Zawoja O Zawoji

jest największą wsią w Polsce. Rozciąga się wzdłuż potoku Skawica na długości 18 km. W osiedlach i przysiółkach rozłożonych w dolinie i zboczach gór mieszka ponad 6000 osób. Jak głosi legenda, przed wiekami na tych terenach grasowały bandy biednych chłopów, którzy okradali kupców jadących na Orawę. Tak powstała nazwa Zaboje, zmieniona później na Zawoję.
Osada istniała już w XVI wieku i była częścią wsi Skawica. Żyli tu królewscy osadnicy i zbiegowie, a wkrótce pojawili się pasterze wołoscy, czyli ludy pasterskie pochodzenia bałkańskiego. Do zaborów Zawoja należała do dóbr królewskich zarządzanych przez starostę lanckorońskiego. Po rozbiorach znalazła się w rozbiorze austriackim, a od 1878 roku przeszła we władanie arcyksięcia Albrechta Habsburga. Spadkobiercy księcia w roku 1924 przekazali ją Polskiej Akademii Umiejętności. Do końca XIX wieku Zawoja była wsią rolniczo-pasterską, a mieszkańcy utrzymywali się też dzięki lokalnemu przemysłowi: były tu dwie huty, tartak oraz fabryka zapałek. Po odkryciu przez Zapałowicza walorów turystycznych okolicy, Zawoja zaczęła funkcjonować również jako wieś letniskowa.
Obecnie w Zawoi znajduje się wiele ośrodków wypoczynkowych, pensjonatów i kwater prywatnych. Ceny kwater prywatnych są zróżnicowane i zależą zarówno od standardu jak i od odległości od Babiej Góry. Najtaniej jest w osiedlach i przysiółkach leżących w bok od głownej drogi, takich jak Wełcza czy Mosorne. Ja mieszkałem w Zawoi Centrum, 150 m w bok od drogi, a cena noclegu wynosiła 15 zł od osoby za noc.
Komunikacja w Zawoi opiera się na autobusach PKS oraz prywatnych busach. Trzeba jednak przyznać, że rozkłady jazdy są poukładane dziwnie i często po zejściu z gór okazuje się, że następny autobus jest dopiero za 2-3 godziny, tym bardziej, że w okresie wakacyjnym część kursów jest zawieszana.


Zawoja Ciekawe miejsca
  • Kościół Matki Boskiej Anielskiej i św. Klemensa.

    Stoi w samym centrum Zawoi. Zbudowany został z drewna w roku 1888. Fundusze na budowę wyłożył podobno arcyksiążę Albrecht. Od strony frontowej wznosi się duża, kryta czerwoną blachą wieża. W głównym ołtarzu znajdują się obrazy patronów: Matki Boskiej oraz św. Klemensa. We wnętrzu możemy podziwiać polichromię wykonaną w latach 30 XX wieku.


  • Dworzec Babiogórski.

    Stoi naprzeciw kościoła. Jest to duży drewniany budynek wybudowany na początku XX wieku przez Edwarda Wolskiego z Krakowa. Mieścił się w nim sklep, jadłodajnia i pokoje gościnne dla turystów. Po wojnie budynek przez wiele lat był siedzibą urzędu gminnego.


  • Kaplica Zbójnicka.

    Stoi w Zawoi Policznem przy drodze do Przełęczy Krowiarki. Data powstania nie jest znana. Według legendy ufundowali ją zbójnicy z bandy Józka Baczyńskiego. Nazwa osiedla, Policzne, pochodzi prawdopodobnie od tego, że w tym miejscu zbójnicy "liczyli się", czyli dzielili łupy po napadach. Ustawiona tu figura, to św. Jan Chrzciciel, patron zbójników.


  • Cmentarz.

    Znajduje się tu wiele starych nagrobków z końca XIX wieku oraz murowana kaplica z płaskorzeźbą św. Anny Samotrzeć. W pobliżu cmentarza stoi XIX-wieczna kaplica Trzeciego Upadku z drewnianą figurą Jezusa upadającego pod krzyżem.
    Skansen im. Józeja Żaka. Znajduje się Zawoi Markowej. Powstanie zawdzięcza swojemu patronowi, prezesowi Oddziału PTTK Ziemi Babiogórskiej w Suchej Beskidzkiej, który zainicjował akcję tworzenia skansenu w roku 1973. Sa tu m.in.: chałupa Franciszka Kudzii z roku 1900, w której mieści się Stacja Badawcza Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej, dom Stefana Gancarczyka z roku 1910 oraz najstarszy obiekt- chałupa Franciszka Słopiaka z lat 1805-1817. Zaaranżowano w niej wnętrze z początku XIX wieku.


  • Muzeum Babiogórskiego Parku Narodowego.

    Znajduje się w Zawoi Barańcowej. Mieści się w siedzibie Dyrekcji BgPN. Można tu zapoznać się z fauną i florą regionu. Są tu wypchane skóry zwierząt, a także wydawnictwa, mapy i zdjęcia . Przy muzeum znajduje się alpinarium, czyli ogród roślin babiogórskich.





Wykorzystano przewodnik Beskidy2 Wydawnictwo Pascal,1997




Powrót do strony głównej
Powrót do opisów wycieczek