Strona główna     Galeria zdjęć 1      Galeria zdjęć 2     



Niezdobyty przez kilka wieków królewski zamek w Chęcinach nie tylko strzegł terytorium Rzeczpospolitej, ale także kilkakrotnie służył jako miejsce przechowywania cennych skarbów. To tu Władysław Łokietek i inni władcy trzymali skarby z koronnego skarbca, tu w obawie przed Krzyżakami w roku 1318 przeniesiono skarbiec archidiecezji gnieźnieńskiej, to tu w roku 1554 królowa Bona zdeponowała swoje kosztowności.
Jak głosi legenda część tego skarbu do dziś pozostaje w niedostępnych zamkowych podziemiach, a od czasu do czasu w ruinach pojawia się tajemnicza postać ubranej na biało kobiety z pochodnią. To Biała Dama, która pilnuje bądź poszukuje ukrytego skarbu.
Może to sama królowa Bona... Kto wie...





Chęciny Zamek królewski


Zamek w Chęcinach zbudowano na skalistym wzgórzu (367 m npm.), prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku z inicjatywy biskupa krakowskiego Jana Muskata. Pierwsza wzmianka o zamku pojawia się w dokumencie Władysława Łokietka z roku 1306 i potwierdza nadanie go wraz z 11 okolicznymi wsiami biskupowi Muskacie. W następnym roku, po wykryciu że biskup popiera dążenia Czechów do opanowania ziemi krakowskiej, Łokietek odebrał zamek i uczynił go ośrodkiem książęcej administracji. W latach 1310, 1318, 1331 i 1333 odbywały się tu zjazdy możnowładców i rycerstwa małopolskiego oraz wielkopolskiego. Zamek odegrał ważną rolę w 1331 roku, to stąd wojska polskie wyruszyły na wojnę z Krzyżakami. To tu 26 maja 1331 roku odbył się Zjazd Ziem Polskich zwołany przez króla Władysława Łokietka. Dzień ten uznaje się za pierwsze obrady sejmu w Polsce.
Po śmierci Łokietka zamek został rozbudowany przez Kazimierza Wielkiego. Po bitwie pod Grunwaldem w 1410 r. przetrzymywano na zamku ważnych jeńców krzyżackich. Rezydowała tu druga żona króla Adelajda, a także jego córka Elżbieta Łokietkówna, żona Władysława Jagiełły, Zofia Holszańska z synem Władysławem Warneńczykiem oraz żona Zygmunta Starego, królowa Bona. Zamek przez długie lata używany był także jako więzienie stanu, gdzie osadzano więźniów politycznych.
W połowie XVI wieku Chęciny spustoszył pożar, który dotknął też zamek. Prawdopodobnie w wyniku zniszczeń dokonanych przez pożar oraz z braku należytej konserwacji zabudowań przez kolejnych starostów, zamek zaczął powoli podupadać. W 1588 roku sejm zezwolił na przeniesienie ksiąg ziemskich powiatu chęcińskiego z zamku do kościoła w Chęcinach. W 1607 w czasie rokoszu Mikołaja Zebrzydowskiego fortyfikacje zostały zniszczone przez buntowników, a zabudowania spalone. Kolejny starosta chęciński i miecznik koronny Stanisław Branicki odnowił zamek i częściowo go rozbudował. Niestety, już w latach 1655-1657 został doszczętnie zniszczony najpierw przez Szwedów, a następnie przez oddziały Jerzego Rakoczego. Kolejne zniszczenia przyniósł rok 1707 i następna okupacja szwedzka. Zamek przestał być wówczas rezydencją starościńską i bardzo szybko zaczął zamieniać się w ruinę.
Mury zamkowe rozbierano w celu pozyskania budulca budowlanego, a podczas I wojny światowej zamek ucierpiał z powodu ostrzału artyleryjskiego wojsk austriackich. Pierwsze prace konserwacyjne przeprowadzono już w 1877 roku, kolejne w Polsce międzywojennej z inicjatywy ówczesnego burmistrz Chęcin. Po II wojnie światowej, w roku 1947, zamek został wpisany do rejestru zabytków. W latach 1948-1949 odremontowano wieże, w 1961 roku przeprowadzono konserwację zamkowych murów. We wschodniej baszcie urządzono punkt widokowy.
Zamek dzieli się na dwie części: zamek górny, rozciągający się między dwoma okrągłymi basztami  (fot.)  (fot.) z murem o grubości 2 metrów oraz zamek dolny z ostrołukową furtą i czworoboczną basztą  (fot.), którą dobudowano w XV wieku. Główna brama znajdowała się od strony wschodniej, a wjazd odbywał się przez zwodzony most (zamieniony później na stały) i wysuniętą przed basztę bramę zabezpieczoną żelazną kratą (tzw. broną), którą opuszczano na noc. Brama przylegała do wieży. Z drugiej strony baszty bramnej przylega sklepione pomieszczenie, gdzie prawdopodobnie mieściła się kaplica zamkowa (ze skarbcem koronnym). Druga z okrągłych baszt służyła za ostatni punkt oporu w razie oblężenia. Zamek dolny pełnił funkcje gospodarcze. Na środku jego dziedzińca znajduje się otwór po studni  (fot.), wykutej w skale na głębokość 100 m. Prawdopodobnie przez nią i podziemny korytarz prowadzący do chęcińskiego kościoła utrzymywano łączność w czasie oblężenia. Jedna z zamkowych legend mówi, że warownia posiadała połączenie z kościołem na Karczówce w Kielcach.

