Strona główna      Galeria zdjęć      Historia      Najciekawsze miejsca     



Byczyna to chyba mało znane, a przecież bardzo ciekawe miasteczko na Opolszczyźnie. Byczyna prawie w całości otoczona jest dość dobrze zachowanymi murami obronnymi, a poza tym posiada jeszcze kilka interesujących zabytków.
Warto spędzić w Byczynie kilka godzin, bo tyle czasu wystarczy aby spokojnie obejść całe miasteczko i na pewno nie będzie to czas stracony :-)





Byczyna Historia


O Byczynie jako mieście wspomina już Jan Długosz w swojej kronice, a dokument biskupa Jana z Pomezanii z 1433 potwierdza jego lokalizację. Zapiski Długosza potwierdzają, że przed 1054 rokiem miasto było przejściowo siedzibą biskupa wrocławskiego. Nie jest jednak znana data nadania praw miejskich. Prawdopodobnie nadał je Henryk I Brodaty w 1228 roku.
Pierwotnie miasto należało do Księstwa Wrocławskiego, a w 1293 roku w okresie walk o sukcesję po Henryku IV Probusie, zostało odebrane Henrykowi V Brzuchatemu przez księcia Henryka III Głogowskiego. W latach 1341-1348 miasto było w posiadaniu króla Kazimierza Wielkiego, który w 1356 roku wraz z Kluczborkiem wymienił je na Księstwo Płockie, oddając Byczynę królowi czeskiemu Karolowi IV. Karol IV przekazał Byczynę i Kluczbork swojemu teściowi Bolkowi II Świdnickiemu, a ten z kolei odstąpił miasta książętom opolskim - Władysławowi II i Bolkowi III. Spór pomiędzy książętami opolskimi doprowadził do wykupienia zastawionych miast przez Ludwika I Brzeskiego. Po śmierci Ludwika I Brzeskiego Byczynę przejął brat Henryka IX, książę brzeski Ludwik II. On z kolei w 1413 roku pozostawił Byczynę wraz z Kluczborkiem i Wołczynem księciu oleśnickiemu Konradowi VII Białemu. W 1420 roku ponownie właścicielem miasta stał się Ludwik II Brzeski. Z powodu niewypłacalności Ludwik II oddał wkrótce Byczynę i Kluczbork w zastaw książętom opolskim, którzy władali nimi przez kilka następnych dziesięcioleci. W 1488 roku Fryderyk I Brzeski wykupił Byczynę i Kluczbork za 16 tysięcy guldenów. Jego następcy w 1506 roku odsprzedali te miasta Janowi Opolskiemu. Bezdzietna śmierć tego władcy w 1532 roku położyła kres opolskiej linii Piastów, a jego księstwo objął król czeski Ferdynand I Habsburg. W 1536 roku Ferdynandowi II Brzeskiemu udało się ponownie nabyć Byczynę i Kluczbork. Od tej pory miasta pozostawały w posiadaniu książąt brzeskich aż do wygaśnięcia tej dynastii wraz ze śmiercią Jerzego Wilhelma w 1675 roku, kiedy przeszły ostatecznie pod panowanie Habsburgów, a od 1742 roku znalazły się w granicach Prus.
W styczniu 1588 roku pod Byczyną rozegrała się jedna z ważniejszych bitew w historii Polski. Wojska hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zwyciężyły armię arcyksięcia austriackiego Maksymiliana III Habsburga. Stawką bitwy był tron polski wolny po śmierci króla Stefana Batorego.
Miasto odgrywało znaczącą rolę w handlu śląskim, do 1736 odbywały się tu trzy, a później sześć jarmarków rocznie. Rozwijało się też rzemiosło zrzeszone w siedmiu cechach: piekarskim, rzeźniczym, krawieckim, poszewniczym, szewskim, kuśnierskim i kowalsko-ślusarskim.
W dziejach Byczyny było wiele tragicznych pożarów, największe z nich trawiły miasto w latach: 1407, 1512, 1617, 1655, 1719, 1757. Miasto dotykały też zarazy i wojny (w 1430 roku zniszczyli je husyci, nie oszczędziła go także wojna trzydziestoletnia i II wojna światowa).
Po II wojnie światowej, podczas plebiscytu w marcu 1921 roku, za Polską głosowało zaledwie 59 mieszkańców, a za Niemcami 2103 głosujących. W styczniu 1945 roku wojska armii sowieckiej wyparły z miasta wojska niemieckie i Byczyna znalazła się w granicach Polski.

