzadki czosnek skalny. Obszar występowania tych rzadkich roślin stanowi przedmiot ochrony specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000. W 2003 roku utworzono tu użytek ekologiczny "Góry Towarne". Ponadto Góry Towarne znajdują się na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd.



Jura Krakowsko-Częstochowska Strażnica Przewodziszowice


Ruiny murowanej strażnicy obronnej, znajdujące się w pobliżu dawnej wsi Przewodziszowice, obecnie część miasta Żarki (powiat myszkowski, województwo śląskie). Skała ze strażnicą znajduje się na niewielkiej polance. Zbudowana jest z wapienia, ma wysokość 12-17 m (390 m n.p.m.)  (fot.)  (fot.). Znajdują się tu liczne drogi wspinaczkowe.
Jedyną pozostałością po strażnicy jest częściowo zrekonstruowany mur o długości 26 m, wysokości do 10 m i osiągający grubość 1,8 m  (fot.). U stóp skały istniało podzamcze chronione wałem i fosą. Strażnica została wzniesiona w XIV lub na przełomie wieków XIV i XV. Prawdopodnie została wybudowana na polecenie króla Kazimierza Wielkiego. Razem ze Strażnicą Suliszowice stanowiła wsparcie zamku obronnego Ostrężnik. Według innych teorii wybudował ją w latach 1370-1391 książę śląski Władysław Opolczyk dla obrony swoich terytoriów lennych nadanych mu przez Ludwika Węgierskiego.
W latach 1426-1454 była siedzibą rycerza-rozbójnika Mikołaja Kornicza, zwanego "Siestrzeńcem". Zbój napadał wyłącznie bogatych kupców i możnowładców i z tego powodu cieszył się sympatią okolicznej ludności. Według legendy zrabowane przez niego skarby zostały ukryte w niedostępnych szczelinach skalnych lub w zamkowej studni i wciąż czekają na odkrycie ;-)



Jura Krakowsko-Częstochowska Dolina Będkowska


Dolina potoku Będkówka spływającego z Wyżyny Olkuskiej do Rowu Krzeszowickiego. Jest jedną z ośmiu dolin wchodzących w skład Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Ma długość 7-8 km i jest jedną z najdłuższych dolin Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Dolina ma charakter wąwozu o stromych ścianach wschodnich i łagodniejszych zboczach zachodnich. Od głównej doliny odchodzą boczne dolinki. W obydwu zboczach doliny, a także w jej bocznych wąwozach znajdują się liczne skały, na których można uprawiać wspinaczkę skalną. Wśród skał Doliny Będkowskiej znajduje się najwyższa skała całej Jury - Sokolica, której ściana ma wysokość do 60 m  (fot.)  (fot.). Na Sokolicy znajdują się pozostałości starego grodziska. Inne znane skały to m.in.: Dupa Słonia  (fot.)  (fot.), Czarcie Wrota, Iglica, Igła, Rybne Skały, Wężowe Skały, Pytajnik, Lajkonik, Wysoka, Gęsiarnia, Wielka Turnia, Zaklęty Mur, Zaklęty Bastion i Łabajowa.
W Dolinie Będkowskiej znajduje się około 120 jaskiń, skalnych schronów i innych obiektów jaskiniowych. Największą i najbardziej znaną jest udostępniona do turystycznego zwiedzania z przewodnikiem Jaskinia Nietoperzowa  (fot.)  (fot.)  (fot.). Archeolodzy znaleźli w niej dowody świadczące o zamieszkiwaniu jej przez ludzi w dawnych epokach geologicznych. Inne jaskinie to: Jaskinia Łabajowa, Jaskinia Dziewicza, Jaskinia Małotowa, Jaskinia na Tomaszówkach Górnych, Jaskinia na Tomaszówkach Dolnych.
W środku doliny znajduje się gospodarstwo agroturystyczne Brandysówka z pokojami noclegowymi, bufetem, polem namiotowym i parkingiem. Powyżej niej na potoku Będkówka  (fot.) jest wodospad Szum, największy na Jurze naturalny wodospad  (fot.), a jeszcze wyżej Źródło Będkówki.



Jura Krakowsko-Częstochowska Dolina Kobylańska


Dolinka długości około 4 km, znajdująca się w granicach wsi Kobylany i Karniowice, około 20 km od Krakowa. Jest jedną z dolin wchodzących w skład Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Najwyższe wzgórza w rejonie Gzylowej Skały wznoszą się na wysokość 455 m n.p.m., natomiast wylot doliny znajduje się na wysokości 300 m n.p.m
Wylot doliny ograniczony jest bramą skalną o szerokości około 30 m. Wyżej, pomiędzy Żabim Koniem i Małą Płytą jest druga brama skalna, zwana Bramą Kobylańską  (fot.). W okolicy tej bramy znajduje się trawiaste i płaskie rozszerzenie dna doliny. Prowadzą stąd w ścianach wschodniego zbocza wąwozu schody do znajdującej się w grocie skalnej kapliczki Matki Boskiej. Wyżej ścieżka przekracza potok prowadząc obok samotnej skalnej iglicy wystającej z ziemi zwanej Płetwą. Górna część doliny porośnięta jest lasem mieszanym. W nim również znajdują się wysokie skały wapienne. Dnem Doliny Kobylańskiej płynie potok Kobylanka  (fot.), w niektórych miejscach zanikający. Zasilany jest wieloma źródłami i wywierzyskami, jednym z nich jest Źródło św. Antoniego znajdujące się tuż obok ścieżki w dolnej części doliny. Dolina Kobylańska jest często odwiedzana przez turystów oraz wspinaczy, upodobali ją sobie także paralotniarze i grotołazi.
Na wapiennych skałach w Dolinie Kobylańskiej występują bogate zbiorowiska muraw kserotermicznych i naskalnych. Na piargach występuje rzadki gatunek paproci zachyłka Roberta. W płaskich rozszerzeniach doliny występuje roślinność pastwiskowa i krzaczaste zarośla. Nad potokami znaleźć można zbiorowiska ziołorośli i szuwaru mannowego. Wiosną bujnie kwitną tutaj: śledziennica skrętolistna, zawilec gajowy i żółty, kokorycz pełna, fiołki, zdrojówka rutewkowata, pierwiosnek lekarski, miodunka ćma, knieć błotna, a w cienistych miejscach w lesie przylaszczka pospolita i kopytnik pospolity. Na zachodniej stronie zbocza górnej części wąwozu występuje rzadki endemiczny gatunek brzoza ojcowska i jedyne na całej Jurze stanowisko krzaczastej brzozy Szafera.



