Strona główna    Galeria zdjęć (Gniezno)    Galeria zdjęć (Ostrów Lednicki)    Galeria zdjęć (Wlkp. Park Etnograficzny)    Gniezno    Ostrów Lednicki    Wielkopolski Park Etnograficzny  



Zwiedzając Gniezno i jego okolice przenosimy się w czasie o tysiąc lat wstecz, do początków naszej państwowości. To tu była pierwsza stolica Polski, tu potężny gród obronny z książęcym pałacem zbudował na Ostrowie Lednickim Mieszko I i tu prawdopodobnie przyjął chrzest.
Spacerując ścieżkami książęcego grodu możemy sobie wyobrazić, że gdzieś tu, tymi samymi ścieżkami, tysiąc lat wcześniej spacerowali pierwsi Piastowie: Mieszko I i jego syn, pierwszy polski król, Bolesław Chrobry, który według tradycji podejmował tu niemieckiego cesarza Ottona III...


        



Gniezno i okolice Gniezno


Leży we wschodniej części Wielkopolski, na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Stolica powiatu, liczy prawie 70 000 mieszkańców. Gniezno, podobnie jak Rzym, zbudowano na siedmiu wzgórzach: Lecha, św. Wawrzyńca, św. Michała, św. Piotra, Panieńskim, Krzyżackim i Żnińskim.
To jedno z najstarszych miast Polski, pierwsza stolica i siedziba pierwszej na ziemiach polskich metropolii kościelnej, miejsce koronacji pięciu polskich władców.
Legenda opowiada o trzech braciach: Lechu, Czechu i Rusie, którzy podczas wędrówki ze swoimi plemionami dotarli do wielkiej doliny otoczonej pagórkami, oblewanej wodami wielu jezior. Na najwyższym wzgórzu stał stary dąb z gniazdem białego orła. Lech, zachwycony okolicą, postanowił tu zostać wraz ze swoim plemieniem. Założył osadę, którą nazwał Gniezdnem. I tak powstało miasto...
Dziś Gniezno to miasto wielu wspaniałych zabytków, gdzie historia patrzy na nas z każdego kąta. No to popatrzmy...
  • Archikatedra pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha
  • Położona na Wzgórzu Lecha  (fot.), gotycka budowla, w obecnym kształcie wybudowana w XIV wieku. W podziemiach zachowane relikty światyń z X i XI wieku  (fot.). Miejsce koronacji pięciu królów Polski: Bolesława Chrobrego, Mieszka II, Bolesława Śmiałego, Przemysła II i Wacława II. Tu znalazły miejsce spoczynku doczesne szczątki św. Wojciecha.
    Długość katedry wynosi 85 metrów, a wysokość nawy głównej to 22 metry. Od strony zachodniej wznoszą się dwie wieże o wysokości 63 metry. Katedrę otacza wieniec 14 kaplic z nagrobkami gnieźnieńskich arcybiskupów. W prezbiterium, na marmurowym cokole, znajduje się relikwiarz św. Wojciecha  (fot.). Srebrną trumnę pokrytą scenami z życia świętego wykonał w 1662 roku gdański złotnik Piotr van der Rennen.
    Przy wieży południowej znajduje się dawne wejście do katedry, gdzie w kruchcie eksponowane są słynne Drzwi Gnieźnieńskie  (fot.). To jedno z najważniejszych dzieł sztuki romańskiej w Europie, wykonane ze spiżu około 1175 roku. Każde skrzydło ma ponad 3,2 m wysokości, około 85 cm szerokości i 1,5-2,5 cm grubości. Na drzwiach, w 18 kwaterach, przedstawiono sceny z życia św. Wojciecha.
  • Kościół św. Jerzego  (fot.)
  • Położony na Wzgórzu Lecha, zbudowany w XII-XIII wieku, prawdopodobnie na miejscu dawnego zamku i kaplicy grodowej.
  • Kościół o. Franciszkanów  (fot.)
  • Zbudowany w XIII wieku na Wzgórzu Panieńskim. Obecny dwunawowy kształt zawdzięcza połączeniu dwóch klasztorów: Franciszkanów i Klarysek. Wewnątrz znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, zwanej Panią Gniezna, a w nawie bocznej relikwiarz błogosławionej Jolenty  (fot.).
  • Kościół św. Jana Chrzciciela  (fot.)
  • Położony na Wzgórzu Świętojańskim, najcenniejszy po katedrze zabytek Gniezna. Powstał w XIV wieku dla zakonu Bożogrobców. W prezbiterium można podziwiać gotyckie malowidła ścienne z XIV wieku ze scenami z życia Jezusa Chrystusa, Matki Bożej i Jana Chrzciciela.
  • Kościół farny św. Trójcy  (fot.)
  • Położony nieopodal Rynku, zbudowany w XV wieku. Wewnątrz ciekawa ambona w kształcie łodzi Piotrowej. Mur otaczający kościół od strony ulicy Stromej to relikty dawnych miejskich umocnień.
  • Kościół św. Michała  (fot.)
  • Gotycka budowla z XV wieku, do której podczas odpustu przenoszone są z katedry relikwie św. Wojciecha.
  • Muzeum Archidiecezjalne
  • Istnieje od 1991 roku. Posiada bogaty zbiór wyrobów ze złota i srebra m.in. srebrny kielich mszalny zwany Kielichem Dąbrówki i relikwiarz w kształcie ręki z częścią kości ramienia św. Wojciecha. Ponadto bogata kolekcja rzeźb sakralnych, zbiory malarstwa, zbiór haftowanych tkanin liturgicznych. Muzeum ma w swojej pieczy także skarbiec katedralny, będący obok skarbca jasnogórskiego i krakowskiego, najbogatszym polskim skarbcem kościelnym.
  • Muzeum Początków Państwa Polskiego
  • Stałe wystawy: Kultura Polski Piastów i Piastów malowane dzieje. Przed wejściem do muzeum kolekcja orłów - godeł Polski od czasów Bolesława Chrobrego po XX wiek. Na dziedzińcu monumentalny pomnik Mieszka I i Bolesław Chrobrego.