Obecnie Byczyna jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Leży w powiecie kluczborskim, w województwie opolskim. Według danych z 2016 roku liczba mieszkańców wynosiła około 3600 osób.
Przez miasto przebiega droga krajowa nr 11 oraz droga wojewódzka nr 487. Byczyna leży w odległości około 63 km na północ od Opola.






Byczyna Najciekawsze miejsca


  • Ratusz  (fot.)  (fot.)
  • Powstała w 1766 roku w wyniku przebudowy poprzedniej siedziby. W tym samym czasie wzniesiono także zespół kupieckich kamienic przylegających do ratusza. Ratusz był kilkakrotnie przebudowywany. W czasie II wojny światowej został całkowicie zniszczony, po wojnie odbudowany w poprzednim kształcie i oddany do użytku w 1968 roku.
    Ratusz posiada cechy baroku i klasycyzmu, złożony jest z głównego budynku oraz z piętrowych domów, dobudowanych w miejscu dawnych kramów. Nad bryłą ratusza góruje klasycystyczna wieża, w dolnej części szersza, wyżej nieco węższa, ozdobiona pilastrami i płycinami, posiadająca tarcze zegarowe i nakryta stożkowym hełmem. Nad wejściem kartusze z herbem miasta i orłem Habsburgów oraz inskrypcją dotyczącą odbudowy miasta po pożarze w 1719 roku. Wejście do piwnic prowadzi przez zamknięty półkoliście renesansowy portal ozdobiony ornamentami roślinnym. Ponad nim znajdują się dwa kartusze z herbami księstwa brzeskiego i Byczyny. We wnętrzach zachowały się oryginalne pomieszczenia ze sklepieniami kolebkowymi z lunetami.

  • Kościół ewangelicki św. Mikołaja  (fot.)  (fot.)
  • Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1283 roku. Była to wówczas budowla konstrukcji drewnianej. Obecny, murowany kościół powstał w pod koniec XIV wieku. Do połowy XVIII wieku plac wokół kościoła pełnił funkcję cmentarza i był otoczony niskim murkiem, odtworzonym w 2010 roku. W 1556 roku świątynia została przejęta przez protestantów. W latach 1694-1707 kościół ponownie był katolicki, jednak po 1707 roku wrócił w ręce ewangelików i tak jest po dzień dzisiejszy. W latach 1790-1791 i 1886-1888 kościół został odnowiony. Po II wojnie światowej, po opuszczeniu Byczyny przez dużą grupę ewangelików, kościół został przyłączony jako filialny do parafii ewangelicko-augsburskiej w Wołczynie. W 1962 roku przeprowadzono remont dachu, w 1993 roku uzupełniono cegłę w murach obwodowych świątyni, a w 2003 roku wymieniono pokrycie dachowe.
    Kościół św. Mikołaja jest orientowany, wybudowany w układzie bazylikowym, oszkarpowany. Składa się z trójnawowego korpusu i prosto zamkniętego prezbiterium. Do prezbiterium dobudowana jest zakrystia, a od południa kruchta. Do korpusu nawy od północy dostawiona jest druga kruchta, a od południa znajduje się kaplica św. Jadwigi. Do ściany szczytowej dostawiona jest 4-kondygnacyjna wieża w kształcie kwadratu  (fot.). Kościół jest ceglany, natomiast w przyziemiu natomiast użyto kamienia. Korpus i prezbiterium przykrywa dwuspadowy dach z oknami połaciowymi. Na styku prezbiterium i korpusu nawowego jest murowana sygnaturka. Główne wejście prowadzi przez kamienny ostrołukowy portal w przyziemiu wieży.
    Nawa główna otwarta jest na prezbiterium ostrołukową arkadą. W zachodniej części nawy jest murowany chór, pod nim wstawiona drewniana empora. Sklepienie prezbiterium pokryte jest polichromią. Prezbiterium, w części ołtarzowej, wydzielone jest drewnianą balustradą. Bliżej nawy, po obu stronach prezbiterium, znajdują się dwurzędowe stalle z baldachimem, o bogatej dekoracji snycerskiej. Ołtarz główny w formie tryptyku, ambona z baldachimem umieszczona jest pod ścianą. Większość wystroju i wyposażenia kościoła pochodzi z lat 80-tych XIX wieku. Starsze są m.in.: drewniany gotycki krucyfiks z 1530 roku, renesansowy obraz wotywny Albrechta Opali, pastora byczyńskiego, ze sceną Chrztu w Jordanie, obrazy Tobiasza Fendta "Zmartwychwstanie" z przełomu XVII i XVIII wieku i "Ukrzyżowanie" w ramie z kartuszem herbowym, drewniane siedzisko z wyciętymi inicjałami i datą 1712 rok. Pod kościołem znajdują się krypty grobowe: księcia Maksymiliana von Württemberga, rodziny Frankenbergów, Opolliusa - byczyńskiego pastora i Jana Kośnego - rektora Miejskiej Szkoły w Byczynie.

