Strona główna     Galeria zdjęć     


Dworek w Żelazowej Woli jest niestety wyposażony dość skromnie, jest też bardzo niewiele oryginalnych przedmiotów. Jednak sam dworek prezentuje się bardzo ładnie, a otaczający go park położony nad rzeczką Utratą jest niezwykle urokliwy. Całość prezentuje się więc całkiem dobrze, choć w spokojnym zwiedzaniu przeszkadzają tłumy turystów przez co miejsce traci swoją wyjątkową atmosferę.




Żelazowa Wola Dom Urodzenia Fryderyka Chopina



Wzmianka o Żelazowej Woli pojawia się w 1579 roku w aktach grodzkich, gdzie jako właścicieli wsi wymieniono Mikołaja i Piotra Żelazów. Pod koniec XVIII wieku właścicielem wsi był Piotr Łuszczewski, a następnie rodzina Paprockich. Na przełomie XVIII i XIX wieku wieś została kupiona przez rodzinę hrabiów Skarbków. Kacper i Ludwika Skarbkowie zamieszkali we dworze z dwiema oficynami (obecny dworek to właśnie dawna wschodnia oficyna zbudowana około 1800 roku). Guwernerem dzieci Skarbków był Mikołaj Chopin, który w 1806 roku ożenił się z Justyną z Krzyżanowskich, krewną gospodarzy. 1 marca 1810 roku urodził się Fryderyk jako drugie dziecko Chopinów. Jesienią tego samego roku Chopinowie przenieśli się do Warszawy, ale młody Fryderyk odwiedzał Skarbków w wakacje i przy okazji świąt rodzinnych. W 1812 dwór spłonął, ocalały natomiast obie oficyny. Podczas wizyt w majątku Skarbków Fryderyk Chopin dawał koncerty, które przyciągały również mieszkańców pobliskich wsi. Ostatni raz Chopin przebywał w Żelazowej Woli latem 1830 roku.
W 1834 roku Michał Skarbek popełnił samobójstwo, a jego rodzina odsprzedała Żelazową Wolę Szubertom. W 1840 roku właścicielem Żelazowej Woli został baron Eugehard, a wkrótce później rodzina Peszlów. Kolejnym właścicielem był Adam Towiański (1859-1879). Przeprowadzono wówczas remont oficyny, który zmienił jej pierwotny wygląd (m.in. dobudowano wtedy ganek) Od 1879 roku dwór był własnością Aleksandra Pawłowskiego, który urządził tu magazyn gospodarczy.
W 1894 roku z inicjatywy rosyjskiego kompozytora Milija Bałakiriewa odsłonięto w parku Pomnik Fryderyka Chopina. Podczas I wojny światowej spłonęła prawa oficyna dworu, a w 1918 roku majątek Żelazowa Wola rozparcelowano pomiędzy okolicznych chłopów. W 1928 roku warszawskie Towarzystwo Przyjaciół Domu Chopina i Komitet Chopinowski z Sochaczewa zakupiły oficynę i 3 ha ziemi wokół niej za 40 000 zł od Rocha Szymaniaka, który był właścicielem dóbr od 1918 roku. Podczas II wojny światowej w dworku stacjonowali żołnierze niemieccy. W tym czasie z dworku zginęło wiele cennych przedmiotów, m.in. fortepian koncertowy oraz dwa fotele należące do Chopina.
Obecny "dworek" to parterowy, prostokątny budynek  (fot.)  (fot.)  (fot.). Od frontu znajduje się ganek na dwóch kolumnach z trójkątnym frontonem  (fot.). Układ wnętrz jest dwutraktowy z sienią na osi budynku . Stropy są belkowane, a naczółkowy dach jest kryty gontem. W ścianach szczytowych nad oknami i wejściem znajdują się profilowane gzymsy.
Wokół dworku rozciąga się park krajobrazowy nad rzeką Utratą z XVIII wieku, przekształcony według projektu Kamila Jamme z 1871 roku. Po parcelacji majątku w 1918 roku park zdewastowano. W 1932 roku projekt rewitalizacji parku opracował prof. Franciszek Krzywda-Polkowski, twórca polskiej szkoły architektury krajobrazu ogrodowego. Prace w parku przeprowadzono w latach 1932-1937. Obecnie w parku o powierzchni 7 ha można zobaczyć około 10 tys. gatunków i odmian drzew, krzewów, bylin i roślin cebulowych, zarówno z kraju i ze świata. Są to m.in.: wierzby, klony, dęby, topole, sosny amerykańskie, jodły kalifornijskie, berberysy japońskie oraz cierniste pigwowce z Chin  (fot.)  (fot.)  (fot.)  (fot.). Na terenie parku znajdują się też wizerunki Fryderyka Chopina. Są to: obelisk w jednej z dalszych alejek  (fot.) oraz znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie dworku pomnik w brązie wykonany przez Józefa Gosławskiego i popiersie autorstwa Stanisława Sikory  (fot.).

