Strona główna     Galeria zdjęć     




Pamiętacie serial "Janosik"? Wiem, wiem, to stary film, jednak jest dość często powtarzamy w telewizji. W każdym razie w filmie jest scena ślubu Janosika z Maryną, a akcja dzieje się właśnie w Dębnie, w przepięknym kościółku pod wezwaniem św. Michała Archanioła.
Myślę, że każdy chętnie wziąłby ślub w tak wspaniałych wnętrzach ;-)



Dębno Podhalańskie Kościół św. Michała Archanioła



Kościół w Dębnie został wybudowany prawdopodobnie w II połowie XV wieku w miejscu starszej, rozebranej świątyni. Z tego okresu pochdzi nawa i prezbiterium. W 1601 roku dobudowano wieżę. Jeszcze później świątynię otoczono podcieniami, czyli tzw. sobotami. W późniejszych wiekach kościół nie był już przebudowywany dzięki czemu przetrwał w prawie niezmienionym stanie do dziś  (fot.)  (fot.)  (fot.).
W 1995 roku ponownie ustanowiono tu parafię wchodzącą w skład dekanatu Niedzica. W lipcu 2003 roku, w uznaniu wyjątkowych walorów historyczno-artystycznych, kościół św. Michała Archanioła został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO. Świątynia znajduje się również na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Małopolskiego.

Kościół jest świątynią orientowaną o konstrukcji zrębowej. Składa z nawy, węższego prezbiterium zbliżonego do kwadratu oraz 15-metrowej wieży o konstrukcji słupowo-ramowej. Całość otoczona jest podcieniami. Nawa i prezbiterium nakryte są wspólnym dachem, na którego kalenicy wznosi się ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę. Wieża ma pochyłe ściany, a w górnej kondygnacji posiada nadwieszone pięterko, czyli izbicę. Wieżę nakrywa ostrosłupowy hełm  (fot.). Dachy oraz ściany kościoła pokryte są gontem. Górna część wieży obita jest deskami wyciętymi od dołu w ozdobną koronkę.
Kościół wzniesiono z drewna iglastego bez użycia gwoździ. Belki, ułożone na zrąb, umacniane były drewnianymi kołkami. Do wnętrza kościoła prowadzą dwa wejścia: wejście główne pod wieżą (od strony zachodniej) i od strony południowej przez przedsionek. W zwieńczeniu przedsionka umieszczona jest figurka Chrystusa u słupa, dzieło Józefa Janosa zwanego miejscowym Nikiforem. Kościół otoczony jest niskim, drewnianym ogrodzeniem o kształcie owalu  (fot.). W ogrodzeniu znajdują się dwie bramki. Między budynkiem kościoła a ogrodzeniem można jeszcze dostrzec resztki starego cmentarza. Na wysokości prezbiterium, od strony południowej, w pniu lipy znajduje się kapliczka z płaskorzeźbą Ukrzyżowania, ostatnie dzieło Józefa Janosa z początku lat 80-tych XX wieku.