  • Kościół św. Trójcy  (fot.)
  • Kościół został wybudowany w latach 1765-1767 miejscu poprzedniej świątyni, która spłonęła w 1757 roku. W 1787 roku dobudowana została wieża. W latach 1793-1807 przeprowadzono remont kościoła, poszerzono wówczas chór muzyczny i wybudowano ambonę. W latach 1814-1818 zamontowano nowe organy i ołtarz główny. W 1841 roku w wieży kościelnej umieszczono nowy dzwon. Gruntowny remont kościoła przeprowadzono w latach 1891-1892.
    Kościół zbudowany został z cegły, jest otynkowany i otoczony murem. Jest to konstrukcja halowa, orientowana, prezbiterium wydzielone, jednoprzęsłowe. Od strony południowej do prezbiterium przylega zakrystia. Nawa jest trójprzęsłowa, ze ściętymi narożnikami, natomiast wieża w dolnej części wbudowana została w korpus świątyni. Obok głównej wieży (od strony południowej) znajduje się mniejsza wieża, w której mieszczą się schody na chór organowy. Dach kościoła jest trójspadowy, pokryty dachówką ceramiczną. Hełmy obu wież mają kształt baniasty i pokryte są blachą. Wyposażenie świątyni pochodzi z przełomu XVIII/XIX wieku.

  • Kaplica cmentarna św. Jadwigi
  • Pierwsze informacje o gotyckiej kaplicy pochodzą z 1383 roku. Fundatorem był książę brzeski Ludwik I. W 1405 roku książę brzeski Ludwik II ufundował ołtarz św. Andrzeja. Na początku XV wieku i w 1588 roku kaplica ucierpiała wskutek pożarów. Na przełomie XVI i XVII wieku została odbudowana. Od 1707 roku należała do protestantów. W latach 1860-1876 dobudowano początkowo przedsionek, a następnie kruchtę i przebudowano szczyty kaplicy. Jako miejsce kultu religijnego funkcjonowała do 1932 roku, po tym zaś roku stała się budowlą o charakterze kaplicy cmentarnej. Po II wojnie światowej nie była użytkowana. W 1977 roku dzięki miejscowym rzemieślnikom została wyremontowana i od tego czasu ponownie pełni funkcję kaplicy cmentarnej.
    Kaplica to budowla murowana z cegły. Wnętrze salowe, trójprzęsłowe, z belkowanym stropem. Po jednej i drugiej stronie nawy znajdują się drewniane empory, które wsparte są na sześciu profilowanych słupach z zastrzałami. Dach kaplicy dwuspadowy pokryty dachówką.