Gniezno i okolice Ostrów Lednicki


Ostrów Lednicki to wyspa na jeziorze Lednickim będąca jednym z najważniejszych miejsc w historii państwa polskiego. To tu, na trakcie z Poznania do Gniezna, za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego, był jeden z głównych ośrodków, zarówno obronnych, administracyjnych i sakralnych Polski. Kres świetności Ostrowa, zwanego czasem "wczesnopiastowskim Wawelem", położył najazd czeskiego księcia Brzetysława I w roku 1038.
Zachowały się tu pozostałości grodu pierwszych władców z rodu Piastów oraz fragmenty najstarszego w Polsce zespołu preromańskiej architektury pałacowo-sakralnej i wolno stojącego kościoła cmentarnego. Obiekty wzniesiono prawdopodobnie w czasach panowania Mieszka I (przed 966).
Grodzisko ma tytuł Pomnika Narodu Polskiego i wchodzi w skład Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.
Pałac wzniesiono na rzucie prostokąta z kilkoma wyraźnie wydzielonymi pomieszczeniami. Największe, w zachodniej części, było podzielone trzema łukami arkadowymi na dwa trakty. Pozostałe pomieszczenia służyły różnym funkcjom: najwęższe, w środkowej partii, pełniło rolę drewnianej klatki schodowej. Na piętrze w zachodniej części pałacu mieściła się reprezentacyjna aula.
Kaplica  (fot.), której mury w najwyższym miejscu zachowały się do wysokości 3 m, założona była na planie krzyża greckiego. W miejscu przecięcia się naw umieszczono cztery filary, które wspierały centralnie usytuowaną wieżę. W zachodniej ścianie kaplicy znajdowało się wejście do pałacu. W narożniku południowo-zachodnim zachował się głęboki otwór studni. We wnętrzu kaplicy w ścianie południowej zachowały się parapety i fragmenty filarów dwóch okien dolnej kondygnacji.
W kaplicy naleziono dwa półkrzyżowe w rzucie zagłębienia zinterpretowane jako urządzenia do chrztu. Z ich odkryciem wiąże się hipoteza o chrzcie tutaj Mieszka I oraz lokuje się tu siedzibę pierwszego polskiego biskupa Jordana.
Kościół grodowy  (fot.), wzniesiono w północnej części grodu. To budowla jednonawowa z kamiennych otoczaków. Sądzi się, że może być nawet nieco starszy od palatium. W nawie kościoła oraz w jego dobudówkach umieszczono pochówki przedstawicieli ówczesnych elit. To jedna z najstarszych wewnątrzkościelnych nekropolii na ziemiach polskich.
Wyspę ze stałym lądem łaczyły niegdyś dwa mosty, których pozostałości wyeksponowano pod wodą: most zachodni, tzw. poznański, o długości prawie 450 metrów oraz wschodni, zwany gnieźnieńskim, o długości około 170 metrów.
Na wschodnim brzegu jeziora Lednickiego znajduje się Mały Skansen, w którym zgromadzono kilka obiektów budownictwa drewnianego, m.in. najstarszy wiatrak z terenów Wielkopolski (1585 rok)  (fot.). Z przystani obok skansenu odpływa prom (co pół godziny), którym możemy dostać się na Ostrów Lednicki.
Oprócz samego Ostrowa możemy także odwiedzić stałe wystawy:
  • Powrót do przeszłości - znajduje się we wnętrzu dawnego spichlerza w Dziekanowicach. Prezentowane tu są zabytki związane z lednicką wyspą i jej otoczeniem.
  • Czytanie z kości - mieści się we wnętrzu XVIII-wiecznego spichlerza z Majkowa na terenie Małego Skansenu.