Jura Krakowsko-Częstochowska Dolina Bolechowicka


Dolina znajdująca się między Karniowicami a Bolechowicami, około 15 km od Krakowa. Wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Jest to jedna z najkrótszych podkrakowskich dolinek o długości około 1,5 km. Wejście do dolinki stanowi tzw. Brama Bolechowicka zbudowana z wapiennych skał o wysokości około 25 m  (fot.). Bramę Bolechowicką tworzą skały Filar Abazego po wschodniej stronie oraz Filar Pokutników po zachodniej stronie. Pozostałe skały w dolinie to: Ciemny Mur, Ostra Turniczka  (fot.), Palec, Piętrowa Turniczka, Poprzeczna Grzęda, Turnia z Grotami, Zamarła Turnia, Jaruga. Tuż przed bramą oraz zaraz za nią znajdują się na łagodnych zboczach niewielkie łąki. Później dolina zwęża się tworząc zalesiony parów  (fot.). Dnem doliny płynie niewielki potok Bolechówka, w skałach przed Bramą Bolechowicką znajduje się duże krasowe źródło będące pomnikiem przyrody. Kilkaset metrów od Bramy Bolechowickiej idąc w głąb doliny, znajduje się dwustopniowy wodospad  (fot.)  (fot.).
Zbocza doliny w jej dolnej części pokrywają lasy grądowe, wyżej dominuje bór mieszany z przewagą sosny zwyczajnej i dębu bezszypułkowego. Na wylesionych, stromych zboczach znajdują się murawy kserotermiczne. Wapienne podłoże sprzyja procesom krasowym, m.in. powstawaniu jaskiń i schronisk, któych jest w Dolinie Bolechowickiej dziesięć: Jaskinia Bezimienna, Jaskinia Bliźniacza, Jaskinia Krzywa, Jaskinia na Skałce, Okno Sokole Pierwsze, Okno Sokole Drugie, Okno Sokole Trzecie, Okno Sokole Czwarte, Rura nad Sokolimi Oknami, Schronisko obok Jaskini na Skałce.
Od 1968 roku Dolina Bolechowicka objęta jest ochroną rezerwatową, w południowej części doliny (od Bramy Bolechowickiej zaczynając) znajduje się częściowy rezerwat przyrody Wąwóz Bolechowicki.



10.2021


Na podstawie stron internetowych: Biakło w Wikipedii, jura.slaskie.travel, Skały Rzędkowickie w Wikipedii, Strażnica Przewodziszowice w Wikipedii, Góra Zborów w Wikipedii, Dolina Kobylańska w Wikipedii, Dolina Bolechowicka w Wikipedii, Dolina Będkowska w Wikipedii oraz przewodnika Jura Krakowsko-Częstochowska. Atlas turystyczny, wydawnictwo SBM 20021.


Aktualizacja 31.10.2021





Góra Biakło

Góra Biakło

Góra Biakło

Góra Biakło

Góry Towarne

Góry Towarne

Góry Towarne

Góry Towarne

Strażnica Przewodziszowice

Strażnica Przewodziszowice

Strażnica Przewodziszowice

Strażnica Przewodziszowice

Góra Zborów

Góra Zborów

Góra Zborów

Góra Zborów

Skały Rzędkowickie

Skały Rzędkowickie

Skały Rzędkowickie

Skały Rzędkowickie

Dolina Kobylańska

Dolina Kobylańska

Dolina Kobylańska

Dolina Kobylańska

Dolina Będkowska

Dolina Będkowska

Dolina Będkowska

Dolina Będkowska

Dolina Bolechowicka

Dolina Bolechowicka

Dolina Bolechowicka

Dolina Bolechowicka

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300
















Biakło w Wikipedii
jura.slaskie.travel - Biakło
Skały Rzędkowickie w Wikipedii
jura.slaskie.travel - Skały Rzędkowickie
Strażnica Przewodziszowice w Wikipedii
www.zamkipolskie.com - Strażnica Przewodziszowice
jura.slaskie.travel - Góry Towarne
Góra Zbórów w Wikipedii
www.podlesice.org.pl - rezerwat Góra Zborów
Dolina Kobylańska w Wikipedii
Dolina Bolechowicka w Wikipedii
Dolina Będkowska w Wikipedii
Brandysówka w Dolinie Będkowskiej