Zamek leży tuż obok drogi krajowej nr 7, 16 km na południowy-zachód od Kielc. W okolicach zamku kręcono pod koniec lat 60-tych XX wieku sceny batalistyczne do filmu "Pan Wołodyjowski". Obecnie zamek ma status trwałej ruiny i jest udostępniony do zwiedzania, wstęp płatny.

------------------------------------------
W murach chęcińskiego zamku wciąż możemy spotkać duchy jego dawnych mieszkaców :-) Najważniejszym duchem jest Biała Dama, która pojawia się najczęściej o godzinie 22. Przybywa w zamkowe mury już od wieków, od śmierci mieszkającej tu niegdyś królowej Bony. Podobno zjawa dogląda ukrytych tu skarbów, których Bona nie zdołała wywieźć do Włoch bowiem pod jednym z wyładowanych kosztownościami wozów załamał się most na Białej Nidzie...
Kolejną zjawą jest duch rycerza na czarnym koniu, dlatego czasami wśród ruin można usłyszeć tętent końskich kopyt. Duch rycerza również związany jest ponoć ze skarbem królowej Bony, bowiem gdy zawalił się most pod królewskim wozem, do zamku wysłano na pomoc jednego z rycerzy. Nie został wpuszczony do zamku i dlatego od czasu do czasu wciąż próbuje się dostać do chęcińskiego zamku...




Zamek stanowi największą atrakcję turystyczną Chęcin, ale warto także zobaczyć:
  • Kościół i klasztor franciszkanów -
  • ufundowany przez króla Kazimierza Wielkiego w 1368 roku  (fot.).
  • Kościół i klasztor bernardynek -
  • klasztor założony został przy istniejącym wcześniej kościele św. Marii Magdaleny, prawdopodobnie ufundowanym w połowie XVI wieku przez burmistrza i rajców miejskich  (fot.).
  • Muzealną Izbę Górnictwa Kruszcowego w Miedziance -
  • muzeum poświęcone jest dziejom górnictwa i hutnictwa regionu chęcińskiego.
  • Kościół św. Bartłomieja -
  • kościół parafialny, stoi na zboczu zamkowego wzgórza, prawdopodobnie wzniesiony równocześnie z lokacją miasta, to znaczy przed 1325 rokiem  (fot.)  (fot.).
  • Jaskinię Raj -
  • udostępniona dla ruchu turystycznego w 1972 roku. To typowa jaskinia krasowa, której korytarze wytworzone zostały w wapieniach środkowego dewonu, powstałych około 360 milionów lat temu na dnie płytkiego morza. Długość trasy turystycznej wynosi 180 metrów, zwiedzanie tylko w grupach z przewodnikiem.




02.2010


Na podstawie stron internetowych: Wikipedia, Gminny Portal Internetowy, www.zamki.res.pl oraz przewodnika Zamki, Carta Blanca 2009 i książki Duchy w polskich zabytkach, Sport i Turystyka - Muza SA 2011.



Aktualizacja 15.07.2015





Ruiny zamku w Chęcinach

Ruiny zamku w Chęcinach

Ruiny zamku w Chęcinach

Chęciny z zamkowego wzgórza

Ruiny zamku w Chęcinach

Ruiny zamku w Chęcinach

Ruiny zamku w Chęcinach

Ruiny zamku w Chęcinach

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatami Canon PowerShot A85 oraz Panasonic Lumix DMC-FZ38







Strona zamku w Chęcinach
Chęciny - gminny portal internetowy
Muzealna Izba Górnictwa Kruszcowego w Miedziance
Zamek w Chęcinach w Wikipedii
Jaskinia Raj
Kościół i klasztor franciszkanów