Ostrów Lednicki leży około 15 km na zachód od Gniezna, kilkaset metrów od drogi krajowej nr 5, tuż za Dziekanowicami. W sezonie letnim Ostrów Lednicki możemy odwiedzać w godzinach 9-17 (w niedziele i święta 10-18), w poniedziałki nieczynny.




Gniezno i okolice Wielkopolski Park Etnograficzny


Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach jest oddziałem Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. W skansenie na powierzchni 21 ha zgromadzono 53 obiekty budownictwa chłopskiego  (fot.), folwarcznego, dworskiego i sakralnego z różnych stron Wielkopolski, m.in. z Chodzieży, Gniezna, Kalisza, Krotoszyna, Leszna, Nowego Tomyśla, Trzemeszna. W obiektach eksponowane są wystroje dawnych wnętrz i obejść  (fot.). Obiekty pochodzą z XVII-XX wieku. Ekspozycję podzielono na trzy części: dwór, folwark i wieś.
Zagrody chłopskie tworzą zwarto zabudowaną wieś ulicówkę z kościołem  (fot.) i karczmą  (fot.). W kilku domach urządzono warsztaty rzemieślników: szewca, garncarza, rymarza. Domy otoczone są ogródkami i sadami. Na pagórku, skąd można podziwiać panoramę jeziora Lednickiego, stoi grupa wiatraków  (fot.).
Część dworska to zrekonstruowany barokowy dworek szlachecki  (fot.) i dwie oficyny. Między dworem a wsią, pośrodku skansenu, stoi drewniana kapliczka  (fot.), wokół której można obejrzeć nagrobki i krzyże cmentarne, głównie z XIX wieku.
W muzeum możemy obejrzeć także liczącą ponad 500 obiektów kolekcję ceramiki dewocyjnej.
Park leży nad jeziorem Lednica, kilkaset metrów od drogi krajowej nr 5 między Poznaniem i Gnieznem, około 15 km na zachód od Gniezna. W sezonie letnim skansen czynny jest w godzinach 9-17 (w niedziele i święta 10-18), w poniedziałki nieczynny.




------------------------------------------
Niedaleko od Dziekanowic, przy drodze nr 5 w kierunku Poznania, leży niewielkie miasteczko Pobiedziska. Możemy tam odwiedzić Skansen Miniatur, który prezentuje w skali 1:20 prawie 40 obiektów z terenu Wielkopolski.
Zapraszam do obejrzenia galerii zdjęć: Skansen Miniatur w Pobiedziskach.





05.2009


Na podstawie stron internetowych: Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy i Ostrów Lednicki w Wikipedii oraz przewodnika Polska na weekend, wyd. Pascal 1998.




Aktualizacja 31.08.2009





Katedra

Katedra

Kościół św. Michała

Kościół św. Michała

Kościół św. Jerzego

Kościół św. Jerzego

Kościół św. Jana

Kościół św. Jana

Pomnik św. Wojciecha

Pomnik św. Wojciecha

Panorama Gniezna z wieży katedry

Panorama Gniezna z wieży katedry

Ostrów Lednicki

Ostrów Lednicki

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Canon PowerShot A85









Oficjalna strona Gniezna
Gniezno w Wikipedii
Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy
Ostrów Lednicki w Wikipedii
Muzeum Początków Państwa Polskiego