Wnętrze kościoła to prawdziwa skarbnica zabytków. Najważniejsze z nich to:
  • Ołtarz główny  (fot.)
  • Jest to tryptyk z I ćwierci XVI wieku stanowiący jeden z najcenniejszych zabytków gotyckiego malarstwa tablicowego. Obraz główny przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus w otoczeniu św. Michała Archanioła z mieczem i wagą i św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Jest to powszechna w średniowieczu kompozycja zwaną Świętą Rozmową (Sacra Conversazione). Na lewym skrzydle św. Jan Ewangelista oraz św. Stanisław, zaś na skrzydle prawym św. Jan Chrzciciel oraz św. Mikołaj. Po zamknięciu zobaczymy sceny pasyjne: Chrystus w Ogrójcu, Ecce Homo, Biczowanie, Upadek pod krzyżem namalowane później w stylu renesansowym. Ołtarz wieńczy obraz Ukrzyżownia, natomiast w predelli umieszczone są wizerunki patronów Polski, świętych Wojciecha i Stanisława.
  • Ołtarze boczne  (fot.)
  • Wykonane w stylu barokowym. Nastawy ołtarzowe pochodzą z połowy XVII wieku. W ołtarzu z lewej strony (1651 rok) znajdują się figury z I ćwierci XV wieku: Matka Boża z Dzieciątkim w otoczeniu świętych męczennic św. Cecylii, św. Katarzyny Aleksandryjskiej, św. Doroty i św. Barbary. W predelli tego ołtarza znajduje się scena Bożego Narodzenia. Według legendy właśnie ten wizerunek ofiarował mieszkańcom Dębna św. Michał Archanioł.
    W ołtarzu z prawej strony znajduje się obraz św. Grzegorza. Ołtarz zwieńczony jest Okiem Opatrzności.
  • Polichromia  (fot.)
  • Pochodzi z około 1500 roku i pokrywa niemal całe wnętrze kościoła. Jest wykonana w 33 kolorach i zawiera aż 77 motywów w 12 układach. Najczęstsze są ornamenty roślinne i geometryczne, a także wątki figuralne i zwierzęta, wśród nich głównie jelenie. Zwracają uwagę przedstawienia zbrojnych postaci na koniach ścigających jelenia, św. Jerzego w stroju rycerskim zabijającego smoka oraz Orła Jagiellońskiego.
  • Tabernakulum
  • Malowane, drewniane, w stylu gotyckim z XIV wieku, znajduje się na północnej ścianie kościoła. Obok niego wisi kopia jednego z najstarszych polskich obrazów przedstawiającego św. Agnieszkę i św. Katarzynę (oryginał obrazu z 1280 roku znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie).
  • Krucyfiks
  • Z około 1380 roku, znajduje się na belce tęczowej. Prawdopodobnie jest to najstarszy zabytek w kościele i pochodzi jeszcze z poprzedniego kościoła. Jego ramiona są naturalnymi gałęziami drzewa. Na ich końcach oraz na dole umieszczone są trzy koliste tarcze z godłami Ewangelistów. Po obu stronach krucyfiksu znajdują się drewniane figury Matki Bożej i św. Jana Ewangelisty.
    Według legendy krucyfiks przyniosła rzeka i osadziła na brzegu, a stąd został przeniesiony do kościoła.
  • Posąg św. Mikołaja
  • Wykonany w 1420 roku. Znajduje się na północnej ścianie. Umieszczony jest w prostokątnym drewnianym pudle, na którego wewnętrznych ścianach namalowano wizerunki św. Szczepana oraz św. Wawrzyńca.
  • Ambona
Ponadto pod chórem muzycznym i na południowej ścianie nawy zawieszone są w gablotach dwie opony, czyli zasłony ołtarzowe z XV wieku. W kościele wisi również chorągiew z wizerunkiem św. Stanisława ze Szczepanowa, którą według legendy podarował król Jan III Sobieski po zwycięskiej bitwie pod Wiedniem w 1683 roku. W prezbiterium leżą też bardzo stare kwadratowe cymbałki, pochodzące prawdopodobnie z XV wieku.
Kościół św. Michała Archanioła zagrał również w filmie. W 1973 roku kręcono tu sceny do filmu "Janosik". Tutaj właśnie słynny zbójnik brał ślub ze swoją ukochaną Maryną :-)
Wstęp do kościoła jest bezpłatny, a ponieważ świątynia utrzymuje się z ofiar turystów, bardzo mile widziane się wszelkie dobrowolne datki.

Kościół znajduje się w miejscowości Dębno (gmina Nowy Targ, powiat nowotarski, województwo małopolskie). Wieś leży w południowej Małopolsce w regionie geograficznym Kotlina Nowotarska, na historycznym Spiszu.
Przez Dębno przebiega droga wojewódzka nr 969. Miejscowość położona jest w odległości około 14 km na wschód od Nowego Targu.
Według danych z roku 2004 Dębno liczyło około 800 mieszkańców.





10.2017


Na podstawie stron internetowych: Kościół w Dębnie w Wikipedii, Parafia św. Michała Archanioła w Dębnie oraz przewodnika Pawła Kutasia Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce, Wydawnictwo Promo 2013 i miniprzewodnika ks. Józefa Milana oraz Agnieszki Spechowicz-Jędrys.




Aktualizacja 28.10.2017






Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie

Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie

Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie

Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie

Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie

Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ38




Kościół w Dębnie w Wikipedii
Parafia św. Michała Archanioła w Dębnie
Szlak Architektury Drewnianej w województwie małopolskim (Wikipedia)
www.ciekawe-miejsca.net - Kościół w Dębnie