  • Mury obronne  (fot.)  (fot.)
  • Obwarowania powstały w XV-XVI wieku. Długość murów wynosi 950 m, a ich wysokość sięga 6 metrów. Od strony północnej miasta, przy murach obronnych, znajduje się zabytkowy park miejski i fragmenty fosy miejskiej.

  • Brama Zachodnia (Niemiecka)  (fot.)  (fot.)
  • Wybudowana w XV wieku. Posiada ostrołukowe przejście. Dolna część murowana jest z kamienia, kondygnacja górna jest ceglana. Obecnie zwieńczona prowizorycznym dachem, dawniej posiadała dach znany ze starych pieczęci miasta, w stylu namiotowym z małymi wieżyczkami.

  • Brama Wschodnia (Polska)  (fot.)  (fot.)
  • Wybudowana w XV wieku razem z murami obronnymi i pozostałymi wieżami. Obecny dach namiotowy pochodzi z lat 30-tych XX wieku, kiedy to zniszczone zostało przez uderzenie pioruna ówczesne zwieńczenie budowli. Pod bramą skapitulował, po przegranej z wojskami Jana Zamoyskiego bitwie pod Byczyną, arcyksiążę austriacki Maksymilian Habsburg.

  • Baszta Południowa (Piaskowa)  (fot.)
  • Prawdopodobnie budowa baszty została ukończona w XVI wieku, później niż obwarowania i pozostałe wieże. Zadaniem baszty było wzmocnienie obronności murów w części południowej miasta. Ze względu na przeznaczenie, baszta posiada liczne okienka strzelnicze oraz w górnej części okna zamknięte łukiem spłaszczonym, umieszczone w prostokątnych niszach.

  • Spichlerz
  • Neogotycki spichlerz przylega do murów obronnych. Wzniesiony z przeznaczeniem na spichlerz zbożowy lub browar. W latach 1980-1990 mieścił się tutaj Krajowy Klub Piłkarza weterana i był siedzibą gwiazd polskiej piłki nożnej, które przybywały tu z okazji krajowego Zlotu Piłkarzy Weteranów. Obecnie znajduje się w nim karczma.



    Kilka kilometrów od Byczyny, w miejscowości Biskupice, znajduje się stylizowany na średniowieczny Gród Rycerski, który powstał w latach 2006-2007. Gród jest siedzibą Polsko-Czeskiego Centrum Szkolenia Rycerstwa. Znajdują się w nim karczma, pokoje gościnne, stajnia, zbrojownia i kuźnia. Gród organizuje "zielone" lekcje historii dla dzieci, szkolenia z zakresu fechtunku bronią średniowieczną, rzutów toporem, włócznią, nożem; naukę strzelania z łuku, jazdy konno, warsztaty rzemiosł średniowiecznych, pokazy strojów średniowiecznych oraz pokazy rycerskich bitew, inscenizacje, pokazy katowskie, koncerty zespołów muzyki dawnej.
    Zdjęcia z Grodu możecie zobaczyć tutaj.







01.2019


Na podstawie stron internetowych: Strona miasta i gminy Byczyna oraz Byczyna w Wikipedii.




Aktualizacja 26.01.2019






Kościół ewangelicki św. Mikołaja

Kościół ewangelicki św. Mikołaja

Brama Wschodnia (Polska)

Brama Wschodnia (Polska)

Rynek

Rynek

Ratusz

Ratusz

Ratusz

Ratusz

Brama Wschodnia (Polska)

Brama Wschodnia (Polska)

Mury obronne

Mury obronne

Baszta Południowa (Piaskowa)

Baszta Południowa (Piaskowa)

Wszystkie zdjęcia wykonane aparatem Panasonic Lumix DMC-FZ300




Strona miasta i gminy Byczyna
Byczyna w Wikipedii
podroze.onet.pl - Byczyna
Kościół ewangelicko-augsburski św. Mikołaja w Byczynie
Oficjalna strona Grodu Rycerskiego