Historia muzeum w Żelazowej Woli sięga 1926 roku, kiedy powstały dwie organizacje, które postawiły sobie za cel wykupienie Żelazowej Woli z rąk prywatnych. Było to warszawskie Towarzystwo Przyjaciół Domu Chopina i sochaczewski Komitet Chopinowski. Po dwóch latach starań majątek udało się wykupić. Komitet Budowy Domu Chopina w 1931 roku rozpoczął remont budynku według projektu architekta Juliana Żakowskiego. W latach 30-tych XX wieku urządzono wnętrze z XIX-wiecznymi meblami. W październiku 1931 roku dokonano symbolicznego otwarcia dworku, a w czerwcu 1939 roku dworek udostępniono zwiedzającym.
Po II wojny światowej dworek ponownie wymagał renowacji. Projekt rekonstrukcji opracował w 1948 roku prof. Mieczysław Kuźma. Renowacje odbyły się w latach 1958 i 1968. W 1951 roku dworek wraz z parkiem przekazano Muzeum Narodowemu, a od 1953 roku obiekt był pod opieką Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Obecnie dworek jest oddziałem Muzeum Fryderyka Chopina zarządzanego przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina.

Niestety nieznany jest rozkład wnętrz we dworku w czasach Chopina. Ekspozycję stałą stanowi aranżacja wnętrz skromnego XIX-wiecznego dworku oraz ekspozycja biograficzna poświęcona Fryderykowi Chopinowi  (fot.)  (fot.).
Pierwsza część ekspozycji opowiada o wzajemnych relacjach dwóch zaprzyjaźnionych rodzin: Skarbków i Chopinów. Prezentowane są w niej trzy pokoje: dwa są próbą rekonstrukcji pokoju dziennego Chopinów i męskiego gabinetu Michała Skarbka, w których znajdują się meble historyczne i inne sprzęty z epoki, trzeci to ten, w którym urodził się Fryderyk Chopin. Pokój ten pełni funkcję koncertową, od ponad 60 lat odbywają się tu recitale chopinowskie.
W lewej części oficyny znajduje się tzw. Pokój Muzyczny. Tutaj zaczyna się druga część ekspozycja, czyli historia muzeum poświęconego Fryderykowi Chopinowi. Wystrój pokoju zainspirowany jest projektami przedwojennej ekspozycji. Zobaczymy w nim specjalnie zaprojektowane dla potrzeb wystawy meble, tkaniny żakardowe i dywan oraz fortepian z epoki. W dwóch ostatnich pomieszczeniach poznajemy historię przekształcenia skromnej oficyny dworskiej w dwór w stylu narodowym, a także założenia otaczającego dworek parku.



Dworek położony jest w miejscowości Żelazowa Wola (gmina Sochaczew, powiat sochaczewski, województwo mazowieckie). Wieś leży w odległości około 46 km na zachód od Warszawy i 2 km na północny wschód od Sochaczewa.






02.2020


Na podstawie stron internetowych: Dom Urodzenia Chopina w Wikipedii oraz Muzeum Fryderyka Chopina - ekspozycja stała w Żelazowej Woli.



Aktualizacja 09.02.2020






Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300




Dom Urodzenia Chopina w Wikipedii
Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie
Muzeum Fryderyka Chopina - ekspozycja stała w Żelazowej Woli
www.polska.travel - Dom Urodzenia Chopina w Żelazowej Woli
www.zabytek.pl - Żelazowa Wola